دسترسی سریع به مقاله
استاد سبحانی به خاطر احاطه بر علوم مختلف اسلامی، دارای مبانی محكم و متقنی است
آيت‌الله دكتر احمد بهشتی
آيت‌الله دكتر احمد بهشتی
وقتی كسی مانند آيت‌الله‌العظمی سبحانی به تفسير، تاريخ و به خصوص تاريخ صدر اسلام مسلط باشد، طبعا حتی در اجتهاد هم دارای بينش خاصی می‌شود، زيرا بهتر می‌تواند سير تاريخی مسائل را بررسی و ارزيابی كند. همچنين اگر فقيهی مانند ايشان، يك متكلم برجسته هم باشد و در مسائل كلامی يا به اصطلاح علم ملل و نحل صاحب‌نظر باشد، دارای مبانی محكم و متقنی خواهد بود كه اين امر در موضوعات و مسائل فقهی او هم اثر می‌گذارد.
آيت‌الله دكتر احمد بهشتی، عضو مجلس خبرگان و عضو هيئت علمی دانشگاه تهران، در گفت‌وگو با خبرگزاری قرآنی ايران (ايكنا)، درباره شخصيت آيت‌الله‌العظمی سبحانی و نحوه آشنايی با ايشان گفت: من از سال 1340 با آيت‌الله سبحانی ارتباط نزديك داشتم و از زمانی كه به قم آمدم ايشان مشغول تدريس بودند.
وی ادامه داد: در آن زمان در كلاس درس ايشان و دروس خارج امام خمينی(ره) و سايرين شركت می‌كردم و با استاد سبحانی از لحاظ فكری و معاشرتی خيلی نزديك بودم.
وی درباره خصوصيات اخلاق پژوهشی استاد سبحانی بيان كرد: ايشان از همان زمان در نشريه «مكتب اسلام» مقالاتی را راجع به تاريخ اسلام می‌نگاشتند و در ابعاد مختلف، چه از لحاظ تدريس و چه از لحاظ تبليغ، شخصيت موفقی بودند.
اين مدرس حوزه و دانشگاه عنوان كرد: زمانی كه من در شهر آبادان تبليغ داشتم، ايشان هم در آن‌جا حضور می‌يافتند و مستمعين را مستفيض می‌كردند. بنابراين از زمان‌های قديم ايشان در هر سه حوزه تدريس، تحقيق و تبليغ فعاليت داشتند و البته روحيه محققانه آيت‌الله سبحانی در سراسر زندگی و آثارشان ديده می‌شود.
وی ضمن تأكيد بر حيطه‌های تخصصی اين مرجع عاليقدر گفت: در زندگی علمی و تحقيقاتی ايشان اين امر قابل ملاحظه است كه ايشان در زمينه‌های مختلفی متخصص هستند و در همه اين رشته‌ها آثار زيادی در ابعاد مختلف علمی ارائه كردند.
وی يادآور شد: وقتی شخصيتی مانند آيت‌الله سبحانی در علوم مختلفی مانند علم رجال، علم درايه، تاريخ اسلام، علم كلام، علم ملل و نحل، تفسير قرآن، علم اصول و فقه، متخصص هستند، طبيعی است كه اين مجموعه علمی بر يكديگر اثر می‌گذارد. تمام اين علوم گوناگون، در وجود استاد سبحانی تبديل به يك واحد منسجم شده و سبب شده است كه بهتر يكايك اين رشته‌ها را بررسی كنند و در آن‌ها صاحب‌نظر شوند.
وی تصريح كرد: وقتی كه كسی به تفسير، تاريخ و به خصوص تاريخ صدر اسلام مسلط باشد، طبعا حتی در اجتهاد هم دارای بينش خاصی می‌شود، زيرا بهتر می‌تواند سير تاريخی مسائل را بررسی و ارزيابی كند. همچنين اگر فقيهی يك متكلم برجسته هم باشد و در مسائل كلامی يا به اصطلاح علم ملل و نحل صاحب‌نظر باشد، دارای مبانی محكم و متقنی خواهد بود كه در موضوعات و مسائل فقهی هم اثر می‌گذارد.
وی اظهار كرد: فلسفه ما هم نوعی كلام محسوب می‌شود و در فيلسوفانی مانند ملاصدرا، علامه طباطبايی و شهيد مطهری مشاهده می‌شود كه فلسفه و كلام اين بزرگان، بسيار شبيه به هم هست و با مبای عقيدتی در ارتباط است. مثلا اگر فقيهی مبانی امامت را به درستی ارزيابی كند، اين امر در نظرات او و در مسائلی مثل ولايت فقيه قطعا مؤثر است.
اين مدرس حوزه و دانشگاه خاطرنشان كرد: بنابراين با اين رويكرد، صحيح نيست كه گفته شود كلام اسلامی نبايد با فقه اسلامی ارتباط داشته باشد؛ فلذا يك متكلم و فقيه بايد در اين علوم مسلط باشد و اين خصيصه در آيت‌الله سبحانی به خوبی مشاهده می‌شود.