welcome to official website of Grand Ayatollah Sobhani
فارسی العربیة
صفحه اصلی مقالات دروس خارج مجله کلام اسلامی گالری تصویر استفتائات اخبار قاموس المعارف ریحانة الأدب
موضوعات

جلد شماره:2 - صفحه شماره : 328

كار و اشتغال در بانك

سؤال 1052 . كار كردن در بانك هايى كه ربا مى گيرند جايز است يا خير؟ با توجه به اينكه به جهت امرار معاش مجبور است در آنجا كار كند؟

بسمه تعالى: اگر كار او مربوط به گرفتن ربا و تنظيم امور مربوط به آن نباشد اشكالى ندارد . والله العالم

جلد شماره:2 - صفحه شماره : 328

ضمانت ضامن به مجرد انعقاد قرارداد

سؤال 1053 . آيا مجرد انعقاد قرارداد بين بانك و گيرنده وام براى ضمانت شخص ثالث كافى است؟

بسمه تعالى: پس از عقد قرارداد ضمانت شخص ثالث اشكالى ندارد . والله العالم

جلد شماره:2 - صفحه شماره : 328

هدايا به صندوق قرض الحسنه

سؤال 1054 . اگر كسانى كه در صندوق هاى قرض الحسنه حساب دارند مبلغى را به عنوان هزينه صندوق هديه كنند در صورت انحلال صندوق آن مبالغ به چه صورت مصرف شود؟

بسمه تعالى: در مورد هداياى پرداختى موقع انحلال بايد طبق اساسنامه عمل شود لابد در اساسنامه اين مسائل، پيش بينى شده است و در غير اين صورت به صندوقهاى قرض الحسنه مشابه پرداخت كنند . والله العالم

جلد شماره:2 - صفحه شماره : 329

وكيل كردن وام گيرنده در خريد و گرفتن سود

سؤال 1055 . اگر بانك به اين صورت وام دهد كه مبلغى به مدت معين در بانك سپرده گذارى شود سپس مبلغى به مقدار چند برابر موجودى به شما مى دهد و شما را وكيل مى كند كه از طرف بانك سكه يا خودرو و . . . خريده و سپس آن جنس را بانك به صورت اقساط با سود 14 درصد به شما

بسمه تعالى: اين نوع معاملات از جهاتى اشكال دارد: 1ـ نوعى حيله شرعى است براى رباخوارى همه حيله هاى شرعى كه يك نوع ظاهرسازى است براى گرفتن سود، از نظر ما جائز نيست .2ـ فردى كه قبلاً مبلغى را به حساب بانك به عنوان سپرده مى پردازد مشروط بر اين كه در آينده وكا

جلد شماره:2 - صفحه شماره : 329

معرفى 10 نفر صورى براى دريافت وام

سؤال 1056 . صندوق مهر به 10 نفر مبلغى وام جهت انبوه سازى پرداخت مى كند آيا جايز است 10 نفر صورى را معرفى نمود و با دريافت وام ساختمان ساخت تا پس از ساختن، خريداران از تسهيلات وام بهره مند شوند؟

بسمه تعالى: چون خلاف واقع است جايز نيست . والله العالم

جلد شماره:2 - صفحه شماره : 330

گرفتن مبلغى به جهت ضامن شدن

سؤال 1057 . اگر شخص ضامن شود كه ديگرى وام دريافت كند آيا مى تواند در مقابل ضمانت مبلغى دريافت كند ؟

بسمه تعالى: اشكالى ندارد . والله العالم

جلد شماره:2 - صفحه شماره : 330

ضمانت بر اصل پول و سود

سؤال 1058 . اگر براى فردى كه بدهكار است ضامن شوم ولى بدهكار نتواند بدهى خود را پرداخت كند آيا طلبكار مى تواند علاوه بر بدهى، سود و يا جريمه تأخير را نيز از من مطالبه كند؟

بسمه تعالى: ضمانت بر اصل پول صحيح است و ضمانت بر سود از نظر شرع حرام است بنابراين ضامن بايد فقط اصل پول را بدهد . والله العالم

جلد شماره:2 - صفحه شماره : 330

رهن و عدم پرداخت اقساط وام

سؤال 1059 . اگر شخصى وامى دريافت كند و وام دهنده را در فروش ملك رهن وكيل كند چنانچه نتواند اقساط را بپردازد آيا وكيل مى تواند رهن را به فروش برساند؟

بسمه تعالى: معمولاً وكالت در رهن مفهومش اين است كه اگر طرف از پرداخت دين خوددارى كرد طلبكار بتواند دين خودش را از آن استيفا كند بنابراين لازم است كه اين فرد موقع سررسيد دين به طرف اخطار كند و در صورت امتناع مى تواند رهن را بفروشد . والله العالم

