welcome to official website of Grand Ayatollah Sobhani
فارسی العربیة
صفحه اصلی مقالات دروس خارج مجله کلام اسلامی گالری تصویر استفتائات اخبار قاموس المعارف ریحانة الأدب
موضوعات

جلد شماره:1 - صفحه شماره : 260

معاملات بانكى

سؤال 791. آيا معامله با بانك هاى دولت و اخذ پول از آنها جايز است؟

بسمه تعالى: دولت، مالك است و شخصيت حقوقى دارد. معاملات اگر ربوى نباشد، اشكالى ندارد. والله العالم

جلد شماره:1 - صفحه شماره : 260

جريمه ديركرد

سؤال 792. آيا جريمه ى تأخير وجه شرعى دارد؟

بسمه تعالى: جريمه ى تأخير پرداخت وام، جايز نيست، ولى اگر با شركتى قرارداد بگذارد كه عملى در مدت معينى انجام دهد و در صورت تأخير، مبلغ معيّنى بپردازد، مانعى ندارد. والله العالم

جلد شماره:1 - صفحه شماره : 260

كارمزد

سؤال 793. آيا گرفتن كامزد از طرف صندوق هاى قرض الحسنه جايز است؟

بسمه تعالى: عمل مسلم محترم است و كارگزار، خدماتى به طرفين ارائه مى دهد; مثلاً وثيقه لازم دارد و وثيقه امروز تنها با گرفتن چك صورت نمى پذيرد، بلكه بايد خصوصيات آن در دفتر ثبت شود و دفترچه اقساط تنظيم گردد. اين نوع اعمال نمى تواند رايگان باشد. قرآن كريم مى

جلد شماره:1 - صفحه شماره : 261

فروش قرضه

سؤال 794. آيا خريد و فروش اوراق قرضه جايز است؟

بسمه تعالى: خريد اوراق قرضه به مبلغ كمتر و گرفتن مبلغ زياد پس از مدتى حكم ربا را دارد. والله العالم

جلد شماره:1 - صفحه شماره : 261

وكالت بانك در مضاربه

سؤال 795. در سپرده هاى مدت دار، بانك به اين نحو عمل مى كند كه صاحب سپرده به بانك وكالت با حق توكيل به غير مى دهد كه وجه سپرده را بر طبق قانون عمليات بانكى بدون ربا ـ به نحوى كه صلاح بداند به طور مشاع ـ طبق عقود شرعى در هر نوع فعاليت اقتصادى كه صلاح مى دان

بسمه تعالى: هرگاه دادن قرض در ضمن مضاربه باشد يعنى بانك با سپرده او تجارت كند و سود را به نحوى تقسيم كنند،اشكالى ندارد يعنى مضاربه مشروط به دادن چنين قرض باشد. والله العالم

جلد شماره:1 - صفحه شماره : 262

مصالحه نسبت به مابه التفاوت

سؤال 797. اگر بانكها در سپرده گذارى مدت دار در همان ابتداى قرارداد، مصالحه اى نسبت به مابه التفاوت سود و مجموع على الحساب هاى پرداخت شده، صورت بگيرد صحيح است؟

بسمه تعالى: چنين مصالحه اى صحيح نيست چون هنوز بر ذمه طرف نيامده است كه آن را مصالحه كند علاوه بر اين كه اين نوع عمل راهى است براى رباخوارى. والله العالم

جلد شماره:1 - صفحه شماره : 262

بيمه كردن اصل سپرده

سؤال 798. بانك ها براى تشويق سپرده گذاران طبق وكالت عامى كه از سپرده گذاران دارند براى حفظ اصل سپرده ها، آنها را در نزد شركت هاى بيمه، بيمه مى كنند، از نظر شرعى چه حكمى دارد؟

بسمه تعالى: هرگاه وجه بيمه را يا صاحب پول بدهد و يا بايد با اجازه او باشد در اين صورت اشكال ندارد. والله العالم

جلد شماره:1 - صفحه شماره : 262

تعهد به جبران خسارت

سؤال 799. اگر بانكها به جاى بيمه كردن در ضمن قرارداد متعهد شوند كه هر نوع خسارت يا ضرر وارده به سپرده را از پول خود جبران كنند صحيح است؟

بسمه تعالى: اگر خود بانك ضمانت كند از مضاربه خارج شده و وارد حوزه قرض مى شود قهراً شرط منفعت حكم ربا را پيدا مى كند. والله العالم

