welcome to official website of Grand Ayatollah Sobhani
فارسی العربیة
صفحه اصلی مقالات دروس خارج مجله کلام اسلامی گالری تصویر استفتائات اخبار قاموس المعارف ریحانة الأدب
موضوعات

جلد شماره:1 - صفحه شماره : 398

بى هوش كردن در حين اجراى حكم اعدام

سؤال 1240. آيا قاضى مى تواند براى سهولت اعدام، محكوم را بى هوش و پس از برداشتن يكى از اعضاى وى مثل قلب، حكم اعدام وى را اجرا نمايد؟ با توجه به روايتى از پيامبر كه فرمود:«هرگاه مى كشيد، به نيكويى بكشيد».( )

بسمه تعالى: قاضى نمى تواند چنين كارى را صورت دهد و روايت ناظر به اين است كه براى قتل، طريق آسان را انتخاب كنيد و از طريق مشكل استفاده نكنيد. قتل با شمشير يا با تفنگ، اسهل از زير پا له كردن و يا چاقو بر بدن او زدن است. والله العالم

جلد شماره:1 - صفحه شماره : 398

برداشتن عضو در هنگام اجراى حكم اعدام

سؤال 1241. آيا قاضى مجاز است با اخذ رضايت از مجرمِ محكوم به مرگ، با برداشتن عضو وى در اتاق جراحى و سپس قطع اكسيژن به زندگى وى خاتمه دهد؟

بسمه تعالى: كيفيت قصاص با مقتول يا اولياى دم نيست و راه آن همان كشتن با شمشير و يا آنچه كه الان جانشين شمشير محسوب مى شود، است; نظير كشتن با تفنگ. حال اگر مقتول در دوران حيات به اين جراحى رضايت داده باشد، مى توان از اعضاى او استفاده كرد. البته بعد از تحقق

جلد شماره:1 - صفحه شماره : 398

شركت چند نفر در قتل

سؤال 1242. هرگاه دو نفر با فاصله، ضربات متعددى بر مجنى عليه وارد كنند; مثلاً يكى امروز دست او را قطع كند و ديگرى پس از پنج روز پاى او را قطع كند و مجنى عليه بر اثر سرايت هر دو ضربه فوت كند، آيا هر دو قاتل هستند يا فقط نفر دوم قاتل است؟

بسمه تعالى: مورد سؤال از موارد شركت در قتل است. والله العالم

جلد شماره:1 - صفحه شماره : 399

قصاص اطراف قبل از اعدام

سؤال 1243. جانى ابتدا گوش فردى را قطع و سپس چشم او را كور كرد. آنگاه با ضربه ى چاقو به قلب، او را به قتل رساند. آيا اولياى دم حق قصاص اطراف (چشم و گوش)، قبل از قصاص نفس را نيز دارند؟

بسمه تعالى: احوط براى اولياى دم اين است كه به قصاص نفس اكتفا كنند. والله العالم

جلد شماره:1 - صفحه شماره : 399

علم به وقوع قتل در صورت رفتن مكان خاص

سؤال 1244. شخص «الف» علم دارد كه اگر در مكان خاصى قرار گيرد، توفانى در حال وزيدن است كه او را به پايين پرت كرده و موجب قتل شخصى مى گردد. اتفاقاً همينطور شد. جنايت از چه نوعى است؟

بسمه تعالى: در فرض سؤال، قتل عمد محسوب مى شود. والله العالم

جلد شماره:1 - صفحه شماره : 399

عدم قدرت بر پرداخت ديه

سؤال 1245. در قتل غير عمد كه ناشى از تصادف است و محكومٌ عليه موظف به پرداخت ديه به مدت دو سال مى باشد، اگر محكومٌ عليه توان پرداخت ديه را نداشته باشد، ديه به عهده ى چه شخصى مى باشد؟

بسمه تعالى: در فرض مذكور، دين است و بر ذمه ى وى باقى است و اگر بميرد و مالى نداشته باشد، از خويشان نزديك وى گرفته مى شود و در صورت ناتوانى آنان و عدم حضور آنها از بيت المال پرداخت مى شود. والله العالم

جلد شماره:1 - صفحه شماره : 400

تداخل قصاص اطراف در قصاص نفس

سؤال 1246. اگر شخصى با يك ضربه ى عمدى كه غالباً كشنده است، موجب جنايت هاى متعدد بر اعضاى مجنى عليه شود كه منجر به مرگ وى گردد، در صورتى كه همه ى آسيب هاى وارده در تحقق قتل مؤثر باشد، آيا قصاص «اطراف» در قصاص «نفس» تداخل مى كند؟

بسمه تعالى: هرگاه جنايات متعدد منتهى به مرگ شود، همگى در ديه يا قصاص نفس تداخل مى كند. والله العالم

