چون شیعه معتقد بود که امامت باید در میان نوادگان حسین بن علی باشد؛ و می‏گویند که جایز نیست که به برادر یا عمو با پسر عمو انتقال پیدا کند (نگا: الکافی، کلینی، 1/285؛ و...)؛ بنابراین وقتی حسن عسکری مُرد در سرگردانی ماندند و چاره‏ای جز یکی از این سه راه نداشتند: یا از این شرط دست بردارند و آن را به برادر حسن (جعفر) منتقل کنند که این نظر جمعی از شیعیان است (فرق الشيعة، نوبختی، ص 96 ). و یا قائل به انقطاع امامت باشند. و یا باید فرزندی را برای حسن عسکری از پیش خود درست کنند که جانشین او باشد. بنابراین شیعیان بعد از حسن عسکری تقریباً به چهارده فرقه یا بیست فرقه تقسیم شدند، (نگا: تطور الفکر السياسی الشيعی، احمد کاتب، ص 121-129 ) که فرقه‏های زیر از جمله آن هستند: گروهی می‏گویند: عسکری همان مهدی است که نمرده است. و گروهی می‏گویند: عسکری مُرد و سپس زنده می‎شود که همان مهدی است. و گروهی می‏گویند: امامت حق جعفر است و امامت حسن باطل است. و گروهی می‏گویند: بعد از حسن، برادرش جعفر امام است. و گروهی می‏گویند: محمد بن علی هادی امام است و امامت حسن باطل است. و گروهی می‏گویند: حسن فرزندی داشته که به اسم محمد که در حیات پدرش متولد شده است. و گروهی می‏گویند: هشت ماه بعد از مرگ حسن فرزندی از او به دنیا آمد. بنابراین شیعیان اینگونه پراکنده شدند تا جایی که یک فرقه که دوازده امامی هستند، می‏گویند: خداوند حجتی از فرزند حسن عسکری دارد و او امام معصوم است.