جلد شماره:1 - صفحه شماره : 263

رضايت كلى به شرايط سپرده گذارى با جهل به خصوصيات

سؤال 800. با توجه به اين كه طرفين بايد با علم به مفاد قراردادهاى سپرده گذارى مدت دار آن را امضا نمايند ولكن مراجعين به دليل عدم آشنايى با مباحث تخصصى عقود شرعى و بانكى و يا به دليل اهميت قائل نشدن به اين امور، بدون توجه به مفاد قرارداد برگه فرم را امضا مى

بسمه تعالى: هرگاه طرفين به عقد آشنا نباشند انشاء مضاربه و امثال آن صحيح نمى باشد زيرا انشاء در گرو قصد است و بايد متعلق قصد براى قاصد روشن باشد. والله العالم

جلد شماره:1 - صفحه شماره : 263

حفظ ماليت سپرده ها

سؤال 801. در سپرده هاى قرض الحسنه و جارى(چك) آيا بانك مالك وجوه مى شود؟

بسمه تعالى: وجوهى كه در حساب جارى است ماليت آن امانت است هر چند عين آن امانت نيست بانك مى تواند در عين آن تصرف كند ولى بايد سرمايه اى به مقدار ماليت آنها حفظ كند. اما قرض الحسنه ها ملك بانك است و بانك به عنوان يك شخصيت حقوقى مالك است. والله العالم

جلد شماره:1 - صفحه شماره : 263

پرداخت مبلغى جهت افتتاح حساب و پرداخت وام

سؤال 802. يكى از شرايط پرداخت وام قرض الحسنه، اين است كه متقاضى بايد در آن بانك حساب داشته باشد و يا با واريز مبلغى (مثلاً 10هزار تومان) افتتاح حساب كند تا جريان وام دهى و اقساط كه معمولاً با رايانه صورت مى گيرد به دستگاه تعريف شود و اين ربطى به مقدار وام

بسمه تعالى: گشايش حساب چون منحصر به وام گرفتن نيست بلكه مى توان از آن براى كارهاى ديگر استفاده كرد، بنابراين هرگاه قاصد خصوص وامگيرى نباشد اشكال ندارد. والله العالم

جلد شماره:1 - صفحه شماره : 264

اوراق مشاركت

سؤال 803. دولت براى اجراى برخى طرح هاى ملى، اقدام به فروش اوراق مشاركت بين مردم مى كند، اين اوراق بدون نام و قابل خريد و فروش بوده و هر ماه مقدار مشخصى سود به آن تعلق مى گيرد، خريد و فروش و دريافت سود على الحساب كه ماهيانه به آن تعلق مى گيرد، آيا جايز است

بسمه تعالى: هرگاه فردى در طرحى مشخص از طرح هاى دولت مشـاركت كـرده و پس از پـايان يافتـن طـرح، دولت سهـم مشاركت كننده را به قيمت بخرد در اين صورت سود حاصل حلال خواهد بود. ولى مشاركت در طرح هاى نامشخص، مشكل ربا را دارد. والله العالم

جلد شماره:1 - صفحه شماره : 264

فروش امتياز وام

سؤال 804. آيا اينجانب مى توانم امتياز وام خود را به غير بفروشم؟

بسمه تعالى: هرگاه بانكى كه وام مى دهد مقيد نكند كه صاحب امتياز وام را بگيرد و در نياز خود مصرف كند در اين صورت صاحب امتياز وام مى تواند حق امتياز خود را به ديگرى در مقابل مبلغى بفروشد و يا در مقابل چيزى مصالحه كند. والله العالم

جلد شماره:1 - صفحه شماره : 265

فروش وام به صورت درصدى از وام

سؤال 805. در صورت جواز فروش وام آيا مى توانم ثمن را درصد از مبلغ وام (مثلاً 10درصد) قرار دهم يا بايد مبلغ ثابت توافقى باشد؟

بسمه تعالى: صحيح آن اين است كه حق امتياز خود (پس از محاسبات درصدى) به ثمن مشخص و معين بفروشد كه در ذمه خريدار باشد و بعداً خريدار مختار است از هر كجا كه خواست و لو از وامى كه گرفته بدهى خود را بپردازد. والله العالم

