تقیه از «وقی، یقی» اشتقاق یافته؛ یعنی سپر شدن در برابر دشمن.

عقل و خرد داوری می‌کنند که باید برای پیشبرد مقاصد، از ابزار مشروع بهره گرفت. اگر معنای تقیه این است، پس خود پیامبر سه سال از دعوت خود را در مکه با تقیه گذراند؛ یعنی تبلیغ زیرزمینی داشت، امّا به‌طور علنی تبلیغ نمی‌کرد، آنگاه که آیه: فَاصْدَعْ بِما تُؤْمَرُ وَ أَعْرِضْ عَنِ الْمُشْرِکِینَ* إِنَّا کَفَیْناکَ الْمُسْتَهْزِئِینَ. «¹» فرود آمد، تقیه ممنوع شد.

تقیّه سلاح انسان ناتوان است در مقابل دشمن ستمگر و بی‌رحم، که آزادی عمل و اظهار عقیده را از انسان سلب می‌کند. اگر در تقیه نکوهشی هست، مربوط به افرادی است که آزادی‌ها را از امامان شیعه سلب می‌کردند، نه بر آن‌ها که سعی در حفظ آرامش و وحدت مسلمین داشتند. به هر حال، این سؤال نیز تکراری است و در گذشته پاسخ آن را گفته‌ایم. «²»