جلد شماره:2 - صفحه شماره : 331

اوراق اجاره به شرط تمليك

سؤال 1060 . بانك و يا شركتى مبالغى را با تقسيم اوراق از افراد مى گيرد به شرط اينكه وكيل باشد با آن مبالغ، چيزهاى قابل اجاره بسازد و يا خريدارى كند و آن را به افراد ديگر به صورت طولانى مدت اجاره دهد (اجاره به شرط تمليك) كه پس از پايان مدت اجاره، آن خانه ها

بسمه تعالى: هرگاه دريافت كننده اوراق اجاره، شركت را وكيل كند كه با سهم او اجناس را بخرد و اجاره دهد و بهاء اجاره بين دو نفر به نسبت تقسيم شود اشكال ندارد و اين در صورتى است كه شركت جنسى را بخرد و اجاره دهد نه اينكه صورت سازى باشد . والله العالم

جلد شماره:2 - صفحه شماره : 331

گذشت سال بر وديعه وام

سؤال 1061 . مبلغى در صندوق قرض الحسنه خانوادگى گذارده ام تا بر اساس قرعه كشى طبق شرايط وام دريافت كنم آيا پس از يك سال بر آن مبلغ خمس تعلق مى گيرد؟

بسمه تعالى: بايد خمس وديعه اى كه يك سال از آن گذشته است بپردازد . والله العالم

جلد شماره:2 - صفحه شماره : 331

ضمانت ناظر خلاف كار

سؤال 1062 . اگر ناظر ايجاد ساختمان يا طرح صنعتى گزارش خلاف واقع به بانك ارائه دهد و طبق گزارش وى، بانك اقدام به پرداخت وام نمايد آيا ناظر مسئول بازپرداخت اصل مبلغ وام مى باشد؟

بسمه تعالى: ناظر فقط مرتكب گناه شده و خلاف واقع گزارش داده است، مسئول كسى است كه مبلغ را دريافت كرده است . والله العالم

جلد شماره:2 - صفحه شماره : 332

سپرده كوتاه مدت و بلند مدت

سؤال 1063 . سپرده هاى كوتاه مدت ويا بلند مدت در بانكهاى دولتى يا شخصى چطور است؟ آيا بين اين دو سپرده به لحاظ ربوى فرق وجود دارد؟

بسمه تعالى: سپرده هاى بانكى اگر براساس عقود شرعى باشد ، سود آن حلال است و در غير اين صورت رباست.والله العالم

جلد شماره:2 - صفحه شماره : 332

تعلّق وام پس از چند ماه از افتتاح حساب

سؤال 1064 . در صندوق هاى قرض الحسنه قبلاً شرط مى كنند كه بايد مقدارى در صندوق حساب داشته باشيد و بعد از گذشتن چند ماه به شما وام بدهيم، حكمش چيست؟

بسمه تعالى: هرگاه صندوق به صورت كلى اعلام كند ، با كسانى معامله مى كند كه قبلا مبلغى در حسابشان باشد در اين صورت اشكال ندارد ولى اگر بگويد دادن وام مشروط به اين شرط است ربا مى شود. والله العالم

جلد شماره:2 - صفحه شماره : 332

حفاظت از اسكناس به عنوان امين

سؤال 1065 . اينجانب مسئوليتى به عهده دارم كه اصولاً ارباب رجوع مقادير معينى از اسكناس خود را صرفاً به عنوان صيانت و حفاظت در اين محل مى سپارند و در جهت نحوه نگهدارى آن، حقير را وكالت تام مى دهند. در اين صورت آيا مى توانم آن سپرده ها را به يكى از بانكهاى د

بسمه تعالى: جايز نيست.والله العالم

جلد شماره:2 - صفحه شماره : 333

حقوق كارمند بانك و ربوى

سؤال 1066 . شخصى بعنوان كارمند در بانك استخدام مى شود پولى كه در برابر كار او به وى مى دهند آيا حلال است؟

بسمه تعالى: هرگاه كار او در امور ربوى نباشد اشكال ندارد.والله العالم

جلد شماره:2 - صفحه شماره : 333

كسر كارمزد از وام

سؤال 1067 . هنگام گرفتن وام از صندوقهاى قرض الحسنه پولى را بعنوان كارمزد و يا پول كاغد و... طلب مى كنند و در نتيجه هنگام دادن وام از خود وام كسر مى كنند از نظر شرعى چه حكمى دارد ؟

بسمه تعالى: اگر واقعاً كارمزد در حد كارمزد باشد گيرنده وام بدهكار مى شود آن موقع طرف بانك را وكيل كند كه از آن مبلغ كم كند .والله العالم

جلد شماره:2 - صفحه شماره : 333

جوايز بانك

سؤال 1068 . سپرده گذارى در بانكهاى شخصى و يا دولتى صرفاً جهت رسيدن به جوايز كه به قيد قرعه اعطا مى شود چگونه است؟

بسمه تعالى: اگر شرطى در كار نباشد اشكال ندارد.والله العالم

جلد شماره:2 - صفحه شماره : 333

گرفتن سود بانكى بدون قرارداد

سؤال 1069 . پيرمرد و يا پيرزنى كه متوجه ضوابط بانكى نبوده مى پرسد: مقدارى پول در بخش مثلاً سپرده كوتاه و يا دراز مدت گذارده ام و مدتى است كه بانك وجهى به ما به عنوان سود و بهره اعطا مى كند اكنون نسبت به مقاديرى كه اخذ كرده ام چه وظيفه اى دارم ؟حال با توجه