جلد شماره:1 - صفحه شماره : 265

فروش امتياز وام

سؤال 806. در صورت جواز فروش وام آيا مى توانم قبل از دريافت وام (البته بعد از اختصاص امتياز) امتيازم را پيش فروش كنم؟

بسمه تعالى: بايد امتياز خود را قبل از دريافت وام بفروشد، پس از دريافت وام حق او به پايان رسيده است و صاحب پول شده است. والله العالم

جلد شماره:1 - صفحه شماره : 265

خريد و فروش امتياز وام توسط بانك

سؤال 807. آيا بانك يا مؤسسه قرض الحسنه مى تواند واسطه خريد و فروش امتياز وام باشد به اين معنا كه در قبال اخذ حق الوكاله، به وكالت از صاحب وام، امتياز را به فرد ثالثى بفروشد؟

بسمه تعالى: اشكال ندارد به شرطى كه حق وكالت مشخص باشد. والله العالم

جلد شماره:1 - صفحه شماره : 265

قرض به اميد جايزه

سؤال 808. آيا فرقى بين شرط زياده در قرض با اميد زياده وجود دارد يا خير؟

بسمه تعالى: اگر گذاشتن پول در بانك به عنوان قرض مشروط به اين شرط باشد كه او را در اعطاى جوايز شركت دهند اين كار ربا و حرام است اما اگر شرطى در كار نباشد و قانون بانك فقط مشوق و محرك براى گذاشتن پول باشد به گونه اى كه اگر بانك از نظر خود برگردد حق اعتراض ن

جلد شماره:1 - صفحه شماره : 266

وام خريد مسكن با سود مشخص

سؤال 809. بانك ها جهت خريد مسكن وام هايى را با سودى كه خود بانك ها تعيين مى كنند پرداخت مى كنند، آيا گرفتن اين نوع وام ها جايز است يا خير؟

بسمه تعالى: هرگاه خريدار مسكن با بانك در خود مسكن شريك بشود ولى بانك سهم خود را به طرف اقساطاً به قيمت بالاتر بفروشد در اين صورت اشكالى ندارد هر چند تعيين قيمت با محاسبه سود پول انجام گيرد. والله العالم

جلد شماره:1 - صفحه شماره : 266

مضاربه در بانكها

سؤال 810. مضاربه چگونه بايد انجام شود؟ و آيا مضاربه هايى كه اكنون در بانك ها انجام مى دهند صحيح است يا خير؟

بسمه تعالى: مضاربه اين است كه فردى سرمايه را در اختيار فردى بگذارد، و كار و تجارت توسط آن فرد انجام پذيرد و سود حاصله به نسبتِ معيّن در عقد، تقسيم شود; و اگر ضرر كرد مربوط به صاحب سرمايه باشد. در صورتى كه مدير بانك شخص مورد اطمينان باشد و به شرايط مضاربه

جلد شماره:1 - صفحه شماره : 266

سودهاى بانكى

سؤال 811. گرفتن سود بانك بدون شرط جايز است يا خير؟

بسمه تعالى: اگر سود به عنوان عقد شرعى چون مضاربه پرداخت شود اشكال ندارد و همچنين سودى كه بدون شرط طرفين پرداخت مى كنند نيز اشكال ندارد البته به گونه اى كه اگر بانك سود را نداد طرف حق اعتراض نداشته باشد. والله العالم

جلد شماره:1 - صفحه شماره : 267

جريمه ديركرد و سود گرفتن از بانك

سؤال 812. آيا گرفتن مبلغى از بانك و مشخص كردن سود و پرداخت به بانك جايز است؟ و آيا اخذ جريمه به جهت تأخير جايز است؟

بسمه تعالى: اخذ مبلغ از بانك اگر به صورت عقد شرعى باشد، به اين معنى اگر گيرنده مبلغ با آن تجارت كند، سود حاصل به نسبت معيّن با بانك تقسيم كند در اين صورت اشكال ندارد، و اگر هم يقين دارد سود مشخصى مى برد، مى تواند سود معيّنى در ضمن عقد تعيين كند. ولى اخذ ج

جلد شماره:1 - صفحه شماره : 267

اجاره به شرط تمليك

سؤال 813. براى خريد اتومبيل با كمبود پول مواجه شدم و با بانك قراردادى به نحو اجاره به شرط تمليك بين اينجانب و بانك تنظيم شد و بانك مقدارى از مبلغ خريد اتومبيل را پرداخت نموده و سند به نام بانك تنظيم شده است و نحوه اجاره به شرط تمليك به اين شكل است كه پس ا

