مایه شگفتی است که فردی حدیثی را به‌گونه‌ای نادرست ترجمه می‌کند و آنگاه پرسش‌هایی را در باره آن ردیف می‌کند!

حدیث مربوط به «مصحف فاطمه علیها السلام» است. گردآورنده پرسش‌ها تصوّر کرده است که «مصحف» در زبان عرب و در عصر پیامبرخداصلی الله علیه و آله به معنای قرآن بوده است، در حالی که مصحف که از «صحیفه» گرفته شده، در لغت عرب به معنای مطلق کتاب است.

* در قرآن کریم آمده است:

- «آنگاه که نامه‌های اعمال منتشر گردد.» «¹»«این، درصحیفه‌های نخستین، در کتاب ابراهیم وموسی است.» «²»* تاریخ گواه است که درصدر اسلام، «مصحف» در باره دفتر یا کتاب جلد شده به کار می‌رفت. حتی پس از درگذشت پیامبر، مصحف نام قرآن نبود، بلکه هر کتاب مجلّدی را مصحف می‌گفتند.

- ابن ابی داوود سجستانی در باره گردآوری قرآن در مصحفی، از محمد بن سیرین نقل می‌کند: وقتی پیامبرصلی الله علیه و آله درگذشت، علی علیه السلام سوگند یاد کرد رداء بر دوش نیندازد مگر برای نماز جمعه، تا این‌که قرآن را در مصحفی جمع کند.

- ابو العالیه نقل می‌کند:

«آنان قرآن را در خلافت ابو بکر در مصحفی گرد آوردند.»

وی همچنین نقل می‌کند:

«عمر بن خطاب فرمان به گردآوری قرآن داد و او اول کسی است که قرآن را در مصحف جمع کرد.» «³» این جمله‌ها حاکی است که در آن روزگار، مصحف به معنای دفتر بزرگ و یا کتابی مجلد بوده که اوراق را از پراکنده شدن حفظ می‌کرده، سپس به مرور زمان اختصاص به قرآن یافته است.

* روایات پیشوایان ما حاکی است، حتی در زمان آنان، لفظِ مصحف به معنای کتاب و یا دفتر مکتوب بوده است.

- امامصادق علیه السلام فرمود:

«هرکس قرآن را از روی مصحف (برگ‌های مجلد) بخواند، از چشم خود بهره می‌گیرد.» «⁴»- و نیز در حدیثی دیگر آمده است:

«خواندن قرآن از روی مصحف (برگ‌های مجلد)، عذاب را از پدر و مادر کم می‌کند.» «⁵»* مورّخان درباره ترجمه خالد بن معدان می‌نویسند:

- «خالد بن معدان دانش خود را در مصحفی (دفتری) ضبط کرده بود که آن دکمه و دستگیره داشت». «⁶»- خالد بن معدان از تابعان بوده و هفتادصحابی را درک کرده است. «⁷» تا این‌جا روشن شد که تا پایان قرن اول، لفظ «مصحف» به معنای کتاب مجلد و یا دفترچه جلد شده بوده و افراد، دانش و آگاهیِ خود را در آن ضبط می‌کردند و اگر بعدها قرآن را مصحف گفته‌اند، چون از ذهن‌ها بیرون آمده و بر برگ‌ها نوشته شده و بهصورت مجلّد درآمده بود.

با توجه به این مسأله، نباید در شگفت باشیم که دخت گرامی پیامبر دارای مصحفی باشد و دانش و آگاهی‌های خود را که از پدر بزرگوارش برگرفته بود، در آن نوشته و برای فرزندان خود، بهصورت بهترین میراث، به یادگار بگذارد.

خوشبختانه فرزندان فاطمه علیها السلام حقیقت و واقع این مصحف را ناسانده وگفته‌اند: این مصحف، جز یک رشته آگاهی‌هایی که از پدر بزرگوارش و یا به خاطر «محدَّث» بودن از فرشته شنیده، چیز دیگری نیست. اکنون برخی از روایات را می‌آوریم:

* امامصادق علیه السلام فرمود: «نزد ما جامعه‌ای است که در آن حلال وحرام وارد نشده و مصحف فاطمه علیها السلام هست، در حالی که در آن کلمه‌ای از قرآن نیست بلکه املای رسول خداصلی الله علیه و آله و خطّ علی علیه السلام است و همگی در اختیار ماست.» «⁸» امامصادق علیه السلام در روایتی دیگر در وصف مصحف فاطمه می‌گوید:

«به خداوند سوگند کلمه‌ای از قرآن شما در آن نیست. راوی گوید پرسیدم: آیا در آن دانش هست؟ امام در پاسخ می‌دهد: بله، ولی نه از دانش‌های معمولی.» «⁹» با توجه به آنچه گفته شد، دانسته می‌شود که مصحف فاطمه علیها السلام ارتباطی به قرآن ندارد و کسانی آن را دستاویزی ساخته‌اند برای متهم کردن پیروان اهل‌بیت به تحریف قرآن. اگر آنان مغرض نباشند- ناآگاهانه و بدون تحقیق- درباره واقعیت آن سخن می‌گویند. بنابراین، اصل این پرسش‌ها واقعیت ندارد تا پاسخ بخواهد. «¹⁰»