واگذارى زمين به صورت مصالحه

سؤال 693. زمينى از طرف فردى به صورت مصالحه، به فرد روحانى واگذار شد تا با صلاحديد او و با توجه به نياز شهرستان، جهت تأسيس مراكز دينى مذهبى يا آموزشى و فرهنگى مورد استفاده قرار گيرد. آيا اين زمين پس از وفات يافتن آن روحانى به ورثه ى ايشان مى رسد؟

بسمه تعالى: ظاهر صلح نامه اين است كه اين ملك به هدف فرهنگى، در اختيار ايشان قرار گرفته است. پس ملك شخصى او نبوده، بلكه ملك شخصيت روحانى او بوده است و لازم بود كه آن مرحوم در حال حيات خود به اين هدف جامه عمل مى پوشاند. اكنون ورثه ى او بايد اين ملك را با اذن حاكم شرع در مسير آن هدف قرار داده و مركزى بسازند و اگر قدرت اين كار را ندارند، با هم توافق كنند تا با نظر حاكم شرع، هدف عملى گردد. به هر حال، اين زمين، ملك شخصى كسى قرار نمى گيرد. والله العالم

صلح بدون عوض

سؤال 954 . پدر منزلش را به فرزندانش بلاعوض و مجانى صلح نمود و كليه خيارات را ساقط كرد آيا صلح صحيح است؟

بسمه تعالى: صلح ياد شده صحيح و لازم است و در صلح عوض لازم نيست هرگاه نتيجه آن هبه باشد نيز لازم است . والله العالم

شخصى نبودن معوض در صلح

سؤال 955 . اگر معوض در صلح مشخص نباشد آيا صلح صحيح است؟

بسمه تعالى: اگر به هنگام، صلح شخص مصالح خصوصيات معوض تا حدودى آشنا شده باشد در صحت صلح كافى است ولى اگر از هر نظر مجهول باشد صلح باطل است . والله العالم

مصالحه و مشخص نبودن مدت

سؤال 956 . پدرى از دنيا رفته فرزندان با زن پدر صحبت كرده اند كه سهم ارث و مهريه را نگيرد و در برابر آن تا پايان عمر در منزل موروثى زندگى كند آيا اين مصالحه كه مدت آن معلوم نيست صحيح است؟

بسمه تعالى: جهل در مصالحه مضر نيست و اصولاً يكى از موارد مهم استفاده از قرارداد مصالحه همين موارد است كه در غير مصالحه جايز نيست . والله العالم

صلح بدون رعايت شرايط قبول

سؤال 957 . پدرم در زمان حيات خود به منظور اختصاص تمامى اموال به 4 نفر اولاد پسر و محروم ساختن اولاد دختر صلح نامه اى تنظيم و نزد همسرش به امانت گذارده است در حالى كه هيچ يك از افراد به هنگام تنظيم حضور نداشته اند و اثرى از قبول آنان در مقابل ايجاب نيست ال

بسمه تعالى: صلح نامه ياد شده نسبت به سهم اولاد صغير محكوم به صحت است چون پدر ولايت داشته و قبض تحقق پديرفته است اما نسبت به اولاد ذكور بالغ چون از طرف آنها وكالت نداشته صلح او بدون قبول اولاد بالغ صحيح نيست . والله العالم

تاًخير در قبول

سؤال 958 . شخصى محكوم به قصاص نفس شده است و 15 روز قبل از قصاص صلح نامه اى تنظيم و تمامى اموال را به مادرش صلح مى نايد و پس از اجراى قصاص صلح نامه به دست مادر رسيده است و آن را امضاء كرده است آيا صلح نامه صحيح و قابل إجرا است؟

بسمه تعالى: هرگاه مادر قبل از قصاص از مصالحه نامه اطلاع داشته و آن را پذيرفته باشد و لو پس از قصاص امضاء كند اموال از آن مادر است و در غير اين صورت اموال براى همه ورثه است . والله العالم

صلح در زمين و عدم مالكيت آن

سؤال 959 . صلح بر زمينى كه مالكيت آن محرز نبوده و در تصرف ديگرى باشد جايز است يا خير؟

بسمه تعالى: در صورتى كه واقعاً مالك باشد و پس از صلح قادر به تحويل آن باشد معامله اشكال ندارد ولى در صورتى كه قادر به تحويل نباشد صحت معامله محلّ اشكال است . والله العالم

شرط بر فسخ معامله

سؤال 960 . در باب مصالحه هرگاه شرط كند تا زمانى كه حيات دارم حق بر هم زدن مورد مصالحه را داشته باشم آيا چنين شرطى به جهت جهل مدت عمر صحيح است؟

بسمه تعالى: صحيح است . والله العالم

صلح در حال بيمارى متصل به مرگ

سؤال 961 . اگر كسى زمينى را در زمان حيات به ديگرى صلح نمايد آياورثه مى توانند آن زمين را بفروشند؟