بسمه تعالى: واقع اين معامله چنين است، ماشين خريدارى شده ملك هر دو (شخص و بانك) مى باشد; ولى طرف ديگر بانك سهم خود را به طرف اجاره مى دهد و وجه اجاره آن مجموع پول پرداختى و سود آن است ضمناً شرط مى كنند كه هر موقع تا پايان مدت، وجه مزبور پرداخت شد بانك سهم

جلد شماره:1 - صفحه شماره : 267

پرداخت سود معين

سؤال 814. بانك مبلغى را به سپرده گذار به عنوان سود، به مبلغ مشخص مثلاً 15درصد، پرداخت مى كند آيا اين نوع معامله، ربا است؟

بسمه تعالى: اگر رئيس يا مسئول مورد اعتماد بانك بگويد كه ما با پـول شمـا بـه صـورت مضـاربه تجـارت مى كنيـم، سهمـى بـراى مـا و سهمـى براى شماست و مطمئن هستيم كه سهم شما مثلاً كمتر از 15درصد نيست در اين صورت اين نوع واگذارى اشكال ندارد. والله العالم

جلد شماره:1 - صفحه شماره : 268

تعلق جايزه به صاحب حساب يا صاحب پول

سؤال 815. اينجانب على محمدى با اجازه برادرم با نام وى، حسابى افتتاح نموده تا از تسهيلات وام خودرو استفاده نمايم بعد از يك ماه وام را دريافت نموده و مبلغى را در حساب باقى ماند كه پس از مدتى برنده جايزه يك دستگاه ماشين شدم اين جايزه متعلق به چه كسى مى باشد؟

بسمه تعالى: از آنجا كه آقاى على محمدى از تسهيلات وام برادر استفاده نموده است و از طرف ديگر جايزه به خاطر پولى است كه در حساب گذاشته مى شود، با توجه به اين دو حق، مصالحه را بر اساس تنصيف قرار دهيد. والله العالم

جلد شماره:1 - صفحه شماره : 268

خريد و فروش چك مدت دار

سؤال 816. آيا خريد و فروش چك مدت دار به كمتر از مبلغ جايز است يا خير؟

بسمه تعالى: فروختن چك هاى مدت دار به خود شخص كه چك از آنِ اوست به قيمت كمتر مانعى ندارد و در اصطلاح فقهى «بيع الدين على من هو عليه بأقلّ» مى گويند ولى فروختن طلبكار، چك بدهكار را به شخص ثالث به وجه كمتر اشكال دارد. والله العالم

جلد شماره:1 - صفحه شماره : 268

واريز شدن پول به حساب شخص و كار كردن با آن پول

سؤال 817. بانك به اشتباه به حساب شخصى پول واريز مى كند و آن شخص به تصور اين كه اين مال متعلق به خودش مى باشد اين پول را براى مضاربه به شخص ديگرى مى دهد; سود حاصله متعلق به چه كسى است؟

بسمه تعالى: در فرض مسأله سرمايه و سود حاصل از آن بانك است به شرط اين كه مضاربه را تنفيذ كند و اجرة المثل عامل ـ در صورتى كه اطلاع از جريان نداشته ـ برعهده كسى است كه مال را آگاهانه در اختياراو گذاشته است. والله العالم

جلد شماره:1 - صفحه شماره : 269

سرمايه گذارى كوتاه مدت

سؤال 818. سرمايه گذارى به صورت كوتاه مدت در بانك جايز است يا خير؟

بسمه تعالى: اگر رئيس بانك مثلاً بگويد ما با اين پول تجارت مضاربه اى انجام مى دهيم و سود تجارت را به نسبت معيّن تقسيم مى كنيم اشكال ندارد. والله العالم .