بسمه تعالى: اگر سپرده گذارى و پرداخت سود بر اساس يكى از عقود شرعى مثل مضاربه يا مشاركت باشد اشكال ندارد، در غير اين صورت جايز نيست.والله العالم

جلد شماره:2 - صفحه شماره : 334

مالكيت دولت

سؤال 1070 . آيا تصرّف در وامهاى بانكها اجازه حاكم شرط است؟چه دولتى و چه شخصى؟

بسمه تعالى: مرجعى كه دولت را مالك مى دانند مقلدين او نيازى به اجازه حاكم شرع ندارند.والله العالم

جلد شماره:2 - صفحه شماره : 334

راه حل در حلّيت پول بانك ها

سؤال 1071 . آنچه براى همه ارباب رجوع مهّم و مورد ابتلاء مى باشد پيدا كردن راه حلّى است در جهت حليّت پول بانك است وظيفه چيست؟

بسمه تعالى:راه حل، همان مضاربه يا شركت است بايد بانكها اسلامى باشند و در فكر عقود شرعى باشند نه افزايش درآمد.والله العالم

جلد شماره:2 - صفحه شماره : 334

يقين به پرداخت قرض و انكار قرض دهنده

سؤال 1072 . مبلغى را به عنوان قرض دريافت نمودم و يقين دارم كه قرض را پرداخته ام ولى شخص قرض دهنده منكر است وظيفه ام چيست؟

بسمه تعالى: علم شما براى خود شما حجت است ولى تا دليلى بر پرداخت نداشته باشيد طرف حق مطالبه دارد . والله العالم

جلد شماره:2 - صفحه شماره : 334

پرداخت سود بدون قرارداد

سؤال 1073 . مبلغى را به فردى دادم وى ماهيانه بدون هيچ قراردادى مبلغى معين سود پرداخت مى كرد آيا گرفتن اين مبلغ جايز است؟

بسمه تعالى: هرگاه دهنده قرض با وام گيرنده قراردادى راجع به پرداخت سود نكرده باشد و آن طرف به عنوان تكريم هر ماه اين مبلغ را پرداخته است و اگر نمى پرداخت مورد اعتراض قرار نمى گرفت، اخذ چنين مبلغى اشكال ندارد . والله العالم

جلد شماره:2 - صفحه شماره : 335

امتناع از پرداخت وام و تورّم

سؤال 1074 . در صورتى كه مديون از پرداخت قرض امتناع نمايد و طبق رأى دادگاه محكوم به پرداخت قرض به صورت اقساط (به جهت معسر بودن) شود آيا علاوه بر پرداخت اقساطى بدهى مكلف به پرداخت خسارت تأخير در اداء دين مى باشد؟

بسمه تعالى: در فرض سؤال غير از پرداخت اصل قرض، مكلف به پرداخت چيزى ديگر نيست . والله العالم

جلد شماره:2 - صفحه شماره : 335

تبديل مال پرداخت شده

سؤال 1075 . اگر حاكم شرع بدهى شخص غايب را از مال بدهكار بپردازد آيا بدهكار مى تواند آن مال مشخص را مطالبه نمايد و مال ديگرى به بدهكار بدهد ؟

بسمه تعالى: هرگاه غائب واقعاً بدهكار بوده و حاكم مالى را از محكوم به طرف داده، طرف مالك مى شود و نقض حكم قاضى جايز نيست مگر اين كه با هم توافق كنند . والله العالم

جلد شماره:2 - صفحه شماره : 335

مطالبه ضامن بيش از آنچه پرداخته است

سؤال 1076 . با توجه به آنكه ضامن تنها مقدارى كه به طلبكار پرداخته مى تواند به بدهكار (مضمون عنه) مراجعه كند اگر ضامن و بدهكار شرط كنند اگر ضامن با طلبكار دين را به اقل و كمتر صلح نمود بدهكار به مقدار واقعى، دين را به ضامن بپردازد كه طبعاً از آنچه توافق شد

بسمه تعالى: در روايت آمده است ليس له الا الذى صالح عليه، بنابراين هرگاه شرط كند كه افزون بر آنچه پرداخت شده دريافت كند خلاف حكم شرع است قطعاً چنين شرطى نافذ نخواهد بود . والله العالم

جلد شماره:3 - صفحه شماره : 319

كارمزد به معناى حق الوكاله

سؤال 983 . اگر معناى كارمزد اين باشد كه ما بانك را وكيل كنيم تا با پس انداز كننده ها رايزنى كند تا به ما قرض بدهند و در مقابل ما حق الوكاله اى بر اساس توافق به آنها بدهيم آيا اين صحيح است؟