جلد شماره:1 - صفحه شماره : 400

قتل در اثر ضربات مشت يا سيلى

سؤال 1247. در صورتى كه شخصى عمداً به ديگرى مشت يا سيلى بزند يا انگشت او را قطع كند، در صورتى كه اين گونه اعمال نوعاً كشنده نباشد و ضارب قصد قتل هم نداشته باشد لكن منجر به مرگ وى شود آيا ديه نفس ثابت مى شود يا نسبت به عضو قصاص مى شود؟

بسمه تعالى: هرگاه چنين عملى منجر به قتل بشود، شبه عمد است كه علاوه بر ديه بايد كفاره هم بدهد و اگر منجر به قتل نشود نسبت به بريدن عمدى انگشت قصاص مى شود. والله العالم

جلد شماره:1 - صفحه شماره : 400

مدت پرداخت ديه در قتل يا جرح عمدى صبى

سؤال 1248. در قتل يا جرح خطاى محض كه مهلت ديه سه سال است، آيا در قتل يا جرح عمدى صبى كه عمدش خطا محسوب مى شود، ديه در مدت سه سال پرداخت مى شود؟

بسمه تعالى: عمد صبى حكم خطا را دارد و ديه در مدت سه سال پرداخت مى شود. والله العالم

جلد شماره:1 - صفحه شماره : 400

كيفيت اجراى قصاص و ديه

سؤال 1249. شخصى مرتكب يك قتل عمدى و يك قتل شبه عمد شد. كيفيت اجراى قصاص و گرفتن ديه چگونه است و آيا جهت اداى ديه بايد دو سال صبر شود و سپس قصاص صورت بگيرد؟

بسمه تعالى: هرگاه قاتل عمد و شبه عمد، مالى داشته باشد، حاكم او را مجبور به پرداخت ديه مى كند و اگر ناتوان است، دو سال به او مهلت مى دهد تا ديه را بپردازد و سپس قصاص مى شود و از اين طريق بين دو حق جمع صورت مى گيرد. والله العالم

جلد شماره:1 - صفحه شماره : 401

ديه زوال قدرت بر اداى حروف

سؤال 1250. در اثر جنايت مقدارى از قدرت گويايى شخص از بين رفته است; مثلاً ده حرف را نمى تواند ادا كند. آيا ديه ى زوال حروف با توجه به حروف عربى تعيين مى شود؟

بسمـه تعـالى: هـرگـاه زبـان انسـانى كـه مخـارج حـروف او صدمه ديده، عربى است، ديه بر 29حرف تقسيم مى شود و اگر زبانش، غير عربى باشد، ديه به عدد حروف همان زبان تقسيم مى گردد. والله العالم

جلد شماره:1 - صفحه شماره : 401

ضمان سقوط كودك در چاه

سؤال 1251. شخصى در ملك خود كه حصار دارد چاهى حفر كرد و احتمال داشت كه كودكى از بيرون بيايد در چاه سقوط كند. اگر كودكى در چاه سقوط و آسيب ببيند، آيا آن شخص ضامن است؟

بسمه تعالى: ضامن نيست. والله العالم

جلد شماره:1 - صفحه شماره : 401

حفر حفره اى در ملك غير و سقوط كودك در آن

سؤال 1252. اگر كسى در ملك ديگرى و بدون اذن مالك حفره اى حفر كند و مالك قدرت پر كردن حفره را نيز داشته باشد، لكن كوتاهى كند و كودكى در اين حفره سقوط كند و آسيب ببيند، چه كسى ضامن ديه ى كودك است؟

بسمه تعالى: كسى كه در ملك ديگرى حفره ايجاد كرده، ضامن است. والله العالم

جلد شماره:1 - صفحه شماره : 402

پرداخت نصف ديه از بيت المال براى قصاص قاتل

سؤال 1253. اگر مردى مرتكب قتل عمدى دخترى شود و خانواده ى دختر به خاطر فقر نمى توانند نصف ديه را بپردازند تا قصاص انجام شود، آيا جايز است اين مبلغ از بيت المال پرداخته وقصاص انجام شود؟

بسمه تعالى: هرگاه ورثه ى مقتول قدرت پرداخت نصف ديه را ندارند تا قصاص كنند بايد به دريافت ديه اكتفا كنند. والله العالم

جلد شماره:1 - صفحه شماره : 402

فرار قاتل

سؤال 1254. اگر به خاطر فرار قاتل، اولياى دم به ديه راضى شوند، آيا پس از دستگيرى قاتل، مى توانند ديه را مسترد و تقاضاى قصاص نمايند؟

بسمه تعالى: با حكم قاضى به اخذ ديه، قصاص ساقط مى شود. والله العالم

جلد شماره:1 - صفحه شماره : 402

تبديل قصاص به ديه

سؤال 1255. آيا در تبديل قصاص به ديه، فرار و عدم دسترسى به قاتل كافى است يا مرگ قاتل نيز شرط است؟

بسمه تعالى: فرار و عدم دسترسى كافى است. والله العالم

جلد شماره:1 - صفحه شماره : 402

قتل عمدى مرتد

سؤال 1256. اگر مسلمانى عمداً مرتدى را به قتل برساند، آيا قصاص يا ديه دارد؟

بسمه تعالى: قصاص ندارد، امّا در صورتى كه بدون اذن حاكم شرع اقدام نموده، تعزير مى شود. والله العالم

