دسترسی سریع به مقاله
شبهه 104
پنجم: از جمله علل مخفی شدن او: حکمت غیبت او مجهول است
پنجم: از جمله علل مخفی شدن او: حکمت غیبت او مجهول است (نگا: صدوق، کمال‌الدين و تمام النعمة، ص 58 ). [ر.ک: همان، ص 112]
پاسخ:
دین بدون تسلیم و تعبد معنی ندارد
کارهایی که خداوند دستور آن را می‌دهد - چه در نظام تشریع و قانون گذاری و چه در نظام تکوین - اگر علت آنها را برای اولیای خود یا برای عموم مردم بیان نکند، کسی نمی‌تواند علت آن را بداند؛ مثلاً چرا نماز صبح دو رکعت است یا نماز مغرب سه رکعت؛ یا چرا در سال فقط باید یک ماه روزه گرفت نه بیشتر و نه کمتر. در نظام تکوین اینکه چرا خداوند، پیامبر اسلام را در سال خاص (چهل سال پس از عام‌الفیل) مبعوث کرد، نه زودتر و نه دیرتر؟ چرا به این تعداد پیامبر فرستاد و بیشتر و یا کمتر نفرستاد؟ چرا این شخص را پیامبر قرار داد نه شخص دیگر را؟
بیان علت هم از طرف خداوند متعال به دو صورت انجام می‌گیرد: گاهی علت به طور کامل بیان می‌شود و گاهی هم تنها به برخی از حکمت‌های آن، در قرآن و آیات اشاره می‌شود و همه علت آن بیان نمی‌گردد. بنابراین کارهای خداوند مثل کارهای بشر نیست که انسان بتواند تمام جهات و جوانب آن را بفهمد.
وَ لا يُحيطُونَ بِشَيْءٍ مِنْ عِلْمِهِ إِلاَّ بِما شاء...؛ و به چيزى از علم او دست نيابند مگر بدانچه خود خواهد.
همچنین می‌فرماید:
يا أَيُّهَا الَّذينَ آمَنُوا لا تَسْئَلُوا عَنْ أَشْياءَ إِنْ تُبْدَ لَكُمْ تَسُؤْكُم...؛ اى كسانى كه ايمان آوردهايد، از چيزهايى مپرسيد كه اگر براى شما آشكار شود، شما را بد آيد و اندوهگين كند[260]
پس چون غیبت به دستور خداوند انجام می‌گیرد و کار بشری نیست و علت آن از طرف خداوند از هر جهت بیان نگردیده است؛ برای ما احاطه کامل به آن ممکن نیست. ولی این مانع نمی‌شود که ما به برخی از حکمت‌های غیبت، آگاهی نداشته باشیم. گوشه‌هایی از حکمت غیبت حضرت مهدی (عج)، در بحث‌های پیشین مطرح شده است. دربارۀ اکثر دستورات اسلام در نظام تشریع نیز این گونه است؛ یعنی، تنها بعضی از حکمت‌های آن برای ما بیان شده است و ما همه علت و سبب آن را نمی‌دانیم.
[261]