بسمه تعالى: در فرض سؤال كه مالك پول، وام دهنده است نه بانك و بانك براى انجام كارها حق الوكاله مى گيرد و چيزى به صاحب پول نمى رسد در چنين صورت هر نوع توافق اشكال ندارد، ولى آيا چنين چيزى در بانكها هست يا خير؟!.والله العالم

جلد شماره:3 - صفحه شماره : 320

كارمزد

سؤال 984 . بانك ها علاوه بر پرداخت قرض مبلغى به عنوان كارمزد براى هزينه هاى پرداخت قرض مطالبه مى كنند آيا پرداخت اين مبلغ جايز است؟

بسمه تعالى: اگر واقعاً هر دو هزينه (هزينه دريافت و هزينه پرداخت) كارمزد حساب شود نه اين كه ربا را دور بزند اشكال ندارد . والله العالم

جلد شماره:3 - صفحه شماره : 320

دريافت تدريجى كارمزد همراه با اقساط

سؤال 985 . بانك مى تواند كارمزد را يك جا اول كار دريافت نمايد و مى تواند آن را روى اقساط پخش كند با توجه به اين كه اين كار باعث بيشتر شدن مبلغ كارمزد مى شود كدام صحيح است؟

بسمه تعالى:راه اوّل را انتخاب كنند.والله العالم

جلد شماره:3 - صفحه شماره : 320

موارد مجوز كارمزد

سؤال 986 . بانك ها براى محاسبه كارمزد مجموع اين موارد را حساب كرده و به كل منابع سرشكن مى كنند1. هزينه هاى تبليغاتى براى تشويق مردم به افتتاح حساب، 2. هزينه جمع آورى قرض، 3. هزينه جوايزى كه به قرض دهندگان مى دهند، 4. هزينه كارمندان و آب و برق و كاغذ و راي

بسمه تعالى: هرگاه كار بانك مربوط به پرداخت قرض الحسنه است غير از هزينه تبليغاتى مى توان همه را كارمزد حساب كرد ولى هرگاه بانك كارهاى ديگرى دارد بسيارى از آنچه را كه نوشته ايد ارتباطى به كارمزد ندارد . والله العالم

جلد شماره:3 - صفحه شماره : 321

كارمزد بيش از هزينه

سؤال 987 . اگر بانك بعد از حسابرسى ساليانه متوجه شود كه كارمزد دريافت شده كمى بيش از هزينه هاى انجام گرفته است تكليف چيست؟

بسمه تعالى: اگر صاحب حساب را مى شناسد به خود او باز گردانند و اگر نمى شناسند حكم مجهول المالك را دارد و بايد در مورد آن مصرف شود ولى اگر افراد محصور و معين بودند رضايت آنان را جلب كنند . والله العالم

جلد شماره:3 - صفحه شماره : 321

تفكيك سود سرمايه مشاع با نيّت و قصد

سؤال 988 . با توجه به اين كه سرمايه بانك با سرمايه مردم كه بانك را وكيل در كار اقتصادى كرده اند مشاع است آيا بانك مى تواند بگويد بعضى از پروژه هاى سودآور را فقط با پول خودم انجام داده ام و بقيه را در سود آن شريك نكند؟

بسمه تعالى: اگر صاحب حساب را مى شناسد به خود او باز گردانند و اگر نمى شناسند حكم مجهول المالك را دارد و بايد در مورد آن مصرف شود ولى اگر افراد محصور و معين بودند رضايت آنان را جلب كنند . والله العالم

جلد شماره:3 - صفحه شماره : 322

معاوضه سود سپرده با تسهيلات

سؤال 989 . مشترى به بانك وكالت مى دهد با سپرده او كار كند و در ضمن توافق كرده اند كه مشترى اگر بخواهد مى تواند كل يا بخشى از سود على الحساب را با دريافت يك تسهيلات مثلاً فروش اقساطى معاوضه كند آيا اين معامله صحيح است؟

بسمه تعالى: هرگاه سپرده گذاران بانك را وكيل كرده اند كه با سرمايه آن ها و به ضميمه سرمايه بانك كار اقتصادى انجام دهد سودبسمه تعالى: هرگاه سود متعلق به خويش را تا پرداخت آخرين قسط با تسهيلات بانكى معاوضه كند چنين مصالحه اى صحيح است . والله العالم

جلد شماره:3 - صفحه شماره : 322

سرمايه گذارى در بانك با تسهيلات دريافتى از بانك

سؤال 990 . آيا مشترى مى تواند تسهيلاتى را كه از بانك دريافت كرده در خود بانك سرمايه گذارى كرده و سود دريافت كند؟

بسمه تعالى: اگر تسهيلات را بدون قيد و شرط در اختيار طرف مى گذارند مى تواند در خود بانك سرمايه گذارى كند ولى اگر شرط كنند كه در موارد خاصى مصرف كند چنين حقى ندارد . والله العالم

جلد شماره:3 - صفحه شماره : 322

استفاده بانك از وجوه قرضى

سؤال 991 . آيا بانك با وجوه سپرده هاى قرض الحسنه و جارى كه ماهيت قرض دارند مى تواند تجارت كند و در صورت تجارت سود براى چه كسى است؟

