به گزارش خبرگزاری قرآنی ايران (ايكنا)، «حسن رهبری» از محققان علوم قرآن و حديث در گفت‌وگو با سرويس انديشه، در مورد وِيژگی‌های برجسته تفسير موضوعی آيت‌الله سبحانی (منشور جاويد)، ضمن بيان مطلب فوق، گفت: تبيين مسائل اعتقادی و اخلاقی در فضای آن روز رژيم طاغوتی كه دين‌داران همواره تشنه و جويای آن بوده‌اند، وجه بارز تفسير موضوعی آيت‌الله سبحانی را رقم زده است.

نويسنده كتاب «اسلام و ساماندهی جمعيت» در پاسخ به اين سؤال كه ارزيابی شما از مقايسه تفسير آيت‌الله سبحانی با ديگر تفاسير موضوعی چيست؟، خاطرنشان كرد: در مقام مقايسه تفسير موضوعی آيت‌الله سبحانی با ديگر تفاسير موضوعی بعد از آن بايد گفت كه مقايسه ميان آن‌ها قياس مع‌الفارق است؛ زيرا قياس پايه‌گذاران با ادامه‌دهندگان سزاوار نيست، گذشته از آن‌كه فاصله سی‌ساله‌ای در ميان آن‌ها وجود دارد كه بالطبع تفاوت نگرش‌ها و بازتاب فرهنگ زمانه را در آن‌ها شاهد خواهيم بود.

نويسنده كتاب «مسجد، نهاد عبادت و ستاد ولايت» افزود: از آن‌جا كه تفسير آيت‌الله سبحانی گرايش بيشتری را به بررسی مسائل كلامی از ديدگاه قرآن نشان می‌دهد، از اين‌رو اگر از آن به تفسير كلامی هم تعبير كنند، چندان بعيد به نظر نمی‌رسد.

اين محقق علوم قرآنی در باب ديگر ويژگی‌های تفسير موضوعی استاد سبحانی گفت: تفسير موضوعی با تمام مزايايی كه برای آن برشمرده‌اند، همواره با اين سؤال مواجه است كه آيا اين تفسير اهداف مفسران را تأمين كرده و آن‌ها به تعاريفی كه از آن داشته‌اند دست يافته‌اند يا نه؟ پاسخ به اين سؤال بسيار تأمل‌برانگيز است؛ زيرا اگر تفسير موضوعی بنا به تعريفی كه دارد گردآوری و دسته‌بندی آيات متناسب با موضوع و استخراج ديدگاه قرآنی درباره آن موضوع باشد، مشاهده وصول به چنين هدفی در تفاسير موضوعی كه تا به حال نوشته شده كمتر قابل تشخيص است.

نويسنده كتاب «اسلام و ساماندهی جمعيت» خاطرنشان كرد: آيت‌الله سبحانی در اين تفسير پس از سير اين مسير طولانی به نتيجه‌ای می‌رسد كه مرحوم شيخ طوسی در هزاره گذشته در تفسير ترتيبی «تبيان» و مرحوم طبرسی در تفسير «مجمع‌البيان» و خود مفسر در كتاب‌ها و نوشته‌ها و گفتارهای ديگرش كه قبل از آن نوشته رسيده است.

نويسنده كتاب «مسجد، نهاد عبادت و ستاد ولايت» افزود: به نظر می‌رسد كه دخالت مسائلی چند از قبيل پيش‌داوری‌ها، افكار سنتی، استادزدگی، شم اخباری به اعتقادات حاكم بر جامعه و ترس از واقع شدن مفسر در حربه تكفير و تفسيق، موانع و آسيب‌هايی‌اند كه تفسير موضوعی را تهديد می‌كند و از تازگی توليد آن كاسته و جايگاه بلند آن را در حد تفسير ترتيبی تقليل داده است، اما استاد سبحانی آن‌را احيا كرده است.

استاد رهبری در پايان سخنانش خاطرنشان كرد: توسعه فرهنگ دينی جامعه، تعمق بيشتر مفسران در اين وادی، كار گروهی و در نهايت جسارت و شجاعت بيان نتايج به دست آمده از جمله مسائلی است كه در تفسير موضوعی ضروری به نظر می‌رسد كه اميد است سمت و سوی آينده اين تفسير قرار گيرد و اين دغدغه آيت‌الله سبحانی است.