welcome to official website of Grand Ayatollah Sobhani
فارسی عربی
صفحه اصلی مقالات دروس خارج مجله کلام اسلامی گالری تصویر استفتائات اخبار قاموس المعارف ریحانة الأدب
موضوعات

جلد شماره:2 - صفحه شماره : 533

ديه سقط جنين

سؤال 1687 . زنى جنينى را سقط كرده است ديه را به چه كسى بپردازد؟

بسمه تعالى: در صورتى كه پدر بچه اقدام به سقط نكرده ديه به او مى رسد اگر زن و شوهر هر دو در سقط دخيل باشند ديه به طبقات بعدى مى رسد . والله العالم

جلد شماره:2 - صفحه شماره : 533

فوت جانى و نداشتن تركه براى پرداخت ديه

سؤال 1688 . در حادثه تصادف، مقصر فوت نموده است و مجنى عليه مجروح شده و جانى مالى ندارد آيا ديه را مى توان از بيت المال پرداخت كرد؟

بسمه تعالى: آنچه در روايات وارد شده است «لايطلّ دم امرء مسلم» و مورد حديث در جاى است كه طرف بميرد و در جراحت بر پرداخت آنها از بيت المال دليلى نيست . والله العالم

جلد شماره:2 - صفحه شماره : 533

جراحت در ماه حرام در خارج از حرم، و فوت در داخل حرم

سؤال 1689 . اگر فردى در ماه حرام و در خارج از حرم مكه مجروح شود و در ماه حرام و در حرم مكه فوت كند آيا ديه تغليظ مى شود؟

بسمه تعالى: ديه از جهت وقوع قتل در ماه حرام تغليظ مى شود اما از جهت «حرم» تغليظ نمى شود چون جنايت در غير حرم رخ داده و مجنى عليه به اختيار خود به حرم رفته است . والله العالم

جلد شماره:2 - صفحه شماره : 534

جراحت در ماه حرام و فوت در ماه حرام سال بعد

سؤال 1690 . اگر فردى در ماه حرام مجروح شود و در اثر جراحت مزبور در ماه حرام سال بعد فوت كند آيا ديه تغليظ مى شود؟

بسمه تعالى: ديه تغليظ مى شود . والله العالم

جلد شماره:2 - صفحه شماره : 534

جراحت در ماه حرام و فوت در غير ماه حرام

سؤال 1691 . اگر زيد جراحتى از نوع شبه عمد در ماه حرام و در خارج حرم به ديگرى وارد كند ولى مجروح در غير ماه حرام و در حرم فوت نمايد آيا ديه تغليظ مى شود؟

بسمه تعالى: جراحت هر چند در ماه حرام بوده، اما فوت در غير ماه حرام رخ داده است لذا ديه تغليظ نمى شود، همان ديه معمولى است . والله العالم

جلد شماره:2 - صفحه شماره : 534

ديه از بيت المال در مورد جراحت

سؤال 1692 . اگر شخصى به قصد قتل مورد شليك گلوله قرار بگيرد ولى فقط منجر به نقص عضو شود و ضارب متوارى شود آيا ديه را مى توان از بيت المال پرداخت كرد؟

بسمه تعالى: پرداخت ديه از بيت المال در مورد مرگ در موارد خاص است، نه در مورد جراحت . والله العالم

جلد شماره:2 - صفحه شماره : 535

از بين رفتن چشمى كه ديد آن 5/2% بوده

سؤال 1693 . اگر چشم فردى كه به ميزان 5/2% داراى ديد بوده بر اثر ضربه از بين رفته و به طور كلى نابينا شده است ديه او چه مقدار است؟

بسمه تعالى: عمل به حكومت مى كنند كه تفصيل آن در ديات است . والله العالم

جلد شماره:2 - صفحه شماره : 535

برخورد قطار با كودك

سؤال 1694 . بچه اى نزديك خط راه آهن مشغول بازى مى شود ناگهان قطار مى رسد و قطار با بچه برخورد مى كند كارشناسان راننده را بى تقصير مى دانند آيا شركت راه آهن مسئول ديه طفل مى باشد؟

بسمه تعالى: در فرض سؤال هرگاه اين حادثه در نقاط دور از شهر رخ داده است كه احتمال تردد بچه و غيره بسيار نادر است هيچ نوع ضمانتى در كار نيست و اما در نقاط قريب به شهر رخ داده كه محل تردد اين نوع افراد است، در اين صورت شركت راه آهن بايد ديه آن را بپردازد چون

جلد شماره:2 - صفحه شماره : 535

پرداخت ديه توسط بيمه

سؤال 1695 . اگر شخصى موجب تصادف شود و باعث فوت ديگرى شود در صورتى كه شخص فوت شده بيمه باشد و شركت بيمه مبلغى به مقدار ديه بپردازد آيا متخلف نيز بايد ديه را بپردازد؟

بسمه تعالى: هر گاه متخلف كه باعث تصادف شده بيمه باشد و بيمه ديه را پرداخت كند چيز مجددى بر عهده متخلف نيست اما در صورتى كه فرد فوت شده بيمه باشد ظاهراً مبلغ پرداخت شده به عنوان ديه نيست و ديه را بايد متخلف بپردازد . والله العالم

جلد شماره:2 - صفحه شماره : 535

تصادف و احراز مقصر

سؤال 1696 . اگر دو سوار با يكديگر برخورد كنند و هر دو كشته شوند آيا پرداخت ديه مستلزم احراز تقصير است يا به صرف قتل و برخورد بايد ديه پرداخت شود؟

بسمه تعالى: اگر عمد نباشد ديه ثابت مى شود و بايد نصف ديه هر كدام به ورثه ديگرى پرداخت شود . والله العالم