جلد شماره:1 - صفحه شماره : 269

پرداخت سكه براى شرط عضويت در قرض الحسنه و پرداخت وام به صورت سكه

سؤال 819. صندوق قرض الحسنه در ابتداى امر جهت ثبت نام از هر عضو نيم سكه دريافت مى كند و پس از 6ماه به مقدار درخواست اعضاء، به عنوان قرض، سكه پرداخت مى كند و اقساط آن به صورت ربع يا ارزش جارى آن به صورت ريالى دريافت مى شود آيا اين نوع قرض جايز است؟

بسمه تعالى: هرگاه اخذ نيم سكه بهارآزادى فقط براى ثبت نام و عضويت باشد و شرط قرض دادن در آينده نباشد، اشكال ندارد. والله العالم

جلد شماره:1 - صفحه شماره : 269

دريافت وام با مدارك جعلى

سؤال 820. برخى افراد با ارائه فاكتورهاى غير واقعى از بانك وام دريافت مى كنند، آيا اين كار جايز است؟

بسمه تعالى: تدليس است و جايز نيست. والله العالم

جلد شماره:1 - صفحه شماره : 270

سود على الحساب

سؤال 821. اگر بانك سود سرمايه گذار را على الحساب تعيين كند در حالى كه در مضاربه و شركت، سود و زيان پس از پايان كار مشخص مى شود آيا اين تعيين در ابتداء قرارداد جايز است؟

بسمه تعالى: حكم شرعى اين است كه اگر بانك پولى مى گيرد به عنوان قرض و سود دهد اين ربا وحرام است ولى اگر مدير بانك بگويد ما با پول شما تجارت مى كنيم و سودى براى شما در نظر مى گيريم، مى توان قول او را پذيرفت و به صورت مضاربه پول در اختيار او گذاشت. و سود على

جلد شماره:1 - صفحه شماره : 270

پرداخت پول با سود معين براى ساخت مسكن

سؤال 822. برخى بانكها براى ساخت مسكن، مبلغى پول با سود معينى به متقاضى پرداخت مى كنند آيا اين نوع عمليات بانكى جايز است؟

بسمه تعالى: گرفتن آن مبلغ به صورت مشاركت بانك در خريد مسكن و امثال آن اشكال ندارد زيرا بانك شريك شما در مسكن است و پس از ساختن سهم خود را به شما به قيمت بالاتر به صورت اقساطى مى فروشد. والله العالم

جلد شماره:1 - صفحه شماره : 270

دادن هديه به كارمند جهت تسريع در كار

سؤال 823. جهت تسريع در دريافت خدمات از كارمند بانك، مبلغى را به او مى بخشيم آيا گرفتن اين مبلغ توسط كارمند جايز است يا خير؟

بسمه تعالى: اگر مايه تضييع حق ديگرى شود جايز نيست. والله العالم

جلد شماره:1 - صفحه شماره : 271

محاسبه نرخ تورم

سؤال 824. آيا محاسبه نرخ تورم دار ديون مطالبات ربا محسوب مى شود؟

بسمه تعالى: اگر منشأ دين قرض باشد نمى توان تورم را حساب كرد و اگر منشأ دين مهريه و امثال آن باشد محاسبه آن اشكال ندارد. والله العالم

جلد شماره:1 - صفحه شماره : 271

نماز خواندن در منزلى كه با وام ربوى ساخته شده

سؤال 825. كسانى كه وام ربوى مى گيرند و با آن خانه مى سازند تصرف و نماز خواندن در اين خانه چه حكمى دارد؟

بسمه تعالى: از آنجا كه معمولاً زمين و مصالح ساختمانى را به صورت ذمه اى و كلى مى خرد و بعداً دين خود را از پول ربوى مى پردازد معامله زمين و خريد مواد صحيح است و در آنجا مى تواند نماز بگزارد. والله العالم

جلد شماره:1 - صفحه شماره : 271

گرفتن سود از كشورهاى غير اسلامى

سؤال 826. گرفتن سود سپرده بر اساس قوانين بانكى كشورهاى غير اسلامى جايز است يا نه؟

بسمه تعالى: ربا گرفتن از غير مسلمان جايز است ولى پرداخت ربا جايز نيست مگر در موارد حرج و ضرورت.و الله العالم

جلد شماره:1 - صفحه شماره : 271

فرار از ربا به صورت فروش اسكناس

سؤال 827. آيا بانكها مى توانند براى فرار از ربا به اين صورت عمل كنند كه يك اسكناس 1000تومانى نقد را به مبلغ 1200تومان نسيه بفروشد تا خريدار به صورت اقساط بپردازد؟

بسمه تعالى: در بيع بايد ثمن و مثمن نوعى با هم متغاير باشند مثل ارز كشورى را با ارز كشور ديگر معامله كنند ولى در اين مورد ثمن و مثمن يكى است و لذا چنين معامله اى باطل است. والله العالم