جلد شماره:1 - صفحه شماره : 402

بيرون پريدن دختر ربوده شده از ماشين و مرگ وى

سؤال 1257. شخصى دخترى را به قصد تجاوز، ربود لكن دختر در نيمه راه از ماشين به بيرون پريد و منجر به مرگ وى شد. آيا رباينده، قاتل محسوب شده و قصاص مى شود و يا ديه برعهده ى وى ثابت مى شود؟

بسمه تعالى: در فرض سؤال، قصاص و ديه ثابت نمى شود، ولى رباينده تعزير مى شود. والله العالم

جلد شماره:1 - صفحه شماره : 403

قصاص لق كردن دندان

سؤال 1258. شخصى دندان ديگرى را لق كرده است، آيا مى توان او را قصاص نمود؟

بسمـه تعـالى: قصـاص مخصـوص كندن دندان است و در صورت لق شدن، ديه دارد و ديه ى آن دو ثلث ديه ى يك دندان است. والله العالم

جلد شماره:1 - صفحه شماره : 403

عدم پرداخت فاضل ديه توسط ولىّ دم براى قصاص سه نفر از قاتلان

سؤال 1259. اگر سه نفر در قتل شركت نمايند و اولياى دم تقاضاى قصاص نفس كنند و بخواهند هر سه نفر را قصاص كنند، بايد فاضل ديه را به وارث قاتلان پرداخت كنند. حال ولىّ دم حاضر به پرداخت فاضل ديه نيست و اين افراد هم چنان در زندان باقى مانده اند. تكليف چيست؟

بسمه تعالى: ولى دم مى تواند فاضل ديه ى هر سه نفر را به ورثه پرداخت كند و هر سه نفر را به عنوان قصاص بكشد و اگر حاضر به اين كار نشد، به مقدار متعارف به ولى دم مهلت مى دهند تا تكليف آنها را روشن كند و اگر نتيجه نگرفتند، به قيد كفالت آزاد مى شوند. والله العا

جلد شماره:1 - صفحه شماره : 403

قصاص عضو جانى

سؤال 1260. جانى قصد قتل نداشت و ضربه اى هم كه وارد نمود، نوعاً كشنده نيست، ولى اتفاقاً منجر به قتل شد. آيا جانى علاوه بر ديه ى قتل نفس، به قصاص جنايت بر عضو نيز محكوم مى گردد؟

بسمه تعالى: تنها ديه ى قتل نفس بر جانى واجب است و قصاص جنايت عضو در ديه ى نفس تداخل مى كند. والله العالم

جلد شماره:1 - صفحه شماره : 404

قتل فرزند توسط پدر

سؤال 1261. با توجه به افزايش فرزندكشى از سوى پدران و با توجه به حكم شرعى مربوط به آن (اگر پدر يا جد پدرى فرزند خود را بكشد قصاص نمى شود و فقط به پرداخت ديه ى قتل به ورّاث و تعزير محكوم خواهد شد كه اين امر موجب تجرّى برخى پدران مى شود) با توجه به مقتضيات ز

بسمه تعالى: قتل فرزندان شيوه ى جاهليت است و از محرمات و گناهان كبيره است; هم چنانكه قرآن مى فرمايد:(لا تَقْتُلُوا أولادَكُمْ مِنْ إمْلاق) و حكم شرعى راجع به عدم قصاص نيز قابل تغيير نيست، براى جلوگيرى از پديده زشت، بايد ايمان مردم را بالا برد و حالت خداترس

جلد شماره:1 - صفحه شماره : 404

قتل فرزند توسط مادر

سؤال 1262. در صورتى كه مادر، فرزند خود را به قتل رساند، آيا همانند پدر قصاص نمى شود؟

بسمه تعالى: اولياى مقتول حق قصاص دارند. والله العالم

جلد شماره:1 - صفحه شماره : 404

ديه خنثاى مشكل

سؤال 1263. ديه ى خنثاى مشكل چگونه محاسبه مى شود؟

بسمه تعالى: در مورد خنثاى مشكل نصف ديه ى مرد با نصف ديه ى زن پرداخت مى شود. والله العالم

جلد شماره:1 - صفحه شماره : 404

ديه خنثاى مشكل ممسوح

سؤال 1264. ديه ى خنثاى مشكل اگر ممسوح باشد(ليس له فرج الرجال والنساء; فرج هيچ يك را ندارد)، چه مقدار است؟

بسمه تعالى: هرگاه ممسوح، طبيعى و آفرينشى باشد بعيد نيست كه نصف ديه ى مرد با نصف ديه ى زن باشد; بنابراين كه ماهيت ثالثى جز زن و مرد نيست. والله العالم