جلد شماره:2 - صفحه شماره : 536

شكستگى بر اثر ازدحام جمعيت

سؤال 1697 . اگر بر اثر ازدحام جمعيت پاى شخصى بشكند آيا ديه از بيت المال پرداخته مى شود؟

بسمه تعالى: هرگاه به وسيله ازدحام جمعيت كسى فوت كند و شخص معينى مسئوليت را نپذيرد، ديه او از بيت المال پرداخت مى شود ولى در شكستگى پا چنين حكمى نيست . والله العالم

جلد شماره:2 - صفحه شماره : 536

ادعاى از بين رفتن حسّ بويايى پس از يك ماه

سؤال 1698 . شخصى در نزاع دسته جمعى دچار ضرب سر و صورت شده، وى پس از يك ماه مدعى شد كه حس بويايى خود را از دست داده است، ولى مركز تخصصى پزشكى ent (تشخيص حس بويائى) اعلام نموده كه تا ميزان 80% قادر به تشخيص بويائى است آيا مى توان مبادرت به اجراى قسامه نمود؟

بسمه تعالى: با وجود گواهى افراد متخصص و متدين بر وجود حس بويايى و لو هشتاد درصد موضوع براى قسامه باقى نمى ماند، آنچه مى تواند دريافت كند ديه نقص بويايى است . والله العالم

جلد شماره:2 - صفحه شماره : 536

ديه جنين

سؤال 1699 . ديه جنين چه مقدار است؟

بسمه تعالى: اگر نطفه باشد 20 دينار، علقه باشد چهل دينار، مضغه باشد (گوشت كوبيده) شصت دينار، استخوان روييده هشتاد دينار، خلقت كامل شده باشد صد دينار، اگر روح دميده شده، دختر پانصد دينار، و پسر هزار دينار . والله العالم

جلد شماره:2 - صفحه شماره : 537

خسارت بدنى به علت معيوب بودن كيسه هواى خودرو

سؤال 1700 . شخصى خودرو مجهز به كيسه هوا خريدارى كرده است در شرايطى كه بايد اين كيسه هوا باز شود و راننده را از مجروح شدن حفظ كند به خاطر معيوب بودن باز نشود و راننده مصدوم شود آيا فروشنده ضامن است؟

بسمه تعالى: در مواردى كه حادثه به صورت عمد يا شبه عمد يا خطا به خود راننده يا ديگرى نسبت داده نمى شود ضمان فروشنده بعيد نيست . والله العالم

جلد شماره:2 - صفحه شماره : 537

پرداخت ديه از بيت المال در صورت جرح و عدم شناسائى ضارب

سؤال 1701 . اگر شخصى توسط افراد ناشناس مجروح شود آيا محاكم قضائى مى توانند حكم به پرداخت ديه از محل صندوق بيت المال صادر نمايند؟

بسمه تعالى: روايات در مورد قتل است، در مورد جرح ضمان بيت المال دليل ندارد . والله العالم

جلد شماره:2 - صفحه شماره : 537

خرابى بالابر و سقوط كارگر

سؤال 1702 . اگر كارفرما بگويد اگر دستگاه بالابر خراب شود، اقدام به اصلاح و استفاده نكنيد ولى كارگر بدون اجازه به اصلاح آن بپردازد و از آن استفاده كند و بالابر سقوط كند و كارگر مصدوم شود آيا كارگر به ادعاى استاندارد نبودن دستگاه مى تواند مطالبه ديه نمايد؟

جلد شماره:2 - صفحه شماره : 538

فوت به علت نصب غير صحيح وسائل گازسوز

سؤال 1703 . اگربه جهت نصب غير صحيح آبگرمكن و خروج «منواكسيد» كسى فوت كند آيا كسى كه آبگرمكن را نصب كرده ضامن ديه مى باشد؟

بسمه تعالى: هرگاه از نظر كارشناسان نصب كننده دستگاه به وظايف لازم و قطعى خود عمل نكرده كه غالباً باعث خطر مى باشد در اين صورت او ضامن ديه است و در غير اين صورت ضمانتى در كار نيست . والله العالم

جلد شماره:2 - صفحه شماره : 538

عدم توان پرداخت ديه

سؤال 1704 . شخصى مرتكب قتل غير عمدى گرديده و توانائى پرداخت ديه را ندارد وظيفه چنين فردى چيست؟

بسمه تعالى: مهلت اداى ديه در قتل عمد يكسال و در شبه عمد دو سال و در قتل خطائى سه سال است و در دو قسم اخير اگر معسر شناخته شدند، ديه از بيت المال پرداخت مى شود . والله العالم

جلد شماره:2 - صفحه شماره : 538

بخشيدن ديه يك انگشت و مطالبه ديه سه انگشت

سؤال 1705 . اگر چهار انگشت زنى توسط شخصى قطع شود آيا زن مى تواند ديه يكى از انگشتان خود را ببخشد و ديه سه انگشت را كه برابر يك سوم ديه كامل است را مطالبه كند؟

بسمه تعالى: در فرض مسأله از نظر شرع بايد به مقدار ديه دو انگشت را بگيرد و نمى تواند يكى را ببخشد و ديه سه انگشت را بگيرد زيرا مخالف حديث شريف بوده و علاوه بر آن اين ديه قابل تجزيه نيست و مسأله در جواهر، ج42، ص90 عنوان شده است . والله العالم

جلد شماره:2 - صفحه شماره : 539

پرداخت ديه قبل از چهار ماه جنين به فقرا

سؤال 1706 . شنيده ايم كه مى گويند ديه پيش از چهار ماه جنين را بايد به فقراء تصدق نمود ولى ديه بعد از تمام شدن چهار ماه را بايد به وراث جنين پرداخت نمود آيا اين نظر مستند فقهى دارد ؟