بسمه تعالى: اگر مردم پول خود را تمليك بانك كرده باشند آن هم تمليك با ضمانت، بانك مى تواند با آن تجارت كند و سود هم متعلق به بانك است . والله العالم

جلد شماره:3 - صفحه شماره : 323

افتتاح حساب در بانك داراى معاملات حرام

سؤال 992 . اگر بدانيم برخى معاملات بانك ها صورى بوده و اشكال شرعى دارد قرض دادن به بانك با حساب قرض الحسنه چه حكمى دارد؟؟

بسمه تعالى: صندوق هاى قرض الحسنه تا جايى كه ما اطلاع داريم مشكل گشاى مردم هستند و به افراد قرض مى دهند ولى از بانك ها چندان اطلاع نداريم. اگر افراد بدانند كه بانك با پول آنان رباخورى مى كند افتتاح حساب اشكال دارد . والله العالم

جلد شماره:3 - صفحه شماره : 323

حق اضافه برداشت در مقابل سود

سؤال 993 . گاهى كه مبلغ چك بيش از موجودى است اگر صاحب حساب معتبر باشد بانك بقيه چك را از منابع خود پرداخت مى كند به شرطى كه در موعد معين پول را برگرداند و اگر در مورد معيّن اين مبلغ را پرداخت نكرد به صورت درصدى بايد سود بپردازد، گرفتن بانك اين مبلغ اضافه

بسمه تعالى: سودى كه نسبت به مبلغ كسرى گرفته مى شود رباست . والله العالم

جلد شماره:3 - صفحه شماره : 323

مصالحه بانك در ابتداى كار نسبت به مابه التفاوت سود

سؤال 994 . اگر بانكها در سپرده گذارى مدت دار در همان ابتداى قرارداد نسبت به سود در نظر گرفته شده مصالحه اى انجام دهند آيا اين مصالحه شرعى و صحيح است؟

بسمه تعالى: در فرض سؤال اگر عقد شرعى اجرا شده ولى كار انجام نشده، چيزى بر ذمه بانك نيست تا مصالحه كند اين يك نوع كلاه شرعى براى رباست . والله العالم

جلد شماره:3 - صفحه شماره : 324

تغيير سود بر اساس زمان سپرده

سؤال 995 . در عقد وكالت مشترى به بانك وكالت مى دهد تا بانك از درآمد پول به او سود دهد بانك اعلام مى كند به سپرده هايى كه طولانى مدت هستند بيشتر از كوتاه مدت سود پرداخت مى كند و اگر بلند مدت را به كوتاه مدت تبديل كند سود كمترى به او مى دهد و يا از سودهاى پ

بسمه تعالى: سؤال مركب از دو بخش است:الف. بالا بردن سود بلند مدت و پايين آوردن سود كوتاه مدت. اگر مقصود اين باشد كه حق العمل را در اولى كمتر و در دومى بيشتر در نظر مى گيرد، اشكال ندارد. همچنين است اگر تفاوت در نوع كار باشد كه به برخى نسبت سود كمتر و به برخ

جلد شماره:3 - صفحه شماره : 324

نيت قرض در قرارداد وكالتى

سؤال 996 . اگر سپرده گذار بدون توجه به اين كه بايد بانك را وكيل كند تا با سرمايه وى همراه سرمايه بانك كار كند، به نيت قرض پول خود را در حساب سرمايه گذارى بگذارد سود دريافتى چه حكمى خواهد داشت؟

بسمه تعالى: اگر پولى به حساب قرض الحسنه بگذارند بانك حق تجارت با آن را ندارد و فرض اين است كه اين شخص به نيت قرض الحسنه در حساب سرمايه گذارى كرده است قهراً تجارت با آن پول فضولى مى شود و اگر درآمد داشته باشد سود از آن صاحب پول مى شود به شرط آن كه تجارت ر

جلد شماره:3 - صفحه شماره : 325

قرض مشروط به پس انداز

سؤال 997 . در مواردى به كارمند گفته مى شود مى توانيد ماهيانه مبلغى مشخص به صورت قرض پس انداز كنيد بعد از مدتى مى توانيد چند برابر وام بگيريد و هر وقت اقساط وام تمام شد مى توانيد وام ديگر برداريد. اما پس اندازها را وقتى مى توانيد برداريد كه قسط وام ها تمام

بسمه تعالى: چون پرداخت وام مشروط بر اين است كه قبل از پرداخت و بعد از پرداخت، ماهيانه مبلغى را به شركت بپردازد اشكال دارد.والله العالم

جلد شماره:3 - صفحه شماره : 325

ماليات اجراى حكم در شكايت طلبكار از بدهكار

سؤال 998 . اگر به خاطر امتناع بدهكار از پرداخت بدهى، طلبكار شكايت كند و بدهكار مجبور شود علاوه بر اصل قرض، ماليات اجراى حكم را هم بدهد اين ماليات برعهده كيست؟