جلد شماره:1 - صفحه شماره : 405

قتل مرتد توسط كافر ذمى

سؤال 1265. اگر كافر ذمى، مرتدى را به قتل برساند، آيا قصاص مى شود؟

بسمه تعالى: در صورت عمد، قصاص مى شود و در صورت غير عمد، ديه دارد. والله العالم

جلد شماره:1 - صفحه شماره : 405

كشته شدن متولد از زنا به وسيله زانى يا زانيه

سؤال 1266. هرگاه متولد از زنا به دست زانيه يا زانى كشته شود، آيا قصاص مى شود؟

بسمه تعالى: احتياطاً ديه مقرر در مورد قتل اهل كتاب را پرداخت كند و آن هشتصد درهم است و بين زانى و زانيه فرق نيست. والله العالم

جلد شماره:1 - صفحه شماره : 405

پرت شدن به وسيله توفان يا زلزله و مرگ فردى كه قصد قتل وى را داشت

سؤال 1267. شخصى به قصد اين كه با پريدن بر روى فردى وى را به قتل برساند به پشت بام مى رود، لكن قبل از پريدن، بدون اختيار و به واسطه ى توفان يا زلزله، بر روى همان فرد پرت و موجب قتل وى مى شود. آيا محكوم به قصاص مى شود يا پرداخت ديه؟

بسمه تعالى: در فرض مسأله بايد ديه بپردازد. والله العالم

جلد شماره:2 - صفحه شماره : 530

گرفتن مبالغى توسط يكى از اولياى دم

سؤال 1679 . اگر يكى از اولياى دم به نمايندگى از كليه صاحبان حق قصاص اقدام بر اخذ مبلغى چندين برابر ديه كامل نمايد آيا حق قصاص براى ديگر اولياى دم باقى است؟

بسمه تعالى: اگر آن فرد با اجازه كليه صاحبان حق اقدام به چنين كارى كرده است طبعاً حق قصاص نخواهند داشت و در غير اين صورت كسانى كه از اولياى دم خواهان قصاص هستند با پرداخت سهم فردى كه به ديه راضى شده حق آنها ساقط نمى شود . والله العالم

جلد شماره:2 - صفحه شماره : 530

قتل فرد مسيحى توسط مسيحى

سؤال 1680 . در صورتى كه فرد مسيحى يك نفر مسيحى را بكشد آيا قصاص مى شود؟

بسمه تعالى: در مورد سؤال قصاص انجام مى گيرد و در صورت پرداخت ديه مشهور بين فقهاء اين است كه هشتصد درهم مى پردازد . والله العالم

جلد شماره:2 - صفحه شماره : 530

مصالحه برخى از اولياى دم

سؤال 1681 . در صورتى كه اولياى دم متعدد باشند و برخى خواهان قصاص و بعضى با قاتل مصالحه كنند آيا اولياى دمى كه خواهان قصاص مى باشند بايد سهم مصالحه كنندگان را به قاتل برگردانند و وى را قصاص كنند يا بايد به مصالحه كنندگان بدهند؟

بسمه تعالى: بايد خواهان قصاص سهم ديه مصالحه كنندگان را به قاتل بپردازند . والله العالم

جلد شماره:2 - صفحه شماره : 531

بردن فردى به خارج از شهرو كشته شدن وى

سؤال 1682 . شخصى با سوابق مخوف، راننده اى را به خارج از شهر برده است پس از مدتى جسد راننده در رودخانه اى پيدا مى شود و طبق نظر پزشكى قانونى علت مرگ، خفگى به دنبال نزاع تشخيص داده شده، ولى اين فرد تنها به سرقت اتومبيل اعتراف كرده است، ولى از قتل خود را برى

بسمه تعالى: در فرض مسأله فقط بايد ديه مقتول را بپردازند و براى قسامه و قصاص موضوع نيست . در روايت هست «كل من طرق رجلا بالليل فأخرجه من منزله فهو له ضامن» البته مسأله صور ديگرى نيز دارد . والله العالم

جلد شماره:2 - صفحه شماره : 531

كشتن ساب النبى توسط غير مسلمان

سؤال 1683 . اگر غير مسلمانى، سابّ النبى، لائط، محارب، زانى محصن، مرتد يا مانند آن را به قتل برساند و مقتول مسلمان باشد، آيا غيرمسلمان قصاص مى شود؟

بسمه تعالى: قصاص مى شود. والله العالم

جلد شماره:2 - صفحه شماره : 531

سوگند خوردن كسى كه جرائم متعدد مرتكب شده

سؤال 1684 . شخصى كه داراى جرائم آدم ربائى، شرب خمر و غيره است، اخيراً به جهت قصد سوء و تجاوز به عنف مضروب مى گردد سپس وى عليه ضارب اقامه دعوى مى كند و در نهايت دادگاه رأى به قسامه در باره مضروب داده است آيا قسم مضروب بااين سوابق مسموع است؟