بسمه تعالى: ديه جنين مطلقاً مال ورّاث است.والله العالم

جلد شماره:2 - صفحه شماره : 539

صدمه بر جنين

سؤال 1707 . اگر بر جنين قبل از ولوج روح صدمه اى وارد گردد كه باعث شود معلول به دنيا بيايد آيا ديه ثابت است؟

بسمه تعالى: ديه ثابت مى شود مثلاً اگر ضربه بر بينايى وارد كرده و بينائى از بين رفته، ديه آن يكصد دينار است، بر دو دست نيز يكصد دينار و بر يك دست پنجاه دينار، اما پس از ولوج روح حكم انسان كامل را دارد يعنى اگر بينايى او را از بين ببرد ديه آن هزار دينار است

جلد شماره:2 - صفحه شماره : 539

سقط جنين به وسيله دارو يا آمپول

سؤال 1708 . زنى با رضايت شوهرش توسط يك دكتر دارو خورده و يا آمپول استعمال كرده است كه جنين او سقط شده، ديه جنين اسقاط شده بر عهدة كيست؟ و به چه كسى داده خواهد شد؟

بسمه تعالى: ديه بر عهده زن است و ديه از آن غير شوهر است.والله العالم

جلد شماره:2 - صفحه شماره : 539

تأديب فرزند و سياه شدن بدن

سؤال 1709 . مادرى كه به عنوان تأديب فرزندى را تنبيه مى كرده است ضرب به حدى بوده است كه منجر به سياه شدن جلد اطراف حدقة چشمش گرديده است .آيا در صورت مزبور ديه بر مادر متوجه بوده است؟ و آيا راه گريزى از پرداختن ديه بر پدر و مادر در چنين مورد وجود دارد؟

بسمه تعالى: احتياطاً ديه را بپردازد.والله العالم

جلد شماره:2 - صفحه شماره : 540

علم جفر و قتل

سؤال 1710 . اگر بكارگيرى علوم جفر و استرلاب و نحو ذلك موجب قتل انسان گردد، آيا مى توانند بر اين اساس سرقتى و يا قتل مشكوكى را كشف نمود و سپس به اخذ ديه و يا قصاص اقدام نمود؟

بسمه تعالى:بايد در ترتيب آثار شرعى از علوم و راه هاى متعارف استفاده شود و ابزار و ادوات غير متعارف در مورد ديه و قصاص حجت نيست. والله العالم

جلد شماره:2 - صفحه شماره : 540

احكام ديه خسارت هاى جانى فوت به علت استنشاق مواد كارخانه

سؤال 1711 . كارگرى در شركتى مشغول به كار شده است پس از بازنشستگى به علت سرطان ريه فوت مى كند و پزشكى قانونى علت فوت را ابتلاء به سرطان ريه به علت استنشاق مواد كارخانه اعلام كرده است دادگاه مدير عامل را محكوم به پرداخت ديه مى نمايد آيا حكم صادره صحيح است؟

بسمه تعالى: هرگاه هواى موجود در كارگاه استاندارد نباشد به طورى كه اين نوع هوا غالباً منجر به سرطان شود در اين صورت كارفرما ضامن است . ولى اگر هوا كاملاً استاندارد بوده و فرد مورد نظر استثنائاً دچار مشكل شده باشد كارفرما ضامن نيست هر چند اخلاقاً سزاوار است

جلد شماره:2 - صفحه شماره : 541

لق كردن دندان

سؤال 1712 . اگر كسى دندان فردى را لق كند آيا مى تواند قصاص كند؟

بسمه تعالى: قصاص مخصوص به كندن دندان است و در صورت لق شدن ديه دارد و ديه آن دو ثلث ديه يك دندان است . والله العالم

جلد شماره:2 - صفحه شماره : 541

وارد كردن ويروس به جنين

سؤال 1713 . هرگاه جانى عمداً ويروسى را به جنين وارد كند كه باعث كورى يا مردن طفل پس از به دنيا آمدن وى باشد آيا قصاص جارى مى شود؟

بسمه تعالى: در همه موارد بايد ديه پرداخت كند . والله العالم

جلد شماره:3 - صفحه شماره : 557

كاهش ارزش پول و محاسبه روز اداء

سؤال 1707 . با توجه به كاهش ارزش پول در گذشت زمان آيا پرداخت ارش بايد به قيمت روز اداء باشد يا روز صدور حكم و يا روز وقوع جرم؟

بسمه تعالى: ميزان در ارش يوم الاداء است اگر فاصله يوم الاداء با صدور حكم زياد نباشد بر اساس حكم، پرداخت كند. والله العالم

جلد شماره:3 - صفحه شماره : 557

ديه قتل بر عهده بيت المال

سؤال 1708 . اگر قاتل بميرد و مالى براى پرداخت ديه نداشته باشد آيا بيت المال بايد ديه را بپردازد؟

بسمه تعالى: ابتدا بايد نوع قتل مشخص شود. در قتل عمد، اولياء دم مخير بين قصاص و عفو هستند، در صورتى كه قاتل مالى نداشته باشد نمى توانند از بيت المال بگيرند. در قتل شبه عمد، اگر قاتل بميرد ولى مالى نداشته باشد، ديه بر اقرباء و نزديكان قاتل است و اگر نزديكان

جلد شماره:3 - صفحه شماره : 557

اعسار در پرداخت ديه

سؤال 1709 . اگر راننده اى بدون تعمد باعث تصادف و فوت شخصى شود ولى راننده به دليل اعسار از پرداخت ديه معذور است و اقارب و بستگان راننده نيز توان پرداخت ديه را ندارند ديه او برعهده چه كسى است؟

