فارسی العربیة
صفحه اصلی مقالات دروس خارج مجله کلام اسلامی تصاویر استفتائات اخبار قاموس المعارف ریحانة الأدب
مقالات برگزیده
دسترسی سریع به مقاله
پاسخ جوان شیعی به پرسشهای وهابیان
اگر ملاک رستگاری در آخرت و به‌تعبیر روشن‌تر، رفتن به‌بهشت در گرو اطاعت از امامان معصوم شیعه است، پس چرا قرآن تنها اطاعت خدا و رسول را بیان می‌کند؟
اگر ملاک رستگاری در آخرت و به‌تعبیر روشن‌تر، رفتن به‌بهشت در گرو اطاعت از امامان معصوم شیعه است، پس چرا قرآن تنها اطاعت خدا و رسول را بیان می‌کند؟

اگر ملاک رستگاری در آخرت و به‌تعبیر روشن‌تر، رفتن به‌بهشت در گرو اطاعت از امامان معصوم شیعه است، پس چرا قرآن تنها اطاعت خدا و رسول را بیان می‌کند؟
1. وَمَنْ یُطِعْ اللَّهَ وَالرَّسُولَ فَأُوْلَئِکَ مَعَ الَّذِینَ أَنْعَمَ اللَّهُ عَلَیْهِمْ مِنْ النَّبِیِّینَ وَالصِّدِّیقِینَ وَالشُّهَدَاءِ وَالصَّالِحِینَ وَحَسُنَ أُوْلَئِکَ رَفِیقاً. «1» «و هرکس که از خدا و پیامبرش اطاعت کند، در روز رستاخیز همنشین کسانی خواهد بود که خدا نعمت خود را بر آنان تمام کرد و از پیامبران وصدیقان و شهیدان وصالحان و آنان دوستان خوبی هستند.»
2. ... وَمَنْ یُطِعْ اللَّهَ وَرَسُولَهُ یُدْخِلْهُ جَنَّاتٍ تَجْرِی مِنْ تَحْتِهَا الْأَنْهَارُ خَالِدِینَ فِیهَا وَذَلِکَ الْفَوْزُ الْعَظِیمُ. «2» «و هرکس از خدا و پیامبرش اطاعت کند- و قوانین او را محترم بشمارد- خداوند وی را به باغ‌هایی از بهشت وارد می‌کند که همواره آب از زیر درختانش جاری است، جاودانه در آن می‌ماند.»
پاسخ
اطاعت از خدا و رسول، از ارکان اسلام است ولی این آیه‌ها در مقام بیان تمام ارکان ایمان نیست، به این دلیل که در آیات دیگر، اطاعت « الأمر» را نیز واجب می‌شمارد، آنجا که می‌فرماید:
یَا أَیُّهَا الَّذِینَ آمَنُوا أَطِیعُوا اللَّهَ وَأَطِیعُوا الرَّسُولَ وَأُوْلِی الْأَمْرِ مِنْکُمْ ....
«ای کسانی‌که ایمان آورده‌اید! از خدا و پیامبر و فرمانروایان خویش، فرمان ببرید ...»
در این‌جا بر دو مقام پیشین، اولی الأمر نیز افزوده شده و در این استدلال تفاوتی نیست که اولی الامر را چگونه تفسیر کنیم.
در آیه دیگر، خداوند دستور می‌دهد که اسرار مسائل حساس را نزد همگان بازگو نکنند، بلکه آن را به «اولی الامر» ارجاع دهند. «3» خداوند امر کرد که رسول را اطاعت کنیم و او نیز به اطاعت از ثقلین فرمان داده است.
احمد بن حنبل می‌گوید: اطاعت پیشوایان و زمامداران؛ خواه نیکوکار باشند خواه بدکار، از واجبات است. هرکس ردای خلافت بر دوش کند و مردم گرد او جمع شوند و یا کسی که با شمشیر به این مقام برسد و خود را امیرمؤمنان بخواند، اطاعت او لازم است. «4» ابوجعفر طحاوی، در رساله خود به نام «بیان السنة والجماعه» که امروزه در دانشگاه مدینه، از کتب درسی است، می‌نویسد: سرپیچی از فرامین سلاطین و امیران، هر چند ستمگر باشند، جایز نیست و ما هرگز دست از اطاعت آنان برنمی‌داریم و اطاعت آنان، اطاعت خداست، تا زمانی که امر به معصیت نکنند. «5» طراحان این پرسش‌ها حتی از مقام امامت در مکتب خود آگاه نیستند؛ زیرا در احادیث آمده است:
«مَن مَاتَ وَ لَمْ یَکُن فِی عُنُقِه بَیعَةَ إَمَامٍ فَقَدْ مَاتَ مِیتَةً جَاهِلِیَّة». «6»
«هر کس بمیرد در حالی که بیعت امامی را به گردن نداشته باشد، بی‌ایمان مرده است.»
اگر واقعاً تنها اطاعت خدا و رسول واجب است، دیگر بیعت با امام در هر زمان چه معنی دارد؟
و به خاطر همین مقام برتر امامت پس از رسالت است که امامان معصوم علیهم السلام در تفسیر برخی از آیات، به مقام امام و وظایف او اشاره کرده‌اند تا این افراد تنها به قاضی نروند و دو آیه یاد شده در سوره نساء را سپر قرار ندهند و بدانند که علاوه بر اطاعت از این دو مقام، اطاعت دیگران نیز مطرح است و خداوند تعیین مصداق از دیگران را برعهده پیامبرش گذاشت، پیامبر هم در حدیث ثِقْلَیْن یا ثَقَلَیْن و مانند آن، اطاعت از اهل بیت را تنها راه نجات شمردند.«7»

1- . نساء: 69
2- . نساء: 13
3- نساء: 83
4- تاریخ المذاهب الإسلامیه، محمد ابوزهره، ج 2، ص 322 5- شرح العقیدة الطحاویه، صص 111- 110
6- مسند احمد، ج 2، ص 96
7. پاسخ جوان شیعی به پرسشهای وهابیان، محمد طبری، ص 164