بسمه تعالى: سوگند مسلمان مطلقاً مسموع است مگر اين كه حاكم از شواهد و قرائن قابل استناد و ارائه علم پيدا كند كه ضارب در حال دفاع از خود بوده در اين صورت ضمانى بر او نخواهد بود . والله العالم

جلد شماره:2 - صفحه شماره : 532

تقاضاى پيوند از عضو جانى

سؤال 1685 . آيا مجنى عليه كه عضوى از اعضاء او به وسيله جانى از دست رفته مى تواند تقاضاى پيوند عضو مماثل جانى بر عضو از دسته خود را بنمايد؟

بسمه تعالى: مجنى عليه چنين حقى ندارد، عضو قطع شده در قصاص مربوط به جانى است با اذن او اشكال ندارد . والله العالم

جلد شماره:2 - صفحه شماره : 532

شرط رشد در امور كيفرى

سؤال 1686 . با توجه به اينكه امور كيفرى مثل قصاص، نسبت به امور مدنى مثل اموال صغير، از اهميت بيشترى برخوردار است چگونه ممكن است شارع در امور مدنى عدم رشد را مانع تصرفات مالى بداند ولى در امور كيفرى تنها بلوغ كافى براى اجراء امور كيفرى است؟

بسمه تعالى: تفاوت مقيس با مقيس عليه روشن است شرط رشد در مال صغير به نفع او است در حاليكه در مورد سؤال شرط رشد به ضرر كسى است كه بر او جنايت وارد شده است . والله العالم

جلد شماره:3 - صفحه شماره : 546

پرتاب سنگ به طرف ماشين و كشته شدن

سؤال 1678 . در نزاع خانوادگى شخصى به خودرو سنگ پرتاب مى كند كه شيشه مى شكند و سرنشين فوت مى كند، پرتاب كننده با سرنشين دشمنى نداشته است و سنگ هم مى توانست حتى موجب جراحت هم نشود، آيا اين قتل عمد است؟

بسمه تعالى: با توجه به اطلاع از وجود سرنشين، قتل از نوع شبه عمد مى باشد . والله العالم

جلد شماره:3 - صفحه شماره : 546

ارتباط با ديگران در تبعيد

سؤال 1679 . محاربى كه محكوم به تبعيد است و بايد از معاشرت او با ديگران جلوگيرى كرد آيا مى تواند با همسر و خانواده اش ملاقات كند؟

بسمه تعالى: در روايت آمده است كه «لا تجالسوه ولا تبايعوه ولا تناكحوه ولا تشاربوه»، (باب 4 از ابواب حدود، روايت 2)، و اين خطابات مربوط است به مردم آن شهر كه طبعاً رابطه خويشاوندى با او ندارند ولى ديدار بستگان نزديك مانند همسر و فرزند كه مايه گسترش ارتباط ا

جلد شماره:3 - صفحه شماره : 547

اقليت هاى مذهبى و كارهاى حرامى كه در نظر آنان جايز است

سؤال 1680 . اگر اقليت هاى مذهبى برخى از جرايم منافى عفت را كه در شريعتشان جايز است به صورت پنهانى انجام دهند آيا مى توان حد شرعى بر آن ها جارى نمود؟

بسمه تعالى: هرگاه اقليت هاى مذهبى به احكام ذمه عمل كنند انجام كارهايى كه از نظر ما حرام ولى از نظر آنان جايز است، اگر تظاهر نكنند، حد و تعزير ندارد . والله العالم

جلد شماره:3 - صفحه شماره : 547

سؤال 1681 . از منزل يك ارمنى مقدار زيادى خمر كشف شده كه مى گويد براى مصرف خود و ارمنى ها ساخته ام الف: آيا حد و تعزير بر او مترتب مى شود؟، ب. اگر بگويد مقدارى براى مسلمانان ساخته ام ولى هنوز به آنان نفروخته است آيا حد و تعزير دارد؟

بسمه تعالى: الف. اگر تظاهر نكند حد و تعزير ندارد، ب. چون بر خلاف التزام به ذمه است تعزير دارد . والله العالم

جلد شماره:3 - صفحه شماره : 547

جرم بعد از مصرف مواد روانگردان

سؤال 1682 . اگر در اثر استعمال شيشه يا مشروبات الكلى و مواد مخدر دچار اختلال ذهن شده و مسلوب الاراده گردد و در آن حال جرمى مرتكب شود آيا به مجازات آن حكم محكوم مى شود؟

بسمه تعالى: اگر بداند كه با استعمال اين مواد مرتكب جرم مى شود، جرم او عمد حساب مى شود و در غير اين صورت شبه العمد است . والله العالم

جلد شماره:3 - صفحه شماره : 548

قتل هاى پى در پى

سؤال 1683 . شخص الف سه نفر را كشته است. بستگان (غير اولياء دم) آن سه نفر مقتول، الف را كشته اند، يكى از بستگان الف(غير اولياء دم) دو نفر از قاتلين الف را در همان صحنه كشته سپس برادر الف به همراهى 5 نفر 6 نفر از قاتلين الف را كشته و يك نفر را مجروح كرده ان