بسمه تعالى: برعهده طلبكار است ولى احتياط اين است كه بدهكار و شاكى در مورد مخارج مصالحه كنند.والله العالم

جلد شماره:3 - صفحه شماره : 325

شرط وثيقه، ضامن و مدت در قرض

سؤال 999 . بانك ها موقع پرداخت قرض شرط هايى دارند مثل وثيقه، ضامن و مدت. آيا اين شرط ها قرض را ربوى نمى كند؟

بسمه تعالى: اشكال ندارد.والله العالم

جلد شماره:3 - صفحه شماره : 326

مشاركت بانك در ساخت

سؤال 1000 . منزلى با شراكت بانك ساخته شد ولى به پايين ترين قيمت به فروش رسيد لذا زيان و ضرر كردم و اكنون قادر به پرداخت اقساط آن نيستم آيا بانك مى تواند ملاحظه ضرر و زيان را نكرده بلكه به جهت تأخير، جريمه تأخير را نيز مطالبه كند؟

بسمه تعالى: هرگاه بانك به تعهد خود عمل كرده و خانه را تحويل شما داده است شما بايد اقساط بانك را بپردازيد و اگر شما ارزان فروخته ايد به بانك ربطى ندارد چون او خانه را به صورتِ مقطوع به شما فروخته و شركت منحل شده است و ضرر شما نمى تواند متوجه بانك باشد البت

جلد شماره:3 - صفحه شماره : 326

كار ربوى

سؤال 1001 . مدت چند سال در قسمت ربوى يكى از بانك هاى دولتى كار كردم و حقوق دريافت كرده ام و حدود 36% سود و 12% ديركرد مى گرفتيم اكنون وظيفه ام چيست؟

بسمه تعالى: هرگاه حقوقى كه گرفته ايد در اختيار داريد اگر خودتان نيازمند و فقير هستيد به عنوان رد مظالم مصرف كنيد و در غير اين صورت از طرف مشتريان در ميان فقرا تقسيم كنيد قرارداد ميان بانك و مشتريان بوده است بنابراين ضامن سودها نيستيد ولى كار شما كار خلاف

جلد شماره:3 - صفحه شماره : 326

صندوق هاى خانوادگى و قرعه كشى در پرداخت وام

سؤال 1002 . پس از تشكيل صندوق خانوادگى يا محلى، ماهانه مبلغى از اعضاء جمع آورى و مبالغ جمع شده در قالب وام و به فردى كه نام او در قرعه كشى تعيين شده پرداخت مى شود آيا عملكرد اين صندوق ها صحيح است؟

بسمه تعالى: هرگاه ماهيت اين عمل اين است كه هركس مبلغى را بدهد سپس قرعه كشى مى كنند به نام هر كس درآمد او به عنوان وام متملّك مى شود در اين صورت اشكال ندارد و در حقيقت اين كار يك نوع تعاون خانوادگى است كه مشكلات را به وسيله كمك هاى جمعى رفع مى كنند و قاعده

جلد شماره:3 - صفحه شماره : 327

وام از بانكها با وجود جريمه تأخير

سؤال 1003 . وام گرفتن از بانك هايى كه از مردم جريمه تأخير مى گيرند چه حكمى دارد؟

بسمه تعالى: از آنجا كه شبهه غير محصوره است اشكال ندارد . والله العالم

جلد شماره:3 - صفحه شماره : 327

تغيير شغل مربوط به اخذ ديركرد

سؤال 1004 . اگر شخصى شغلش معاونت اجراى دادخواست جريمه ديركرد و پيگيرى مسائل آن در بانك است حقوقش اشكال دارد

بسمه تعالى: اخذ ديركرد در اسلام حرام است بنابراين رشته كار خود را بايد عوض كند و حقوق وى اشكال دارد . والله العالم

جلد شماره:3 - صفحه شماره : 327

دريافت و پرداخت ارز

سؤال 1005 . شخصى براى فعاليت هاى اقتصادى به موجب قرارداد خصوصى با يك بانك، گشايش اعتبار ارز كرده و در سررسيد بانك درخواست عودت عين ارز را دارد با اين كه قيمت ارز تفاوت فاحشى پيدا كرده است آيا اين درخواست بانك صحيح است؟

بسمه تعالى: بايد آنچه را تعهد كرده است بپردازد. اگر تعهد كرده كه دلار بپردازد بايد همان را بپردازد خواه ارزش آن بالا يا پايين رفته باشد . والله العالم

جلد شماره:3 - صفحه شماره : 328

واگذار كردن چك كه حواله كرد آن خط خورده

سؤال 1006 . روى برگه چكى كه داده ام كلمه «حواله كرد» را خط زده ام يعنى راضى نيستم به شخص ثالث واگذار شود، ولى اين كار انجام شده آيا من به شخص ثالث مديون هستم يا خير؟

بسمه تعالى: در فرض سؤال خط خوردن «حواله كرد» نشانه اين است كه دين را به ديگرى واگذار نكند بنابراين ثالث، حق مطالبه ندارد مگر اين كه وكيل و يا وارثِ طرف باشد . والله العالم