جلد شماره:1 - صفحه شماره : 272

مصرف كردن مبلغى كه بانك در مورد مشخص داده است در مورد ديگر

سؤال 828. آيا جايز است مبلغى كه بانك براى مشاركت در پروژه اى پرداخت مى كند در امر ديگرى مصرف كنم يا به ديگرى بدهم و آن شخص وام را با سودى كه بانك مى گيرد را بپردازد؟

بسمه تعالى: هرگاه با اجازه بانك صورت بگيرد جايز است و در غير اين صورت با شرط بانك مخالفت كرده ولى آن طرف مالك مبلغ مى شود. والله العالم

جلد شماره:1 - صفحه شماره : 272

شك در صحت معاملات بانك

سؤال 829. اگر شخصى شك دارد كه معاملات بانك به شكل مضاربه است يا نه، آيا سودى كه به عنوان مضاربه دريافت مى كند حلال است؟

بسمه تعالى: اگر مسؤول بانك بگويد كه ما با پول شما معامله مضاربه اى انجام مى دهيم، گفتار او را بايد حمل به صحت كرد و تفتيش لازم نيست; مگر اين كه علم به خلاف داشته باشد. والله العالم

جلد شماره:1 - صفحه شماره : 272

اجاره دادن سند خانه به ديگرى براى استفاده در رهن بانك

سؤال 830. آيا مى شود سند خانه را به شخصى اجاره داد تا در رهن بانك بگذارد و صاحب سند ماهانه مبلغى دريافت كند؟

بسمه تعالى: اين فرد در حقيقت اصل خانه را به عنوان وثيقه و رهن در اختيار بانك مى گذارد كه اگر روزى بدهكار نتوانست وام خود را بپردازد از وثيقه استفاده كند، و چون اين عمل يك عمل ارزشمندى است در مقابل آن مى تواند وجهى را درخواست كند. والله العالم

جلد شماره:1 - صفحه شماره : 272

جواير بانك

سؤال 831. آيا جوايزى كه بانك ها به سپرده گذار مى دهد حلال است؟

بسمه تعالى: اگر موقع سپرده گذارى در بانك شرطى در كار نباشد و بانك با اختيار خود جوايز را تعيين و تقسيم كند، مانعى ندارد. والله العالم

جلد شماره:1 - صفحه شماره : 273

شرط تضمين عامل

سؤال 832. اگر شرط شود كه ضرر مضاربه به عهده ى عامل باشد، آيا شرط صحيح است؟

بسمه تعالى: شرط صحيح نيست و مضاربه به وام تبديل مى شود. والله العالم

جلد شماره:1 - صفحه شماره : 273

تعويض اسكناس به سكه

سؤال 833. آيا تعويض اسكناس به سكه، به عنوان مثال پنجاه تومان اسكناس بدهد و در مقابل چهل و پنج تومان سكه بگيرد، جايز است؟

بسمه تعالى: اشكال ندارد، به شرط اين كه مدت دار نباشد. والله العالم

جلد شماره:1 - صفحه شماره : 273

استفاده از اعتبار بانكى بدون موجودى و گرفتن سود توسط بانك

سؤال 834. كسانى كه كارت اعتبارى دارند، آيا مى توانند با نداشتن موجودى به جهت اعتمادى كه بانك به آنها دارند مبلغى را به حساب بانك خرج كنند، البته با علم به اين كه بانك براى اين برداشت علاوه بر دريافت اصل پول، بهره آن را نيز مى گيرد؟

بسمه تعالى: اخذ مازاد، رباست و جايز نيست. والله العالم

جلد شماره:1 - صفحه شماره : 273

زندانى كردن به جهت چك برگشتى

سؤال 835. آيا زندانى كردن كسى كه چك او برگشت خورده، جايز است؟

بسمه تعالى: زندانى كردن چنين شخصى براى اين كه عسر و ندارى شخص معلوم شود، جايز است. والله العالم

جلد شماره:1 - صفحه شماره : 273

خريد چك جعلى

سؤال 836. آيا خريد چك جعلى به طمع آن كه بتواند به نحوى آن را نقد كند و سود ببرد جايز است؟

بسمه تعالى: جايز نيست. والله العالم

جلد شماره:1 - صفحه شماره : 274

گرفتن مبلغ مضاربه با اسناد جعلى

سؤال 837. اگر با اسناد جعلى، مبلغى را از بانك به عنوان مضاربه دريافت و در كار ديگرى مصرف كند و سودى حاصل شود، اين سود متعلق به كيست؟