بسمه تعالى: بايد صبر كنند تا توان پرداخت پيدا كند و در صورت يأس از بيت المال پرداخت شود و نيز بايد از زكات بايد تمليك بدهكار كرد تا وى در مورد ديه مصرف كند . والله العالم

جلد شماره:3 - صفحه شماره : 558

واريز ديه به حساب صغير

سؤال 1710 . هرگاه ولى دم صغير باشد و براى او قيّم تعيين شود و دادستان ديه را به حسابى كه به نام صغير افتتاح مى شود واريز كند آيا قبض نسبت به صغير صدق مى كند؟

بسمه تعالى: اگر واريز ديه به حساب صغير با اجازه قيّم باشد قبض صدق مى كند . والله العالم

جلد شماره:3 - صفحه شماره : 558

پرداخت ديه معسر از بيت المال

سؤال 1711 . در حادثه رانندگى شخصى به شدت مصدوم گرديده است مقصر حادثه قادر به پرداخت ديات مقرره نيست. آيا مقصر مى تواند ديه را از بيت المال دريافت كند و به مصدوم بپردازد؟ مصدوم در وضعيت بحرانى مالى است.

بسمه تعالى: بايد از طريق زكات دين او ادا شود، در غير اين صورت دولت بايد از بيت المال زندگى او را اداره كند . والله العالم

جلد شماره:3 - صفحه شماره : 558

ديه و تغليظ ماه حرام

سؤال 1712 . شخصى در اثر بى احتياطى باعث قتل غير عمد در ماه حرام شده و پزشكى قانونى او را 50% مقصر دانسته است، آيا تغليظ ماه حرام مانند ديه نصف مى شود؟

بسمه تعالى: از آنجا كه عرفاً قتل به اين شخص منتسب است و او قاتل غير عمد شمرده مى شود بايد ديه و تغليظ ماه حرام را بپردازد . والله العالم

جلد شماره:3 - صفحه شماره : 559

تعزير علاوه بر ديه

سؤال 1713 . اگر شخصى به سر فردى جراحت وارد كند آيا علاوه بر ديه تعزير مى شود؟

بسمه تعالى: در شجاج و جراح برخى از جراحات ديه دارد نه قصاص مانند هاشمه كه استخوان را بشكند يا مأمومه كه به ام الرأس برسد در اينجا ديه همراه تعزير مى باشد، البته در صورتى كه عمداً باشد و مجنىّ عليه نبخشد . والله العالم

جلد شماره:3 - صفحه شماره : 559

ديه به عنوان مجازات يا جبران خسارت

سؤال 1714 . ماهيت حقوقى ديه چيست؟ آيا جبران خسارت است يا از باب مجازات مى باشد؟

بسمه تعالى: ماهيت ديه، جبران خسارت است و جنبه مالى دارد و در عين حال هم مى تواند در صورت تبديل قصاص به ديه، مجازات هم باشد . والله العالم

جلد شماره:3 - صفحه شماره : 559

تنصيف ديه زن

سؤال 1715 . فلسفه تنصيف ديه زن نسبت به مرد چيست؟

بسمه تعالى: زن و مرد از نظر انسانيت يكسان هستند ولى خسارت مالى كه با قتل مرد بر خانواده وارد مى شود بيش از خسارتِ مالى است كه با قتل زن وارد مى شود ازاين نظر ديه مرد دو برابر زن است. ممكن است گفته شود در غرب زن و مرد چرخ زندگى را مى گردانند پاسخ آن روشن ا

جلد شماره:3 - صفحه شماره : 560

جبران خسارات روحى در جراحات

سؤال 1716 . اگر جانى علاوه بر جراحات بدنى، خسارات روحى نيز وارد كرده است مانند آن كه به صورت دختر جوانى اسيد بريزد كه در جامعه احساس حقارت كند و موقعيت اجتماعى خود را از دست بدهد آيا مى توان علاوه بر ديه مقرره در شرع، مقدارى پول بابت خسارات روحى از جانى گ

بسمه تعالى: آنچه بر جانى لازم است پرداخت ديه كامل يا ديه مورد توافق است اما جهات ديگر بر جانى لازم نيست و اگر عمدى بوده تعزير جانى سر جاى خود باقى است . والله العالم

جلد شماره:3 - صفحه شماره : 560

قطع انگشت در كارخانه و ديه آن

سؤال 1717 . انگشتى در كارخانه قطع شده است آيا صاحب كارخانه ضامن ديه اش مى باشد؟

بسمه تعالى: اگر كسى سبب قطع انگشت او شده است او ضامن است و اگر بر اثر اهمال كارى قطع شده كسى ضامن نيست.والله العالم

جلد شماره:3 - صفحه شماره : 560

شكستگى يك بند انگشت و شلل آن

سؤال 1718 . شخصى يك بند انگشت ديگرى را شكسته و پس از ترميم آن بر اثر سرايت كل انگشت كارآيى خود را از دست داده است ديه آن چقدر است؟

بسمه تعالى: هرگاه ترميم در سرايت مؤثر نباشد بايد ديه شلل يك انگشت كه 32 ديه انگشت را بپردازد و بابت شكستگى يك بند،51 ديه آن عضو را بپردازد (ديه يك بند انگشت 313 است در نتيجه خمس اين مقدار را مى پردازد).والله العالم

جلد شماره:3 - صفحه شماره : 561

ديه شكستن مهره هاى ستون فقرات

سؤال 1719 . ديه شكستن مهره هاى ستون فقرات چيست؟ بين شكستن يك مهره با چهار مهره تفاوتى هست؟