بسمه تعالى: از جزئيات مطلع نيستيم، ولى به طور كلى اگر بستگان مقتولين، وكيل در اجراى قصاص نبوده اند، به درخواست ولى دم قصاص مى شوند، يا ولى دم رضايت به ديه بدهد. و نيز آن شخص ديگر كه از بستگان قاتل است اگر از اولياى دم نبوده و دو نفر از قاتلان را در همان ص

جلد شماره:3 - صفحه شماره : 548

شهادت دروغ در قصاص

سؤال 1684 . بر اساس شهادت 4 نفر به قتل عمد قصاص انجام شده، سپس سه نفر برگشته اند و اقرار به شهادت دروغ كرده اند. قصاص و تعزير آنها چه حكمى دارد؟

بسمه تعالى: هرگاه افراد به تناوب شهادت دهند و حكم قاضى مربوط به دو نفر اول باشد و فرد سوم و چهارم در حكم مؤثر نباشند اين دو نفر از قصاص تبرئه مى شوند ولى چون شاهد زور بوده اند تعزير مى شوند. ولى اگر با هم شهادت بدهند يا به تناوب شهادت بدهند ولى حكم قاضى ب

جلد شماره:3 - صفحه شماره : 549

قصاص و ديه پدر و مادر كه قاتل هستند

سؤال 1685 . پدر و مادر اگر عمداً فرزند خود را بكشند، آيا قصاص مى شوند؟ اگر نه، ديه به چه كسى داده مى شود؟

بسمه تعالى: پدر قصاص نمى شود ولى بايد ديه بپردازد. مادر قصاص مى شود و اگر ولى دم راضى شد تبديل به ديه مى شود. ديه به وارث مقتول مى رسد به شرطى كه دست او به خون مقتول آلوده نشده باشد و اگر هيچ وارثى نداشته باشد به امام(عليه السلام) (حاكم شرع) مى رسد زيرا ا

جلد شماره:3 - صفحه شماره : 549

كشتن قاتلان در مقابل قتل واحد

سؤال 1686 . اگر مقتول واحد باشد ولى قاتل چند نفر باشد با توجه به آيات (النَّفْسَ بِالنَّفْسِ) چگونه جايز است همه قاتل ها قصاص شوند؟ و آيا اهل سنت نيز با قول شيعه موافق اند؟

بسمه تعالى: در اين مورد صورى متصوّر است كه فقط يكى معقول است:1. از هر سه ديه اخذ كنند لكن ولىِ دم راضى نيست. 2. يكى را قصاص كنند و از بقيه ديه بگيرند كه ترجيح بلامرجّح است. 3. هر سه را رها كنند در اين صورت حق ولى دم ضايع مى شود. 4. چون هر سه در قتل شريك ش

جلد شماره:3 - صفحه شماره : 550

عدم قدرت بر پرداخت فاضل ديه

سؤال 1687 . اگر قاتل مرد باشد و مقتول زن، و اولياء دم خواهان قصاص باشند ولى امكان پرداخت فاضل ديه را ندارند، قاتل زندان مى رود، و در صورتى كه وثيقه اى ندارد تا خود را از زندان آزاد كند ممكن است سالها زندان بماند تكليف دادگاه چيست؟

بسمه تعالى: با وثيقه ويا با كفالت آزاد شود و يا لااقل به ديه راضى شوند . والله العالم

جلد شماره:3 - صفحه شماره : 550

قسامه در لوث قتل عمدى

سؤال 1688 . در لوث قتل عمد قسامه بايد از اقرباى نسبى باشند يا اقرباى سببى هم مى توانند قسم بخورند؟

بسمه تعالى: نزديكان ميت مى توانند قسم بخورند و در اين قسمت بين سببى و نسبى فرقى نيست اما مدعى بايد وارث بالفعل باشد . والله العالم

جلد شماره:3 - صفحه شماره : 550

شركت در قتل و لوث

سؤال 1689 . دو نفر متهم به شركت در قتل شخصى هستند، اماراتى موجب لوث گرديده و پنجاه نفر از بستگان اولياى دم قسم خورده اند كه هر دو در قتل شريك بوده اند. بعداً پزشكى قانونى اعلام كرده كه فوت ناشى از ضربه و زخمى است كه توسط يك نفر امكان پذير است تكليف چيست؟

بسمه تعالى: در مورد سؤال قصاص ساقط مى شود، بايد ديه بين دو نفر تقسيط شود . والله العالم

جلد شماره:3 - صفحه شماره : 551

قتل در حالت از خود بى خود شدن

سؤال 1690 . اگر كسى عمداً غير از مسكرات چيزى استعمال كند كه باعث شود از خود بى خود شود و در اين حالت كسى را بكشد آيا مستحق قصاص مى شود؟

بسمه تعالى: اگر بداند يا احتمال عقلايى دهد كه در اين حالت از او جنايتى سر مى زند چنين فردى قاتل حساب مى شود و در غير اين صورت قتل شبه عمد است . والله العالم