بسمه تعالى: هرگاه بانك پس از اطلاع كار او را تنفيذ كند، سود بر طبق قرارداد، ميان دو طرف تقسيم مى شود; در غير اين صورت، تمام سود براى بانك است. والله العالم

جلد شماره:1 - صفحه شماره : 274

نقل و انتقال ملكى كه در رهن بانك است

سؤال 838. ملكى در رهن بانك است و ضمن عقد رهن، مالك متعهد شده است تا زمان تصفيه ى كامل بدهى، هرگونه نقل و انتقالى را به نحو قطعى يا شرطى يا رهنى، به صورت بيع، اجاره و... از خود سلب كند. اگر بر خلاف اين شرط عمل كند، آيا نقل و انتقالش صحيح است؟

بسمه تعالى: تصرف به صورت فروش و نظاير آن در ملك، در صورتى صحيح است كه ملك طِلق انسان باشد و عين مرهونه، ملك طلق نيست. زيرا متعلَّق، حق ديگرى است; حتى اگر متعهد نشده بود، باز هم نمى توانست بدون اجازه بانك (مرتهن) تصرف كند ولو به نحو اجاره. زيرا اجاره هم نو

جلد شماره:1 - صفحه شماره : 274

ورشكستگى بانك

سؤال 839. اگر بانك دولتى و يا خصوصى ورشكسته شود، آيا ضامنِ سپرده گذار مى باشد؟

بسمه تعالى: ضمانت بانك خصوصى ودولتى وابسته به قرارداد با مشترى است. هرگاه به هنگام معامله با مشترى، ضمانت بانك محدود به سرمايه ى بانك باشد، در اين صورت ضمانت در حد آن سرمايه است و اگر چنين قيدى در قرارداد نباشد و صاحبان بانك، اموال جداگانه اى داشته باشند

جلد شماره:1 - صفحه شماره : 275

معامله با پول تقلبى

سؤال 840. اگر كسى با پول تقلبى معامله اى انجام دهد، وظيفه ى او چيست.

بسمه تعالى: جايز نيست و ضامن كسر قيمت است، در صورتى كه قيمتى براى آن فرض شود. والله العالم

جلد شماره:1 - صفحه شماره : 275

خريد و فروش سهام

سؤال 841. خريد و فروش سهامى كه شركت هاى صنعتى يا تجارى يا برخى از بانك ها در معرض فروش مى گذارند، چه حكمى دارد؟

بسمه تعالى: خريد سهام شركت ها و بانك ها، به شرط اين كه بانك ربوى نباشد، اشكال ندارد. والله العالم

جلد شماره:1 - صفحه شماره : 275

مسدود كردن حساب به مدت معين و پرداخت وام

سؤال 842. در يكى از بانك ها حسابى وجود دارد كه اگر شخصى مبلغى را به مدت شش ماه در بانك بگذارد و در آن مدت چيزى برداشت نكند، بانك پس از پايان آن مدت به مقدار موجودى، به حساب وى پول واريز مى كند. آيا اين شكل معامله صحيح است؟

بسمه تعالى: اگر بانك به صورت كلى اعلام كند: به كسانى وام مى دهم كه مبلغى در حساب خود به مدت شش ماه داشته باشند، وام مى دهم و طرف پس از آگاهى از اين تصميم، مبلغى را در بانك بگذارد و پس از گذشت زمان، وام بگيرد، اشكال ندارد، ولى اگر چنين شرطى را جزء قرارداد

جلد شماره:1 - صفحه شماره : 276

بهره پول

سؤال 843. كسى پولى را در بانك گذاشت و نمى دانست كه بهره به پول او تعلق مى گيرد، آيا مى تواند از اين بهره استفاده كند؟

بسمه تعالى: گرفتن چنين بهره اى اشكال ندارد. والله العالم

جلد شماره:1 - صفحه شماره : 276

بهره پس انداز

سؤال 844. اگر پولى به عنوان «پس انداز» در بانك قرار داده شود و بهره اى به آن تعلق بگيرد، آيا گرفتن آن بهره حلال است؟

بسمه تعالى: اگر به هنگام گذاشتن وجه در صندوق پس انداز، شرطى از طرفين صورت نگيرد و بانك با اختيار خود سودى را در نظر بگيرد، اشكال ندارد. والله العالم