بسمه تعالى: در فرض سؤال ديه كامل است و ميان شكستگى يكى يا چند تا فرقى نيست، ولى اگر علاج پذير باشد و معالجه گردد ديه صد دينار است و هر دينار هجده نخود . والله العالم

جلد شماره:3 - صفحه شماره : 561

مصرف قرص ضدباردارى پس از نزديكى

سؤال 1720 اگر پس از نزديكى، زن قرص ضد باردارى بخورد و از تشكيل شدن جنين خوددارى كند آيا ديه دارد يا خير؟

بسمه تعالى: اگر خوردن قرص در اين شرايط باعث سقط جنين مى شود ديه آن 20 مثقال شرعى طلا است و اگر شك در انعقاد جنين باشد ديه نيست . والله العالم

جلد شماره:3 - صفحه شماره : 561

توافق زن و مرد بر اسقاط جنين

سؤال 1721 . مرد و زن با توافق همديگر اقدام به اسقاط جنين مى كنند و به تزريقات مراجعه و با تزريق آمپول، جنين را از بين مى برند ديه برعهده چه كسى است و به چه كسى مى رسد؟

بسمه تعالى: مورد از قبيل «مباشر اقوى از سبب» است بنابراين دكتر ضامن است و رضايت زوجين مجوّز عمل او نيست و ديه به جد و جده و برادر و خواهر مى رسد . والله العالم

جلد شماره:3 - صفحه شماره : 562

ديه سقط جنين

سؤال 1722 . جنين از نظر فقه، انسان شمرده مى شود و آيا مسبب سقط جنين قصاص دارد؟

بسمه تعالى: جنين انسان بالقوه است به اين معنى كه تمام خصوصيات انسان در جنين در نخستين روز شكل گرفته ولى به تدريج به حد كمال مى رسد. لكن اگر كسى جنين را ساقط كند قصاص ندارد بلكه ديه دارد . والله العالم

جلد شماره:3 - صفحه شماره : 562

فروش ماشين معيوب و خسارت جانى

سؤال 1723 . اگر ماشين معيوب فروخته شود و راننده بدون خطا موجب تلف جانى شود ديه برعهده چه كسى است؟

بسمه تعالى: بايد موضوع كارشناسى شود وا مورى بايد ثابت شود:1. نقص فنّى قبل از خريد وجود داشته است. 2. نقص فنى به گونه اى بوده است كه اگر طرف را متوجه نكنند حادثه مى آفريند، مانند خراب بودن ترمز. 3. فروشنده برائت از عيب نكرده باشد، در اين صورت مقصّر فروشنده

جلد شماره:3 - صفحه شماره : 562

آماده كردن ملات براى شراب

سؤال 1724 . آيا ملات (كه مقدمه ساخت شراب است) همان حكم مشروب را دارد؟ مجازات مرتكب آن چيست؟

بسمه تعالى: هرگاه آن ملات مقدمه شراب سازى است بيع آن و حفظ آن براى شراب حرام خواهد بود و كسى كه اين كار را انجام دهد تعزير مى شود . والله العالم

جلد شماره:3 - صفحه شماره : 563

سرطان زا بودن مصرف سموم شيميايى

سؤال 1725 . از عوامل مؤثر در ايجاد بيمارى سرطان استفاده از كودها وسموم شيميايى است ميزان مسئوليت كشاورزان و دست اندركاران در مورد ديه و خساراتى كه به جهت مصرف كودهاى شيميايى وسموم متوجه مردم مى شود چه مقدار است؟

بسمه تعالى: بايد موضوع را كارشناسان كشاورزى مورد بررسى قرار دهند اگر تشخيص دادند استفاده از كودها باعث ايجاد بيمارى مى شود بهره گيرى از آن شرعاً ممنوع است و بايد مسئولان امر به اين موضوع توجه كنند . والله العالم

جلد شماره:3 - صفحه شماره : 563

فوت پسر بچه در انجام دستور آمر

سؤال 1726 . شخصى به پسر 12 ساله اى امر مى كند كه از ديوار خانه بالا رفته و درب حياط خانه را باز كند، پسر بچه به هنگام بالا رفتن به زمين مى افتد و فوت مى كند، آيا ديه برعهده آمر مى باشد؟

بسمه تعالى: در اين مورد سبب اقوى از مباشر است چون كودك توانايى حفظ خود را ندارد آمر در اينجا ضامن ديه است . والله العالم

جلد شماره:3 - صفحه شماره : 563

آسيب ناشى از كوتاهى صاحب كار

سؤال 1727 . اگر على، حسن را جهت انجام كارى اجير كند و حسن طى حادثه اى مانند شكسته شدن نردبان از بام بيافتد و بميرد آيا ديه برعهده على است؟

بسمه تعالى: اگر در وسائل بالا رفتن و يا پايين آمدن اشكال فنى بوده و صاحب خانه تذكر نداده است مسئول اوست و در غير اين صورت مسئوليت ندارد . والله العالم

جلد شماره:3 - صفحه شماره : 564

مرگ معتادان و ديه از بيت المال

سؤال 1728 . اگر مصرف كنندگان مشروبات و مواد مخدّر نامناسب دچار مرگ شوند آيا اولياى دم به علت مشخص نبودن سازندگان آن مى توانند از بيت المال تقاضاى ديه كنند؟

بسمه تعالى: از بيت المال پرداخت نمى شود . والله العالم

جلد شماره:3 - صفحه شماره : 564

غرق شدن در رودخانه بدون علائم هشدار دهنده

سؤال 1729 . در حاشيه رودخانه علائم هشدار دهنده وجود نداشته است و شخص با اين كه شناگر ماهرى بوده در حال شنا در گل و لاى رودخانه گرفتار شده و از دنيا رفته است، آيا ديه او به عهده كيست؟