جلد شماره:3 - صفحه شماره : 328

ديركرد

سؤال 1007 . كسى ضامن ديگرى شده براى دريافت وام. وام گيرنده اقساط خود را نپرداخته و ضامن هم مطلع نشده است حال جريمه سنگين ديركرد به عهده ضامن آمده حكم چيست؟

بسمه تعالى: ضامن فقط اصلِ بدهى را ضامن است نه ديركرد را بالاخص كه بانك ضامن را از ديركردِ طرف مطلع نكرده است.والله العالم

جلد شماره:3 - صفحه شماره : 328

عقود بانكى و عدم اطلاع مردم

سؤال 1008 . آيا صرف امضا كردن قرارداد عقود بانكى بدون مطالعه خصوصيات و عناوين شرعيه در قرارداد، باعث تحقق عقود و مجوز دريافت سود مى شود؟

بسمه تعالى: تا امكان دارد چنين معامله اى را با بانك ها انجام ندهند و در صورت ضرورت اگر رئيس بانك بگويد مضاربه شرعى است و اين سود على الحساب است اشكال ندارد . والله العالم

جلد شماره:3 - صفحه شماره : 329

مبلغى از وام به عنوان گرو

سؤال 1009 . اگر بانك 10 ميليون وام بدهد ولى 8 ميليون را مى پردازد و 2 ميليون آن را به عنوان گرو يا عنوان ديگر نگه مى دارد و پس از تسويه، آن 2 ميليون را به وام گيرنده مى پردازد آيا اين نوع وام رباست؟

بسمه تعالى: چون 2 ميليون را نگه داشته و با آن سود مى برد اشكال دارد . والله العالم

جلد شماره:3 - صفحه شماره : 329

دريافت وام از بانك و پرداخت به فرد ديگر و نپرداختن اقساط

سؤال 1010 . فردى از بانك وام گرفته و آن را به فرد ديگر داده و از او يك چك گرفته است، فرد دوم مقدارى از اقساط پرداخته و از پرداخت بقيه اقساط خوددارى مى كند، آيا فرد اول ضامن بانك است يا فرد دوم؟ و آيا فرد اول مى تواند چك را به اجرا بگذارد و از فرد دوم اقسا

بسمه تعالى: از آنجا كه بانك از ضمانت فرد دوم اطلاع نداشته، طبعاً ضامنِ بانك همان فرد اول است اما مى تواند پس از پرداخت هر قسط آن را از فرد دوم بگيرد، و نيز مى تواند چك او را به مقدارى كه پرداخته است به اجرا بگذارد . والله العالم

جلد شماره:3 - صفحه شماره : 329

حق الزحمه تهيه كردن وام

سؤال 1011 . اگر شخصى شرط كند كه من 60 ميليون وام براى تو تهيه مى كنم به شرطى كه ده درصد آن را به من بدهى آيا اشكال دارد؟

بسمه تعالى: مورد سؤال شبيه جعاله است اگر بگويد من فعاليت مى كنم براى تو قرض بگيرم و تو اين مبلغ را به من تمليك بكنى اشكال ندارد ولى مشروط بر اين كه در اين فعاليت حق كسى ضايع نشود. والله العالم

جلد شماره:3 - صفحه شماره : 330

سود به عوض كاهش قدرت خريد سپرده

سؤال 1012 . بانكها ده تا بيست درصد بلكه بيشتر سود به سپرده هاى مردم مى دهند به عنوان عوض كاهش قدرت خريد سپرده ها آيا اين عمل صحيح است؟

بسمه تعالى: اين راه صحيح نيست و ربا محسوب مى شود. راه صحيح اين است كه هنگام پرداخت به گيرنده گفته شود كه قدرت خريد «ارزش» اين مبلغ به او داده مى شود تا در موقع بازپرداخت مطابق قدرت خريد و ارزش آن بازپرداخت شود . والله العالم

جلد شماره:3 - صفحه شماره : 330

واقع شدن منزل در طرح خيابان و طلبكاران

سؤال 1013 . اگر كسى به دليل ناخواسته مثل خيابان كشى مجبور شود خانه را به دولت بدهد و پول آن را دريافت كند تا منزل ديگرى بخرد آيا اين پول هم جزء مستثنيات دين است يا طلبكاران مى توانند آن را توقيف كنند؟

بسمه تعالى: پولى كه بابت خانه گرفته است حكم خود خانه را دارد ولى اگر با آن پول بتواند خانه كوچك در شأن خود تهيه كند مازاد مربوط به طلبكاران خواهد بود . والله العالم

جلد شماره:3 - صفحه شماره : 330

برداشت از حساب ارزى با معادل ريالى

سؤال 1014 . شخصى ارز خريده و در حساب ارزى خود گذارده حال كه مى خواهد بردارد بانك معادل ريالى به قيمت روز به او ارز مى دهد آيا درست است؟