جلد شماره:1 - صفحه شماره : 276

فروش چيزى قبل از مالك شدن آن

سؤال 845. شخصى ملكى را سى سال پيش به قيمت سه هزار تومان خريد و اكنون ثابت شده كه فروشنده، مالك اين ملك نبوده است. آيا خريدار مى تواند مطابق ارزش پولى كه در آن زمان پرداخته است، مطالبه كند؟

بسمه تعالى: هرگاه مشترى نمى دانسته كه مِلك مال كس ديگرى است، مى تواند مطابق ارزش پول آن روز خود، از فروشنده مطالبه كند; مثلاً اگر با پولى كه در آن زمان داده، مى توانسته ده مثقال طلا بخرد، امروز مى تواند مبلغى را مطالبه كند كه با آن، همان مقدار طلا را بتو

جلد شماره:1 - صفحه شماره : 277

حقوق كارمند بانك

سؤال 846. آيا حقوقى كه كارمند بانك از بانك دريافت مى كند، حلال است؟

بسمه تعالى: هرگاه عمل كارمند مربوط به امور ربوى نباشد، اشكال ندارد. والله العالم

جلد شماره:1 - صفحه شماره : 277

13. هبه هبه به كودك

سؤال 847. اگر شخصى به كودك صغير هبه نمايد قبض چگونه انجام مى شود؟

بسمه تعالى: هرگاه فرزند صغير است ولىّ مى تواند از طرف او قبض كند. والله العالم

جلد شماره:1 - صفحه شماره : 277

هبه مشروط و لازم شدن آن

سؤال 848. هبه مشروط در چه صورتى لازم مى شود؟

بسمه تعالى: هرگاه طرف به شرط عمل كرد هبه لازم مى شود. والله العالم

جلد شماره:1 - صفحه شماره : 277

واگذارى زمين جهت دفن اموات

سؤال 849. شخصى در حدود سى سال پيش زمينى به شهردارى جهت دفن اموات واگذار نموده است، اكنون اين قطعه زمين در محدوده شهر واقع شده و نمى توان در مورد نظر استفاده نمود، آيا اين قطعه زمين به وارث آن مرحوم برمى گردد؟

بسمه تعالى: اگر موقع واگذارى قيد كند كه پس از پر شدن زمين و عدم امكان دفن در آن زمين به خود مالك بازگردانده شود در اين صورت بايد به مالك يا ورثه او برگردانده مى شود و در غير اين صورت هبه فى سبيل الله است كه بازگشت ندارد. والله العالم

جلد شماره:1 - صفحه شماره : 278

هبه ساختمان قبل از اتمام

سؤال 850. پدرم در زمينى مشغول احداث ساختمان گرديد و قبل از اتمام ساختمان واحدهاى آن را به برخى از فرزندان هبه نمود و لكن قبل از اتمام ساخت، از دنيا رفت، آيا تمليك پدر نافذ است؟

بسمه تعالى: هرگاه فرزندان به هنگام فوت پدر بالغ بوده اند و هنوز واحدهاى مذكور را به قبض و تحويل آنها نداده باشد، در اين صورت تمليك او غير نافذ است و مربوط به همه ورثه مى باشد، و به عبارت ديگر در هبه و بخشش قبض و اقباض شرط است يعنى هبه كننده مال را در اختي

جلد شماره:1 - صفحه شماره : 278

هديه به نزديكان

سؤال 851. در هديه، پدر و مادر مقدم هستند يا همسر و فرزندان؟

بسمه تعالى: هر دو گروه شايسته ى هديه هستند. شرايط را در نظر بگيريد و در صورت لزوم يكى را مقدم بداريد. والله العالم

جلد شماره:1 - صفحه شماره : 278

هديه در مورد خاص و مصرف در مورد ديگر

سؤال 852. از پولى كه مردم به عنوان هاى مختلف از قبيل كمك به بيماران، فقرا، جهيزيه و... اهدا نموده اند، آيا مى توان براى احداث درمانگاه در زمينى كه به هيأت خيريه جهت ساختن درمانگاه اهدا شده است، استفاده نمود؟

بسمه تعالى: بايد پول هايى كه مردم به هيأت خيريه داده اند، در موارد معين شده مصرف شود; مثلاً اگر براى جهيزيه داده اند بايد در همان مورد به مصرف برسد، براى ساختن درمانگاه از زكات استفاده شود. والله العالم

Website Security Test