بسمه تعالى: البته شايسته است نهادهاى اجتماعى در تمام رودخانه هايى كه معمولاً افراد در آن شنا مى كنند علائم هشدار دهنده نصب كنند ولى اگر انجام ندادند چنان كه تاكنون هم معمول نبوده خود افراد بايد بدون بررسى وارد رودخانه نشوند. بنابراين ديه برعهده فرد و يا ب

جلد شماره:3 - صفحه شماره : 564

ديه جراحت كارگر

سؤال 1730 . كارگر روزمزد در حين كار پايش مى شكند، كارفرما هزينه درمانش را پرداخت كرده ولى كارگر درخواست ديه دارد حكم چيست؟

بسمه تعالى: ديه در صورتى تعلق مى گيرد كه كارفرما جراحت را وارد كرده باشد نه اين كه كارگر بالغ در ضمن كار به هر علتى آسيب ببيند . والله العالم

جلد شماره:3 - صفحه شماره : 565

ضمان معلم نسبت به طفل

سؤال 1731 . معلم مدرسه به اذن مدير بچه ها را براى بازى به محيط خارج مدرسه برده و خود با پسرها ورزش مى كرده دختر بچه 7 ساله در حال بازى با شاخه درخت چشمش نابينا مى شود، آيا مسئولين در اين حادثه ضامن هستند؟

بسمه تعالى: دختر صغير را بدون اذن ولىّ بيرون بردن شرعاً جايز نيست، مگر اين كه موقع ثبت نام، ولى به مجرى قوانين مدرسه اجازه داده باشد. اگر نقطه اى را كه اين دختر كوچك به آنجا برده شده نقطه خطرناك بوده طبعاً ضامن خواهد بود، ولى اگر نقطه سالم بوده ولى چنين پ

جلد شماره:3 - صفحه شماره : 565

تيراندازى دو شكارچى و كشته شدن عابر

سؤال 1732 . اگر دو شكارچى به قصد شكار تيراندازى كنند كه سبب مرگ عابرى شود، حكم شرعى چيست و ديه عابر برعهده كدام يك است؟

بسمه تعالى: قتل از قبيل خطا است و بايد ديه بالمناصفه بپردازند . والله العالم

جلد شماره:3 - صفحه شماره : 565

ممانعت از رفتن به درمانگاه و مرگ وى

سؤال 1733 . شخصى، فردى را از عمد مجروح مى كند و مجروح به سوى درمانگاه حركت مى كند لكن شخص ديگرى با وجود اطلاع از جراحت، مانع رسيدن مجروح به درمانگاه مى شود و مجروح فوت مى كند، آيا به جهت ممانعت وى، قاتل محسوب مى شود؟

بسمه تعالى: هرگاه مجروح به گونه اى بوده كه آخرين رمق را مى گذراند و ممانعت او تأثيرى در مرگ نداشته باشد، فرد مانع قاتل حساب نمى شود ولى اگر حيات مستقرى در وجود او بوده و اگر ممانعت نمى كرد او مى توانست چند روزى يا چند سالى زنده بماند در اين صورت مانع از ن

جلد شماره:3 - صفحه شماره : 566

ارث ديه پدر به پسر مقصر در تصادف

سؤال 1734 . اگر در تصادف، راننده(پسر) مقصر شناخته شود وى باعث كشته شدن پدر شده است آيا ديه پدر به پسر مى رسد؟

بسمه تعالى: هرگاه مقصر پسر باشد ديه بر پسر است و به صورت ارث به او مى رسد . والله العالم

جلد شماره:3 - صفحه شماره : 566

جراحت هاى پى در پى

سؤال 1735 . در اثر تصادف جراحت موضحه ايجاد شده است ولى ترديد داريم كه مراحل قبل از آن (سمحاق، متلاحمه، داميه و حارصه) با ضربات متعدد و دفعات مختلف ايجاد شده تا ديه هر يك مستقل حساب شود يا همه اين جراحات با يك ضربه حادث شده است حكم مسأله چيست؟

بسمه تعالى: مورد مزبور از قبيل اقل و اكثر استقلالى است اقل مورد متيقن و اكثر مورد شك است و طبعاً اكثر محكوم به برائت مى باشد . والله العالم

جلد شماره:3 - صفحه شماره : 566

ديه جراحات كم تر از موضحه توسط مجنون و صغير

سؤال 1736 . در جراحات كم تر از موضحه اگر مرتكب صغير و يا مجنون باشد آيا ولى او نه به عنوان عاقله بلكه به عنوان ولى و مسئول نگهدارى طفل مى تواند ديه را بپردازد؟

بسمه تعالى: عاقله از موضحه به بالا را ضامن است ولى در پايين تر از موضحه اگر جانى صغير باشد بايد صبر كنند پس از بلوغ بپردازد و اگر مجنون باشد در صورتى كه مالى دارد ولىّ او از مال مجنون، ديه را مى پردازد. البته مشروط بر اين كه ولىّ در نگهدارى مجنون كوتاهى ن

جلد شماره:3 - صفحه شماره : 567

ديه فوت در اثر پرتاب سنگ در نزاع دسته جمعى

سؤال 1737 . در نزاع دسته جمعى فردى بر اثر ضربه سنگ به ناحيه سر، ضربه مغزى مى شود، پس از چند سال به علّت تشنج هاى مكرر فوت مى كند و پزشكى قانونى علّت فوت را بر اثر ضربه وارده 30% تعيين مى كند، ديه چگونه پرداخت شود؟