جلد شماره:3 - صفحه شماره : 551

سبب اقوى از مباشر

سؤال 1691 . شاخه درختى شكته بود و باد آن را انداخت و موتور سوار بدون كلاه ايمنى به آن برخورد كرد وفوت شد. سازمان مسئول هرس درختان كوتاهى كرده و موتور سوار هم اگر با كلاه ايمنى بود فوت نمى كرد، مقصر و ضامن ديه كيست؟

بسمه تعالى: هر چند مأمور هرس به وظيفه عمل نكرده اما نسبت فوت به او ضعيف است زيرا خود سواره نيز دقت نكرده است و جريان پيش آمده است. البته مأمور تعزير مى شود اما قاتل به حساب نمى آيد.والله العالم

جلد شماره:3 - صفحه شماره : 551

شليك تير به جمجمه و شليك توسط ديگرى به شكم

سؤال 1692 . شخصى دو تير اول را به قلب و ديگرى را به جمجمه مقتول شليك نموده است سپس شخص ديگرى تيرى به شكم و كتف او شليك كرده اند آيا شخص دوم در قتل عمدى شريك مى باشند؟

بسمه تعالى: در فرض سؤال كه شخص الف دو تير، يكى به قلب و ديگرى به جمجمه زده است قاتل حساب مى شود و اگر در اين حالت حياتى در بدن او وجود داشته شخص دوم نيز در قتل شريك است و اگر حيات مستقر نداشته جنايت آنها جنايت بر ميّت حساب مى شود . والله العالم

جلد شماره:3 - صفحه شماره : 552

برادر و خواهر ابوينى يا امّى به عنوان وارث قصاص

سؤال 1693 . اگر اولياء دم در قتل عمدى دو دختر و مادر مقتول باشند و دختران قاتل را عفو كنند ولى مادر مطالبه قصاص بكند ولى قبل از اجراء قصاص فوت كند آيا وارث مادر (برادران و خواهران ابوينى مقتول) مى تواند مطالبه قصاص كند و نيز اگر مقتول برادران و خواهران ام

بسمه تعالى: مرجع در اين مسائل قانون كلى است، وارث مال، وارث قصاص است بنابراين فرزندان آن مادر كه برادران و خواهران ابوينى مقتول مى باشند چون وارث مادر هستند از قصاص ارث مى برند و اما برادران و خواهران امّى وارث قصاص مى باشند ولى از ديه ارث نمى برند و اين

جلد شماره:3 - صفحه شماره : 552

عفو مشروط به پرداخت ديه

سؤال 1694 . اگر اولياء دم، قاتل را به صورت مشروط و معلق به پرداخت ديه عفو كنند آيا قبل از پرداخت ديه عفو محقق مى شود؟

بسمه تعالى: هرگاه عفو مشروط به پرداخت ديه است تا پرداخت نكند عفو محقق نمى شود و قصاص ثابت است . والله العالم

جلد شماره:3 - صفحه شماره : 553

قطع قاضى از طريق علوم غريبه

سؤال 1695 . اگر با استفاده از علم جفر و اسطرلاب و امثال اين علوم براى قاضى قطع به قتل يا سرقت حاصل شود آيا مى تواند بر طبق آن حكم صادر كند؟

بسمه تعالى: كافى نيست بلكه بايد از طرق عادى ثابت شود . والله العالم ادعاى دفاع در قتل

جلد شماره:3 - صفحه شماره : 553

سؤال 1696 . فردى با تعدادى از دوستان خود به محل زراعت زارعين رفته و پس از گفتگو و نزاع دسته جمعى با چاقو يكى از زارعين را كشته است ومدعى دفاع از خود مى باشد آيا ادعاى او پذيرفته است؟

بسمه تعالى: آنكه چاقو زده و كشته است قاتل است مگر اين كه ثابت كند جنبه دفاعى داشته است . والله العالم

جلد شماره:3 - صفحه شماره : 553

انجام جرائم تعزيرى قبل از دستگيرى

سؤال 1697 . اگر فردى دو جرم تعزيرى از نوع واحد مرتكب شود و سپس دستگير شود آيا محكوم به يك تعزير مى شود؟

بسمه تعالى: حساب تعزير از حساب حد جدا است. تعزير از نظر قلّت و كثرت و از نظر دفعه و تعدد بستگى به مصلحت دارد اگر مصلحت ايجاب كند يك تعزير و اگر ايجاب نكرد دو تعزير از هم جدا و در اين ميان، بين وحدت يا تعدد فرقى نيست بلى اگر پس از حكم حاكم و اجراء حد موجب

جلد شماره:3 - صفحه شماره : 554

گذشت از قصاص در برابر بالاتر از ديه

سؤال 1698 . آيا اولياء مقتول مى توانند به جاى قصاص بر پرداخت بيش از يك ديه كامل توافق كنند؟

