حجت‌الاسلام و المسلمين علی مؤمنی، عضو هئيت علمی مؤسسه تعليماتی و تحقيقاتی امام صادق(ع)، در گفت‌وگو با سرويس انديشه خبرگزاری قرآنی ايران (ايكنا)، در مورد ويژگی‌های خاص تفاسير آيت‌الله‌العظمی سبحانی ضمن بيان مطلب فوق گفت: آن‌چه تفسير موضوعی آيت‌الله سبحانی را در جهان اسلام منحصر به فرد می‌كند، اين است كه تفسير ايشان بررسی جهان‌بينی اسلامی با توجه به آيات قرآن است.

مؤمنی در مورد روش تفسيری آيت‌الله سبحانی در تفسير قرآن اظهار كرد: به خاطر جامعيتی كه آيت‌الله سبحانی دارند، رويكرد‌ها و متد‌های مختلفی را در تفسير قرآن در نظر دارند؛ يعنی ايشان هم با روش فلسفی و هم با روش عرفانی، هم با روش نقلی و هم با روش قرآن به قرآن آشناست، ولی با توجه به اينكه من حدود 30 سال با ايشان آشنا هستم، روش تفسيری آيت‌الله سبحانی در قرآن هيچ‌كدام از اين روش‌‌ها نيست.

مؤلف «كمال انسان و انسان كامل» در مورد روش تفسيری آيت‌الله سبحانی گفت: روش تفسيری ايشان، روشی است كه از استادشان علامه طباطبايی الهام گرفته‌اند و آن تفسير قرآن به قرآن به كمك روايات است كه اين روشی خاص و منحصر به فرد در تفسير قرآن است؛ يعنی نه با متد فلسفی است و نه با روش كلامی.

مدرس فلسفه حوزه علميه قم افزود: گرچه آيت‌الله سبحانی متكلم برجسته‌ای هستند، ولی به هيچ وجه در تفسير قرآن به روش معتزليان و اشعريان عمل نكرده‌اند و حتی از كلام اصطلاحی كه در حوزه‌ها مطرح است، استفاده نكرده‌‌اند، گرچه بسياری معتقدند كه ايشان متأثر از آرای كلامی‌ است، ولی اين‌گونه نيست، چرا كه اگر كسی عميقا وارد تفاسير ايشان شود می‌بيند كه روش ايشان در تفسير موضوعيشان الهام گرفته‌ از روش علامه طباطبايی است.

مؤمنی خاطرنشان كرد: زمانی از خود ايشان در مورد روش تفسيری‌شان پرسيدم كه استاد پاسخ دادند: مبنا در تفسير موضوعی بنده، خطبه 133 نهج‌البلاغه است كه قرآن را «ينطق بعضه ببعض» می‌داند؛ يعنی روش تفسير قرآن به قرآن.

اين محقق علوم اسلامی اظهار كرد: با احترامی كه به تمام رويكرد‌های علمی دارم، معمولا كسانی كه به جامعيت علوم می‌رسند؛ يعنی بعد از 70 سال تحقيق و پژوهش در معارف، سرانجام در تفسير قرآن به در بسته می‌خورند كه ملاصدرا هم در تفسير قرآنش همين را گفته است، چرا كه معرف بايد اجلی باشد، لذا تفسير قرآن جز از طريق قرآن امكان ندارد.

مؤمنی در همين مورد تأكيد كرد: طلاب و دانشجويان بايد بدانند كه در تحليل‌های تاريخی و روايی هم معرف بايد اجلی از معرَف باشد، لذا مثلا در تحليل حادثه كربلا هم بايد به معصوم مراجعه كرد و در قرآن هم همين‌گونه بايد عمل كرد؛ يعنی از معرف اجلی استفاده كرد و هيچ چيزی روشن‌تر و واضح‌تر از خود قرآن نيست، چرا كه همه چيز در قرآن هست؛ همان‌‌گونه كه خود گفته است «تبيانا لكل شی‌ء».

اين مدرس حوزه و دانشگاه در پايان در مورد نگاه نهج‌البلاغه به تفسير قرآن خاطرنشان كرد: در نهج‌البلاغه آمده است كه «فی‌ القرآن خبر نبأ ما قبلكم و خبر ما بعدكم و حكم ما بينكم» و بحارالانوار از امام معصوم(ع) نقل كرده كه آن‌چه در قرآن در مورد گذشته و آينده آمده است را می‌دانيم.