بسمه تعالى: هرگاه قتل اين شخص صد درصد مستند به يكى از اين سنگ ها باشد به خاطر مجهول بودن پرتاب كننده و شركت همه در اين نزاع ديه ميان آنها تقسيم مى شود ولى در اين مورد اين حكم جارى نيست چون غرض اين است كه سى درصد مستند به سنگ بوده و سبب اقوى چيز ديگر بوده

جلد شماره:3 - صفحه شماره : 567

ديه تنبيه بدنى فرزند

سؤال 1738 . اگر تنبيه بدنى فرزند توسط والدين باعث كبودى يا سرخى شود آيا ديه در صورت پرداخت به چه كسى تعلق مى گيرد؟

بسمه تعالى: ديه فرزند در اموال او مى ماند و بعد از بلوغ در آن مى تواند تصرف كند . والله العالم

جلد شماره:3 - صفحه شماره : 567

ديه مرگ در اثر سقوط از پل

سؤال 1739 . شخصى از پل كه حفاظ نداشته سقوط كرده وفوت مى كند آيا مى توان ديه او را از بيت المال پرداخت نمود؟

بسمه تعالى: اگر پل عريض بوده در روز روشن اتفاق افتاده است ضمانتى در كار نيست . والله العالم

جلد شماره:3 - صفحه شماره : 568

ديه طحال

سؤال 1740 . آيا اعضاى داخلى بدن مثل از بين بردن طحال، ديه مقدر دارند؟

بسمه تعالى: طحال كه در فارسى سپرز مى گويند عضو زايدى نمى باشد بلكه عضو فعالى بوده و طبق آنچه محققان مى گويند: طحال در تصفيه خون وسيستم ايمنى بدن نقش داشته و در محافظت از بدن در مقابل عفونت ها و مرض ها تأثير دارد بنابراين احتياطاً بايد ديه كامل بپردازد . و

جلد شماره:3 - صفحه شماره : 568

سوراخ كردن گوش دختر

سؤال 1741 . هرگاه پزشك گوش دختر را بدون اذن ولى سوراخ كند موجب ديه است؟

بسمه تعالى: هرگاه سوراخ كردن نرمه گوش به عنوان خدمت به كودك باشد كه در آينده بتواند از گوشواره استفاده كند اين احسان است و (مَا عَلَى الْمُحْسِنِينَ مِنْ سَبِيل) و اگر به نيّت ايذاء و آزار بوده ديه دارد . والله العالم

جلد شماره:3 - صفحه شماره : 568

مرگ در اثر تصادف و كهولت سن يا صغر سن

سؤال 1742 . اگر پزشكى قانونى در تصادفات و قتل هاى غير عمدى علت مرگ را 70% متوجه راننده و 30% كهولت سن يا صغر سن متوفى اعلام كند آيا راننده بايد ديه كامل بپردازد؟

بسمه تعالى: در فرض سؤال بايد ديه كامل بپردازند و كهولت سن سبب كاهش ديه نمى شود . والله العالم

جلد شماره:3 - صفحه شماره : 569

فلج مغزى و عدم درك شنوايى و بينايى

سؤال 1743 . فردى بر اثر ضربه به سر دچار فلج مغزى و در اثر آن دچار عدم كنترل ادرار و مدفوع و از دست دادن درك شنوايى و بينايى و تكلم شده است آيا ديه متعدد مى شود؟

بسمه تعالى: فتوى اين است كه ديه متعدد مى شود زيرا اگر چه دو روايت بر وحدت ديه دلالت دارد ولى گويا مشهور بر آن دو روايت عمل نكرده و اعراض كرده اند و فتوى به تعدد داده اند، بنابراين از نظر ما مصالحه كنند . والله العالم

جلد شماره:3 - صفحه شماره : 569

ديه سيلى به صورت دانش آموز

سؤال 1744 . اگر سال ها قبل معلمى به صورت دانش آموز سيلى زده كه باعث سرخى شده است ولى دانش آموز فوت كرده ديه اش چه مقدار و به چه كسى پرداخت شود؟

بسمه تعالى: ديه سرخى يك دينار و نيم است يعنى يك مثقال صيرفى كه 24 نخود به اضافه 3 نخود مى باشد و بايد اين مبلغ را ولو با مراجعه به پرونده او در دبستان به وارث آن دانش آموز بدهد و اگر نشناخت از طرف او صدقه بدهد . والله العالم

جلد شماره:3 - صفحه شماره : 569

قطع پا به جهت نجات از زير آوار

سؤال 1745 . اگر مصدومى زير آوار پايش گير كرده و احتمال ريزش بقيه آوار است آيا جايز است پاى او قطع شود و آيا بايد قطع كننده ديه بپردازد؟

بسمه تعالى: اگر نجات وى جز از طريق قطع پا نباشد قطع آن جايز و ضمان ندارد و مشمولِ آيه كريمه(مَا عَلَى الْمُحْسِنِينَ مِنْ سَبِيل)مى باشد . والله العالم

جلد شماره:3 - صفحه شماره : 570

شكستگى در گوشه اى از مهره هاى كمر

سؤال 1746 . اگر گوشه مهره اى از مهره هاى ستون فقرات شكسته شود ولى خميدگى يا ناتوانى از نشستن يا ايستادن ايجاد نشود آيا ديه كامل بر آن مترتب مى شود؟

بسمه تعالى: در مورد شكستگى يك گوشه مهره اى از ستون فقرات در صورتى كه بهبودى پيدا كند دو روايت است: اوّل: يك سوم ديه دوم: صد دينار. ولى همگى در جايى است كه شكستگى اثرى در راه رفتن يا نشستن بگذارد و در مورد سؤال هيچ كدام از اينها تحقق نيافته است، بنابراين م