بسمه تعالى: هرگاه صلح نامه در حال صحت و سلامت بوده و از هر نظرى نافذ باشد بايد طبق صلحنامه عمل كرد و اگر در حال بيمارى متصل به مرگ انجام گرفته، به مقدار ثلث تركه ميت نافذ و اضافه بر آن نياز به اجازه ورثه دارد . والله العالم

صلح و فوت قبل از قبض

سؤال 962 . كسى تمامى اموال خود را به مكان مقدسى صلح نموده و قبل از قبض دادن مرده است آيا صلح وى صحيح است؟

بسمه تعالى: هرگاه در حال صحت و سلامت مزاج اين كار را انجام دهد يعنى تمام اموال خود را به عنوان صلح منتقل كند و متولى مكان ياد شده قبول كند صلح او صحيح است هرچند پيش از فوت به قبض طرف نداده باشد ولى بايد توجه نمود كه اين نوع صلحها كار پسنديده نيست و محروم كردن وراث نكوهش شده است . والله العالم

صلح با فرزندان با قيد حق بقاء نقل و انتقال

سؤال 963 . منزلم را به صورت صلح بلاعوض به شكل مساوى بين فرزندانم تقسيم كرده ام اتخاذ هرگونه تصرف و نقل و انتقال را در صلح نامه براى خود محفوظ داشته ام، آيا مى توانم آن مقدار كه به نام يكى از فرزندانم كرده ام را بازپس گرفته و به نام يكى ديگر از فرزندانم بن

بسمه تعالى: اگر مقصود از اين جمله« با حفظ هرگونه حق تصرف و نقل و انتقال و اختيارات كامل . . .» اين باشد كه در اين صلح حق فسخ را براى خود محفوظ داشته است مى تواند صلح را به هم بزند به شرط اين كه هبه نباشد . والله العالم

صلح اموال به فردى از گروه گمراه

سؤال 964 . آيا فرد مسلمان مى تواند اموالش را با فردى از فرقه ضالّه صلح كند؟

بسمه تعالى: هرگاه سبب تقويت فرقه ضالّه نامبرده شود خوددارى كند . والله العالم

واگذارى چراگاه

سؤال 965 . اگر محدوده زمينى را كه براى چرا مى باشد با مبلغى به ديگرى واگذار كند آيا گرفتن آن پول جايز است؟

بسمه تعالى: هرگاه چراگاه ملك او باشد مى تواند ملك خود را بفروشد و اگر حق اولويت داشته باشد مى تواند حق اولويت را به مبلغى مصالحه كند . والله العالم

فرق بيع و صلح

سؤال 851 . فرق صلح به صورت تمليك عين با بيع عين چيست؟

بسمه تعالى:معاملات هر كدام ماهيت خاصى دارد:1. بيع رابطه اى بين دو مال است نه بين دو شخص و لذا مى گويند:«مبادلةُ مال بمال». 2. صلح رابطه اى بين دو شخص است كه يك نوع تخاصم يا زمينه تخاصم يا احتمال ضايع شدن حقى در ميان باشد، قرآن مى فرمايد: (فَاصْلِحُوا بَيْنَ أَخَوَيْكُمْ). بنابراين هيچ يك از اين دو عقد جاى ديگرى را نمى گيرد . والله العالم

صلح با بودن زمينه نزاع

سؤال 852 . آيا صلح بدون سبق نزاع و حتى احتمال نزاع صحيح است؟

بسمه تعالى: صلح با بودن زمينه نزاع و يا ضايع شدن حقى و حتى احتمال آن صحيح است و در غير اين صورت نبايد از كلمه صلح بهره گرفت . والله العالم

صلح مشروط

سؤال 853 . فردى (كه از دنيا رفته است) منزل مسكونى خود را به عنوان صلح در اختيار آموزش و پرورش قرار داده مشروط بر اين كه در آن مكان، فعاليت قرآنى انجام شود اما به علّت برخى موانع از آن جلوگيرى شده است آيا مى توان خانه را اجاره داد و درآمد آن در هزينه هاى ق

بسمه تعالى: از آنجا كه هرگاه طرف مصالحه عمل به شرط نكند يا نتواند عمل كند ملك به ورثه برمى گردد، احتياط اين است كه با اذن ورثه صلح جديد انجام دهند و در صلح نامه قيد كنند كه اگر از آن محل نتوان در فعاليت قرآنى استفاده نمود درآمد آنجا را به مصرف ديگر برسانند . والله العالم

رد مصالحه پس از صلح

سؤال 854 . پدر و پسرى در شراكتِ زمينى اختلاف كردند، سپس به مبلغ معينى صلح كردند، آيا پسر مى تواند پس از فوت پدر مصالحه را رد كند؟

بسمه تعالى: در فرض سؤال مصالحه عقد لازم است و ديگر نمى تواند به هم بزند.والله العالم