بسمه تعالى: حق قصاص را مى تواند به بالاتر از ديه مصالحه كند . والله العالم

جلد شماره:3 - صفحه شماره : 554

ارث حق قصاص

سؤال 1699 . قبل از قصاص ابتدا مادر مقتول و سپس يكى از برادران مقتول فوت مى كنند آيا حق قصاص به ورثه برادر متوفى و همسر او منتقل مى شود؟

بسمه تعالى: چون مادر فوت كرده ارث او مشتمل بر اموال و قصاص به فرزندان او مى رسد كه برادران مقتول هستند. و فوت يكى از برادرها مانع از ثبوت قصاص براى ديگر برادرها نيست، ولى حق قصاص به زن برادر مقتول نمى رسد . والله العالم

جلد شماره:3 - صفحه شماره : 554

مقتول اهل حق

سؤال 1700 . مقتول داراى اصالت خانوادگى اهل حق است و در قبرستان آنان دفن شده و بر او «هو يا على» حك شده آيا قاتل او كه شيعه دوازده امامى است قصاص مى شود؟

بسمه تعالى: در فرض سؤال اگر مقتول منكر اصول سه گانه و ضروريات دين نبوده است محكوم به اسلام است . والله العالم

جلد شماره:3 - صفحه شماره : 554

قتل ولدالزنا نابالغ

سؤال 1701 . آيا قتل ولدالزناى نابالغ غير مميز موجب قصاص است؟

بسمه تعالى: در صورتى كه ولدالزنا نابالغ بوده اما مميز بوده و شهادتين را به زبان جارى كرده باشد قصاص مى شود. در غير اين صورت به خاطر قاعده درء تبديل به ديه مى شود . والله العالم

جلد شماره:3 - صفحه شماره : 555

قاتل مسلمان مقتول نامعلوم

سؤال 1702 . چنانچه مقتولى در بلاد مسلمين توسط مسلمانى كشته شود و دين و مذهب مقتول معلوم نشود حكم مسئله چيست؟

بسمه تعالى: در روايات آمده:«لا يقتل مؤمن بكافر» و در روايت ديگر آمده: «لا يقتل مسلم بذمى فى القتل» بنابراين مفهوم آن اين است كه «يقتل مؤمن بمؤمن» و اين مسأله شبهه مصداقيه هر دو قاعده است. لذا نمى توان به اين دليل تمسك كرد به علاوه، قاعده درءالحدود بالشبها

جلد شماره:3 - صفحه شماره : 555

زخمى كردن چند نفر متهم به قتل

سؤال 1703 . فردى پس از مطلع شدن از كشته شدن برادرش در پارك به طرف پارك رفته و افرادى را كه احتمال مى داد قاتل باشند مجروح كرده است و فردى در اثر جراحت شديد با چاقو فوت مى نمايد، آيا اين شخص قصاص مى شود؟

بسمه تعالى: هرگاه فردى كه كشته شده قاتل واقعى نبوده قتل عمد حساب مى شود و علم اجمالى مجوّز اين كار نيست. و اگر قاتل واقعى كشته شده، اگر برادر به اذن ولى دم كشته است قصاص نخواهد شد چون وسيله قصاص است ولى اگر خودسرانه اين كار را كرده در اين صورت قصاص برادر

جلد شماره:3 - صفحه شماره : 556

قتل شوهر با تبانى زن و برادر زن

سؤال 1704 . زن با هدف تصاحب سهم الارث خود با همدستى برادر خود شخصى را اجير مى كنند تا شوهر را بكشد، حكم قصاص وارث زن از شوهر چيست؟

بسمه تعالى: هرگاه همسر و برادر با هم نقشه كشيدند كه شوهر را از طريق اجير كردن كسى بكشند عرفاً قاتل محسوب مى شوند هر چند حكم قصاص را ندارند امّا از ارث محروم مى شود. علاوه بر اين كه ارث بردن زن نوعى تأييد عمل و هدف اوست . والله العالم

جلد شماره:3 - صفحه شماره : 556

هل دادن و حمله قلبى سبب قتل

سؤال 1705 . شخصى كه از بيمارى قلبى ديگرى اطلاع دارد در نزاعى او را هل مى دهد او مى افتد و مى ميرد. پزشكى قانونى90% مرگ را ناشى از حمله قلبى و 10% ناشى از هل دادن تشخيص مى دهد، تكليف چيست؟

بسمه تعالى: اين مورد از مقوله «مباشر اقوى از سبب» است قهراً قتل منتسب به خود شخص است چون سكته قلبى كرده است و چون نسبت قتل به شخص اول بسيار ضعيف است مشاركت در قتل در اين مورد صدق نمى كند. و بر فرض صدقِ مشاركت، ديه تقسيط مى شود يك دهم آن را شخص اول مى پردا

جلد شماره:3 - صفحه شماره : 556

قتل با رانندگى در حال مستى

سؤال 1706 . راننده مست با موتورسيكلت تصادف كرده و دو نفر را كشته است حكمش چيست؟

بسمه تعالى: شبه عمد است.والله العالم

Website Security Test