جلد شماره:3 - صفحه شماره : 570

ديه انگشتان و قسمتى از كف دست

سؤال 1747 . ديه چهار انگشت و قطع قسمتى از استخوان كف دست چگونه محاسبه مى گردد؟

بسمه تعالى: ديه چهار انگشت و فوق آن تا به مچ نرسد حكومت است . والله العالم

جلد شماره:3 - صفحه شماره : 570

قطع شاهرگ و ايجاد شدن مرض هاى متعدد

سؤال 1748 . شخصى در حال نهى از منكر مورد هجوم اراذل قرار گرفت و شاهرگ گردن ايشان قطع شد كه خونريزى فراوان، عدم توانايى حركت، عدم تكلم، انسداد روده و فاسد شدن آن، سكته مغزى از آثار آن بوده است. ضابطه شرعى در اين باره چيست؟

بسمه تعالى: از نظر ضوابط شرعى اگر يك ضرب سبب اختلال در جهات ديگر شود ديه هاى متعدد تعلق مى گيرد. در فرض سؤال قطع شاهرگ كه نتيجه آن عدم تحرك است ديه خاص خود را دارد و از كار افتادن نطق ديه كامل دارد و جهات ديگر جنبه ارش دارد . والله العالم

جلد شماره:3 - صفحه شماره : 571

تغيير رنگ گوش

سؤال 1749 . در مورد آسيبى كه موجب سياه شدن، كبود شدن و يا سرخ شدن پوست گوش مى شود، آيا گوش جزء سر حساب مى شود يا صورت يا اعضاى بدن؟

بسمه تعالى: گوش جزء سر است و جزء صورت و يا اعضاى بدن نيست . والله العالم

جلد شماره:3 - صفحه شماره : 571

ديه سرخى كبودى لب و زبان و…

سؤال 1750 . در خصوص سياهى، كبودى و سرخى در پوست صورت كه جداى از بدن محسوب مى شود سؤال اين است آيا زبان داخل دهان و پوست بينى جزو صورت محسوب مى شوند و ديه صورت را دارند؟

بسمه تعالى: پوست بينى مسلماً جزو صورت است ولى داخل دهان جزء صورت نيست و از طرف ديگر صدق بدن بر آن مورد ترديد بوده بنابراين مرجع حكومت و يا مصالحه است . والله العالم

جلد شماره:3 - صفحه شماره : 571

ديه شكستگى و سياه شدن دندان

سؤال 1751 . يكى از دندان هاى جلو علاوه بر اين كه كاملاً سياه شده 60% آن نيز شكسته است حكم ديه و يا ارش آن چيست؟

بسمه تعالى: چون 60% آن شكسته است ديه آن 30 دينار است و چون 40% باقيمانده سياه شده بايد حدود 13 دينار و كمى بيشتر بپردازد. البته در كم و زيادش مصالحه كنند، هر دينار يك مثقال شرعى طلا است.والله العالم

جلد شماره:3 - صفحه شماره : 572

ديه گوش

سؤال 1752 . ديه شكستگى همه گوش چقدر است؟ وآيا پاره شدن لاله گوش كه ديه دارد شامل شكستگى گوش هم مى شود؟

بسمه تعالى: ديه شكستگى همه گوش دو ثلث ديه عضو است. ولى در خصوص شكستگى لاله گوش حكومت و به تعبير ديگر ارش است و مانند پارگى نيست. والله العالم

جلد شماره:3 - صفحه شماره : 572

ازاله بكارت

سؤال 1753 . آيا ازاله بكارت با زور يا اغفال يا با ضربه ديه دارد؟ چقدر؟

بسمه تعالى: در ازاله بكارت اگر بدون رضايت دختر باشد مهرالمثل بپردازد . والله العالم

جلد شماره:3 - صفحه شماره : 572

حارصه و داميه در مورد چشم

سؤال 1754 . آيا جراحات سر و صورت از قبيل حارصه و داميه در مورد چشم نيز امكان دارد تا ديه ثابت شود يا براى چشم ارش لازم است؟

بسمه تعالى: آن عناوين ياد شده مخصوص سر و صورت است . والله العالم

جلد شماره:3 - صفحه شماره : 572

ديه شكسته شدن ستون فقرات و معالجه آن

سؤال 1755 . هرگاه سه مهره از ستون فقرات شكسته شود سپس بدون عيب معالجه شود آيا براى هر مهره صد دينار براى ديه آن محاسبه مى شود؟

بسمه تعالى: هرگاه بر اثر معالجه هيچ نوع اثر سوئى نماند براى مجموع، صد دينار پرداخت مى كند . والله العالم

جلد شماره:3 - صفحه شماره : 573

مصرف ديه فرزند در تأمين مخارج خانواده

سؤال 1756 . آيا پدر مى تواند ديه شكستگى پاى فرزند را در تأمين مخارج زندگى خود و خانواده اش مصرف كند؟

بسمه تعالى: فقط در مصارف فرزند مى تواند خرج كند و اگر نيازى ندارد بايد براى او نگهدارد . والله العالم

جلد شماره:3 - صفحه شماره : 573

پرداخت ديه به شخص معتاد

سؤال 1757 . فرزند پدرى در اثر سانحه از دنيا رفت و پدر معتاد است اگر ديه به پدر داده شود صرف مواد مخدّر مى كند آيا چنين فردى محجور است؟

بسمه تعالى: آنچه مى توان گفت بايد از اقوام وبستگان شخصى كه امين است ديه را در اختيار او قرار دهند تا در ضروريات زندگىِ پدر مصرف كنند زيرا در صورت صحت آنچه در سؤال فرض شده چنين پدرى از رشد برخوردار نيست و حكم سفيه را دارد . والله العالم

Website Security Test