welcome to official website of Grand Ayatollah Sobhani
فارسی العربیة
صفحه اصلی مقالات دروس خارج مجله کلام اسلامی گالری تصویر استفتائات اخبار قاموس المعارف ریحانة الأدب
گروه های خبری
آخرین اخبار
معظم له در همایش بزرگداشت حکیم زنوزی: شیعه همیشه عقلانی بوده و خواهد ماند.
آیت الله العظمی سبحانی (دام ظله) ضمن بیان انتقادات و پیشنهادات خود به دست‌اندرکاران همایش بزرگداشت حکیم زنوزی گفت: عقلانیت از خصائص شیعه امامی است و شیعه از ابتدا عقلانی بوده و خواهد بود.

آیت‌الله العظمی سبحانی در دومین روز از برپایی همایش حکیم طهران که در قم و در مدرسه عالی امام خمینی(ره) برگزار شد با تقدیر از برپایی این همایش گفت: همین نکوداشت‌ها می‌تواند مراتب عقلانی ما را بالا ببرد.

وی با بیان اینکه عقلانیت از خصائص شیعه امامی است و شیعه از ابتدا عقلانی بوده و خواهد بود، عنوان کرد: ائمه(ع) همواره مسئله عقلانیت را برای ما تذکر داده‌اند که نمونه آن، روایت جنود عقل است.  

ایشان عنوان کرد: در منابع فقهی نیز علمای اهل سنت، اجتهاد را از عوامل تشریع بر شمرده‌اند و عقل را جزء منابع نمی‌دانند و به جای آن قیاس آورده‌اند؛ آنان عقل را جزء ائمه اربعه نیاورده‌اند ولی عقل از دید ما موضوعیت دارد.

معظم له بیان کرد: عقل یکی از حجج الهی در فقه و عقائد است اما می‌بینیم در کتب اصول بابی به نام حجیت عقل نیست و حتی شیخ انصاری در رسائل، آن را در حاشیه قرار داده است؛ در حالی که باید برای حجیت عقل، فصل جداگانه باشد و عقل عملی و نظری و ... تشریح شود ولی رهگذری پرداخته و حتی کفایه نیز این طور است که نقیصه کتب اصولی است.

وی با اشاره به عقل عملی با طرح این سؤال که آیا مسائل این عقل، یقینیات است یا ظنیات و آیا عقل عملی هم مانند نظری، خودمعیار است یا خیر؟ عنوان کرد: بنده معتقدم قضایای عقل عملی، یقینیات است؛ در تقسیم به بدیهی و خودمعیار و اینکه واقعی دارد یا خیر معتقدم همه قضایای حکمت عملی واقع دارد و عمدتا خودمعیار است، اما بزرگان فلاسفه در هر سه مسئله، نظر دیگری دارند، ابن‌سینا قضایای عقل عملی را از قبیل ظنیات می‌داند و در میان متاخرین نیز مرحوم محقق اصفهانی همین نظر را تقریر کرده است.

آیت‌الله سبحانی عنوان کرد: کسانی می‌گویند قضای عقل عملی مشهورات است؛ این تفکر همه عقائد را در مسائل فکری فرو می‌ریزد؛ مثلا معجره را خداوند به انسان صادق می‌دهد و خلاف عقل است که معجزه در دست انسان ناقص قرار بگیرد؛ بنابراین اگر عقل خدا و حسن و قبح، مسئله دائمی نباشد بنیان این گزاره فرو می‌ریزد و مسائل مربوط به عدل الهی و امامت و نبوت هم ایضا.

وی با تاکید بر اینکه قرآن مسئله را عقل قطعی تلقی کرده است، تصریح کرد: قضایای عقل عملی مطابَق دارد که فطرت انسان است و باید آن را بر فطرت تطبیق کنیم؛ لذا هم یقینی شده و هم خودمعیار شده و هم مطابق می‌یابد و بنده از مجمع عالی حکمت اسلامی، درخواست دارم بررسی این سه مسئله را در نشست های خود مطرح کنند.

انتقاد و پیشنهاد به مسئولان همایش/اصرار بر تعبیر "حکیم طهران" نباشد

آیت الله سبحانی عنوان کرد: بنده مقدار کثیری از مقالات همایش را خواندم ولی آراء امام خمینی(ره) در آن بیان نشده بود و این جای گله دارد و خوب است که نظر ایشان هم ذکر شود.

وی افزود: مطلب دیگر اینکه آقایان اصرار بر تعبیر«حکیم طهران» نداشته باشند و بگویند حکیم زنوزی؛ زیرا مردم زنوز تاریخ بزرگی دارند و شخصیت‌های بزرگی داشته‌اند و برای اینکه خدشه در عواطف ایجاد نکند، تعبیر حکیم زنوزی مقیم طهران را بیان کنید و بدانید این ریشه در تعصب ندارد بلکه واقع مطلب است.