بسمه تعالى: اگر به عنوان وديعه يا پس انداز در اختيار بانك قرار داده بايد عين يا مثل آن را بپردازد. والله العالم

جلد شماره:3 - صفحه شماره : 331

مصرف وام به يك عنوان در عنوان ديگر

سؤال 1015 . وامى كه از بانك به يك عنوان گرفته است ولى در مورد ديگر مصرف مى شود آيا اصلاً اين وام قابل تصرف است؟

بسمه تعالى: در موردش مصرف كند و در غير اين صورت بايد بانك را مطلع كنند و طبق دستور او مصرف كنند . والله العالم

جلد شماره:3 - صفحه شماره : 331

استفاده از وام با پيش فاكتور

سؤال 1016 . اگر براى وام يك پيش فاكتور ارائه شود و وام براى توليد به كار گرفته شود و قسط هاى آن به طور منظم پرداخت شود، آيا اين كار درست است؟

بسمه تعالى: اين نوع كار يك نوع ظاهرسازى و تدليس است و از شأن يك مسلمان بسيار دور است چه بهتر كه بانك را مطلع سازد تا خريد بعدى را بپذيرد . والله العالم

جلد شماره:3 - صفحه شماره : 331

لزوم مشاركت بانك در سود و زيان

سؤال 1017 . اگر بانك در سرمايه گذارى شريك بوده و حتى اصل پول و سود آن را گرفته آيا نبايد در ضرر و زيان نيز شريك باشد؟

بسمه تعالى: مقتضاى شركت اين است كه هر دو شريك در سود و زيان شريك باشند نه فقط در سود . والله العالم

جلد شماره:3 - صفحه شماره : 331

راه علاج جريمه ديركرد

سؤال 1018 . اگر بانك جريمه ديركرد نگيرد افراد با اين كه تمكن مالى دارند ا ز پرداخت قسط وام طفره مى روند راه ضرر نكردن بانك چيست؟

بسمه تعالى: هر نوع جريمه ديركرد شرعاً جايز نيست، بايد از اوّل در پرداخت وام به افراد دقت بيشترى كرد و نيز مى تواند به جاى يك ضامن، چند ضامن معتبر بگيرند تا به موقع اقساط پرداخت شود مضافاً مى توانند رهن بگيرند . والله العالم

جلد شماره:3 - صفحه شماره : 332

پرداخت وام دريافتى به ديگرى در برابر اقساطى بيش از اصل قرض

سؤال 1019 . اگر «الف» وام بگيرد و آن را به «ب» بدهد و به ازاء آن ماهيانه مبلغ معينى بگيرد كه جمع اقساط پرداختى توسط «ب» از اصل وجه قرض بيشتر است آيا رباست؟

بسمه تعالى: رباست . والله العالم

جلد شماره:3 - صفحه شماره : 332

پرداخت بخشى از وام به ديگرى در مقابل پرداخت كليه اقساط

سؤال 1020 . چنانچه «الف» وام بگيرد و بخشى از وام را به «ب» بدهد كه در ازاى آن تمام اقساط وام را «ب» پرداخت كند آيا درست است؟

بسمه تعالى: ربا بوده و جايز نيست . والله العالم

جلد شماره:3 - صفحه شماره : 332

اوراق مشاركت

سؤال 1021 . نظر شما در مورد اوراق مشاركت و نظائر آن چيست؟

بسمه تعالى: اگر فردى در طرحى مشخص از طرح هاى دولت مثل سدسازى و مانند آن با خريد اوراق مشاركت شريك شود و پس از پايان يافتن طرح، دولت سهم مشاركت كننده را به قيمتى بخرد در اين صورت سود حاصل حلال است. ولى خريد اوراق مشاركت كه در طرح مشخصات آن اعلام نمى شود و

جلد شماره:3 - صفحه شماره : 333

خريد سكه با چك

سؤال 1022 . اگر شخصى با چك مدت دار مشترى خود سكه بخرد و به صورت نقد بفروشد اشكال دارد؟

بسمه تعالى: هرگاه نظر او اين است كه طلب خود را از صاحب چك وصول كند به اين طريق كه از طرف، سكه مى خرد و قيمت سكه ها را به صاحب چك حواله مى كند در اين صورت اشكالى ندارد، به شرط اين كه اگر صاحب چك حواله را نپرداخت خود اين شخص بپردازد . والله العالم

جلد شماره:3 - صفحه شماره : 333

اعسار و ديركرد

سؤال 1023 . وامى براى ساخت كارخانه دريافت كردم نتوانستم كار را به آخر برسانم، حال سود و اصل وام و ديركرد آن بيش از دو برابر وام شده قسمتى را پرداخته ام بقيه را واقعاً در توانم نيست چه كنم؟

بسمه تعالى: هرگاه ثابت شود جنابعالى از بازپرداخت مابقى وام عاجز و ناتوان هستيد بايد بانك مهلت دهد كه به تدريج بپردازيد و ضمناً ديركرد را از وام حذف كند . والله العالم

Website Security Test