امیرمؤمنان پاسخ این سخن را در یکی از سخنان خود بیان کرده است و آن این که چرا روز نخست اقدام به اخذ حق خود نکرد و پس از گزینش به امامت و داشتن و یار و یاور، با مخالفان در افتاد؟

پس از درگذشت پیامبرصلی الله علیه و آله وضعیت چنان حساس بود که زمینه فروپاشی اصل اسلام وجود داشت و در آن موقعیتصحیح نبود علم مخالفت برافرازد. امام علیه السلام در یکی از نامه‌های خود در نهج البلاغه (نامه بیست و ششم) بر آن تصریح کرده است.

از این گذشته، پس از رحلت پیامبرصلی الله علیه و آله یار و یاور امام برای قیام کافی نبود، در حالی که پس از قتل عثمان، خون غیرت در عروق انصار و مهاجر و تابعان به جوش آمد و با چشم خود، دیدند که اسلام از مسیر واقعی‌اش درآمده و تنها کسی که می‌تواند آب رفته را به جوی باز گرداند، همان امیرمؤمنان است.

در این وضعیت، حجت بر امام تمام شد و برای وحدت کلمه و

اجرای عدالت قیام کرد و در مدت خلافت خود، توانست حکومت نبوی را بازسازی کند و لذا در یکی از خطبه‌های خود چنین می‌گوید:

«لَوْ لَا حُضُورُ الْحَاضِرِ وَ قِیَامُ الْحُجَّةِ بِوُجُودِ النَّاصِرِ، وَ مَا أَخَذَ اللَّهُ عَلَی الْعُلَمَاءِ أَنْ لَا یَقَارُّوا عَلَی کِظَّةِ ظَالِمٍ وَ لَا سَغَبِ مَظْلُومٍ ...». «¹»

«اگر گرد هم آمدن افراد و پیدا شدن یار و یاور، که حجت به وجود آن‌ها تمام شد و عهدی که خدا از علما و دانشمندان گرفته تا بر سیری ظالم و گرسنگی مظلوم راضی نشوند ... من ریسمان خلافت را بر گردن آن می‌افکندم و ...». «²»