دسترسی سریع به مقاله
آيا آيه (إِنَّما يُرِيدُ اللهُ) در حق همسران پيامبر است؟
ميگويند: آيه (إِنَّما يُرِيدُ اللَّهُ لِيُذْهِبَ عَنْكُمُ الرِّجْسَ أَهْلَ الْبَيْتِ وَيُطَهِّرَكُمْ تَطْهِيراً)؛ ‹همانا خداوند ميخواهد از شما خاندان پيامبر، پليدي را ببرد و شما را پاک کند، پاکي کامل› (احزاب: 33) در حق همسران پيامبر است، زيرا در قسمت اول آيه آمده است: در خانههايتان بنشينيد و همانند زمان جاهليت، آرايش و خودآرايي نكنيد.
پاسخ
بحث درباره اين آيه، گستردهتر از آن است كه در قالب پاسخ به سؤالي بيايد، ولي ما نكاتي را يادآور ميشويم:
قرآن، آنجا كه درباره خانههاي زنان پيامبر سخن ميگويد، از واژه جمع بهره ميگيرد، اينك موارد آن:
1. (وَ قَرْنَ فِي بُيُوتِكُنَّ وَلا تَبَرَّجْنَ تَبَرُّجَ الْجاهِلِيَّةِ الْأُولي) (احزاب: 33)
و در خانههاتان آرام گيريد و به شيوه جاهليت پيشين به خودنمايي بيرون نياييد.
2. (وَ اذْكُرْنَ ما يُتْلي فِي بُيُوتِكُنَّ) (احزاب: 34)
و آنچه را در خانههاتان خوانده ميشود ياد کنيد.
3. (يا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا لا تَدْخُلُوا بُيُوتَ النَّبِيِّ إِلاَّ أَنْ يُؤْذَنَ لَكُمْ) (احزاب: 53)
اي کساني که ايمان آوردهايد، به خانههاي پيامبر درنياييد مگر شما را رخصت دهند.
ولي در اين مورد، از واژه مفرد، استفاده ميكند و ميگويد: ‹اهل البيت› اين دليل بر اين است كه اين بيت واحد، بيت خاصي است كه ارتباطي به بيوت نبي و اهل آن ندارد، و ‹ال› در ‹البيت›، ‹ال› عهد است يعني يك خانه معهود و آن جز خانه حضرت زهرا(ها) خانه كس ديگري نيست.
2. اينکه ميگويد: ‹در قسمت اول آيه درباره زنان پيامبر سخن ميگويد›، اتفاقاً اين بهترين شاهد، بر بطلان شبهه است؛ زيرا قرآن پيش از آيه تطهير و بعد از آن درباره زنان پيامبر سخن ميگويد و ضمائر را مؤنث ميآورد:
1. (إِنِ اتَّقَيْتُنَّ)، 2. (فَلا تَخْضَعْنَ)، 3. (وَ قُلْنَ)، 4. (وَ قَرْنَ)، 5. (فِي بُيُوتِكُنَّ)، 6. (وَ لا تَبَرَّجْنَ)، 7. (وَ أَقِمْنَ الصَّلاةَ)، 8. (وَ آتِينَ الزَّكاةَ).
ولي در آيه تطهير همه ضمائر مذكر است:
1. (عَنْكُمُ).
2. (يُطَهِّرَكُمْ).
سپس آيه ديگر را يادآور ميشود كه مربوط به زنان پيامبر است. ضمائر نيز در آن مؤنث است. ميفرمايد: (فِي بُيُوتِكُنَّ).
اگر واقعاً آيه تطهير مربوط به زنان پيامبر باشد، چه شد كه خطاب پيش از آن و بعد از آن مؤنث است، ولي در وسط يعني فقط در اين آيه ضمائر مذكر هستند؟
آيا اين دليل بر دوگانگي مخاطب نيست؟
اينكه ميگويد گفتن اينکه زنان پيامبر از اهل بيت پيامبر نيستند، اهانت به آنها است، نوعي مغالطه است. زنان پيامبر مسلماً از اهل بيت پيامبر ميباشند ولي سخن در آيه تطهير است و اينکه اين آيه مخصوص گروه پنج نفره است و بس، و به ديگر سخن:
آنجا که سخن درباره عصمت و طهارت نفساني اهل بيت باشد، مقصود گروه خاصي است كه پيامبر ( صلّي الله عليه وآله وسلّم ) با انداختن عبا بر سر آنها، آنان را معيّن كرده، ولي آنجا كه درباره اهل بيت پيامبر به معني وسيع سخن ميگويد، همه زنان پيامبر را نيز در برميگيرد.
تفصيل اين مطلب را در ‹منشور جاويد› بخوانيد. (1)
1. جدال احسن (نقد و بررسی شبهات وهابیان)، آیت الله سبحانی، ص 139.