فسخ مصالحه پس از هبه وجه المصالحه

سؤال 855 . شخصى ملكى را به فرزندان خود مصالحه كرد و براى خود حق فسخ قرار داد و وجه المصالحه را هم به آنان هبه كرد، بعد از مدتى اگر ثابت شود كه مصالحه را فسخ كرده است تكليف چيست؟

بسمه تعالى: اگر فسخ پدر از نظر شرعى ثابت شود مسلماً نافذ است، چون مبلغ را در مقابل صلح تملك كرده اگر چه بعداً آن را هبه كرده است، با فسخ مصالحه بايد عوض صلح را به فرزندان بدهد.والله العالم

صلح در بيمارى

سؤال 856 . اگر شخصى در حال بيمارى كه منجر به فوت وى شده است تمام اموال خود را به ديگرى صلح كند آيا صلح نامه وى صحيح است؟

بسمه تعالى:چنين مصالحه اى در بيمارى منجر به موت فقط در ثلث مال نافذ است و بيش از ثلث نياز به اجازه ورثه دارد و به تعبير فقهى منجزات مريض از ثلث مال است.والله العالم

تأثير عصبانيت در صحت صلح

سؤال 857 . شخصى با حالت عصبانيت(داراى روحيه عصبى) منزل خود را با يك خيريه مصالحه كرده است و در دفترخانه سند تنظيم مى شود و مبلغ مصالحه هم دريافت نمى شود و حق فسخ هم به مدت طولانى براى خود ايشان قرار داده مى شود دو سال بعد ايشان فوت مى كند، آيا اين مصالحه

بسمه تعالى: عصبانيت در صورتى كار را بى اثر مى كند كه از حال اختيار بيرون برود. ولى صلح نامه مفصّل او حاكى از آن است كه با دقت و در حال اختيار آن را انجام داده است.والله العالم

تأثير بدهى هاى ميت در صلح

سؤال 858 . فردى منزل مسكونى خود را با خيريه اى صلح كرده است اكنون از دنيا رفته است، آيا عمل به مصالحه و تخليه خانه ـ كه تنها سرپناه خانم وى است و حقوقى مثل مهريه و غيره طلب دارد ـ جايز است؟ آيا خيريه مى تواند با حداقل مبلغ خانه را به اين خانم برگرداند؟

بسمه تعالى: ميت مديون است، اگر اموالى از او باقى مانده است وراث او بايد دين او را ادا كنند در غير اين صورت در روز قيامت مسئول است، البته اگر اثاث خانه موجود است از آن برداشته و حساب كنند. اما درباره سؤال آخر: اموال خيريه ملك شخصى نيست و لذا نمى توانند اين كار را انجام دهند.والله العالم

لزوم تبيين موضوع صلح

سؤال 859 . دو نفر وارث نسبت به حقوق عينى و فرضى و متصوره در سهم الارث با هم صلح مى كنند، آيا ذكر تمام اموال باقيمانده از ميت در صلحنامه ضرورت دارد، يا علم اجمالى كفايت مى كند؟

بسمه تعالى: رضايت به صورت اجمالى در صلح كافى است و لازم نيست تمام خصوصيات گفته شود، ولى لازم است موضوع صلح روشن شود . والله العالم

فسخ عملى صلح

سؤال 860 . شخصى ملكى را با صلح بدون عوض به ديگرى واگذار كرده و در ضمن عقد، حق فسخ مادام العمر براى خود قرار داده ولى ملك را به تصرف طرف مقابل نداده است و سپس اين ملك را در رهن بانك براى اخذ وام قرار داده است آيا اين كار فسخ عملى حساب مى شود؟ آيا اصل اين

بسمه تعالى: هرگاه با رهن گذاردن در بانك قصد فسخ كرده باشد قهراً معامله فسخ شده است. اما اگر بدون قصد اين كار را انجام دهد كار او فسخ عملى نيست. چنين شرط فسخ مادام العمر هر چند مجهول باشد به صلح ضرر نمى زند. والله العالم

صلح

سؤال 861 . اگر شخصى مال خود را به ديگرى صلح كند و شرط كند تا زمانى كه مصالح زنده است مال خودش باشد و پس از مردن وى، براى متصالح باشد آيا چنين شرطى صحيح است؟

بسمه تعالى: چنين صلحى در واقع وصيّت است اگر شرايط وصيّت موجود باشد صحيح است.والله العالم

اعتبار صلح نامه عادى

سؤال 862 . زمينى طبق مصالحه با صلح نامه عادى به شخصى واگذار شده است ديگران اين زمين را تصرف و به مزايده گذاشته اند آيا مى توان صلحنامه عادى را به دليل اين كه به ثبت نرسيده فاقد ارزش قانونى و قضايى دانست؟

بسمه تعالى:سند عادى هرگاه دو شاهد عادل بر صحت آن گواهى دهند معتبر مى باشد. والله العالم