welcome to official website of Grand Ayatollah Sobhani
فارسی العربیة
صفحه اصلی مقالات دروس خارج مجله کلام اسلامی گالری تصویر استفتائات اخبار قاموس المعارف ریحانة الأدب
موضوعات

جلد شماره:1 - صفحه شماره : 349

محروم كردن از ارث

سؤال 1090. مرحوم پدرم در زمان حياتش از روى عصبانيّت با نوشته اى مرا از ارث محروم نمود، لكن پس از آن پشيمان شد و بر طبق وصيت نامه اى مرا نيز جزء ساير وراث قرار داد، ولى پس از وفات، ورثه منكر ابطال آن برگه ى محروميت شدند. آيا ورثه حق دارند كه مرا از ارث مح

بسمه تعالى: هيچ كس نمى تواند ورثه را از ارث محروم سازد. فقط صاحب مال مى تواند در حال حيات، اموال خود را بين فرزندان و خويشان تقسيم و تمليك نمايد و ممكن است به برخى ندهد. بنابراين، آن دست خط مبنى بر محروميت برخى از ورثه، اعتبار شرعى ندارد و همه ورثه در آن

جلد شماره:1 - صفحه شماره : 350

گوشى موبايل جزء اشياء مختص پدر

سؤال 1091. گوشى موبايل و ماشينى كه معمولاً پدر از آن استفاده مى كند، آيا جزء اشياى شخصى پدر محسوب شده و به پسر بزرگتر مى رسد؟

بسمه تعالى: موارد ذكر شده، جزء تركه است و بين ورّاث تقسيم مى شود. والله العالم

جلد شماره:1 - صفحه شماره : 350

ارث كافر از مسلمان با وجود مسلمان

سؤال 1092. در صورتى كه برخى از وراث، مسلمان باشند و برخى ديگر كافر، آيا كافر از مسلمان ارث مى برد؟

بسمه تعالى: كافر با وجود وارث مسلمان از مسلمان ارث نمى برد. والله العالم

جلد شماره:1 - صفحه شماره : 350

شك در تقدم و تأخر مرگ پدر و پسر

سؤال 1093. هرگاه پدر و پسرى بميرند و ندانيم كدام يك زودتر از ديگرى مرده است، تقسيم ارث چگونه است؟

بسمه تعالى: اگر تقدّم و تأخّر يا تقارن مرگ آن دو را ندانيم، هر دو از اصل مالِ يكديگر ارث مى برند; يعنى پسر از تركه ى پدر ارث مى برد و پدر از تركه ى پسر، نه از آنچه كه از ديگرى ارث برده است. والله العالم

جلد شماره:1 - صفحه شماره : 350

مرگ همزمان پدر و پسر

سؤال 1094. هرگاه پدر و پسرى همزمان بميرند، تقسيم ارث آنها چگونه است؟

بسمه تعالى: از يكديگر ارث نمى برند، چون شرط توارث كه حيات يكى و مرگ ديگرى است، حاصل نشده است والله العالم

جلد شماره:1 - صفحه شماره : 351

نحوه تقسيم ارث فرزندان برادر

سؤال 1095. شخصى فوت كرده و اولاد و پدر و مادر و خواهر و برادر ندارد و برادرانش همه قبل از خودش از دنيا رفته اند ولى هر كدام از برادران برخى داراى دختر و برخى پسر مى باشند، ارث چگونه تقسيم مى شود؟

بسمه تعالى: هرگاه برادر، برادر پدر و مادرى يا پدرى وى باشند فرزندان آنها ارثيه را به صورت دو سهم پسر و يك سهم دختر تقسيم مى كنند و اگر برادر مادرى ميت باشند فرزندان آنها، ارثيه را به صورت مساوى بين پسر و دختر تقسيم مى كنند. والله العالم

جلد شماره:1 - صفحه شماره : 351

ارث كسى كه فوت نموده

سؤال 1096. يكى از وراث پس از فوتش شناخته شده، ارث او به چه كسى مى رسد؟

بسمه تعالى: سهم الارث او به فرزندان او و در صورت نبودن فرزند، به ديگر ورّاث مى رسد. والله العالم

جلد شماره:1 - صفحه شماره : 351

ممانعت از تقسيم ارثيه

سؤال 1097. حدود چند سال قبل پدر از دنيا رفت، تاكنون يكى از وراث موافقت بر تقسيم خانه اى كه به ارث رسيده نكرده، وظيفه شرعى برخى از وراث در مورد استفاده از ارثيه چيست؟

بسمه تعالى: در ملك مشاع نمى توان بدون اجازه همگى، تصرف كرد و يا نماز خواند، بايد به دادگاه مراجعه شود تا طرف ملزم به تقسيم شود; بنابراين سعى كنند براى خود قبل از تقسيم جايى پيدا كنند و در صورت ضرورت و عدم امكان، به طور موقّت در آنجا بمانند و مبلغى به عنوا

جلد شماره:1 - صفحه شماره : 352

ارث كافر

سؤال 1098. آيا مسلمان از كافر و كافر از مسلمان و كافر از كافر ارث مى برد؟

بسمه تعالى: مسلمان از كافر ارث مى برد ولى كافر از مسلمان ارث نمى برد و كافر از كافر ارث مى برد در صورتى كه وارث مسلمان نداشته باشد. والله العالم

جلد شماره:1 - صفحه شماره : 352

خفه شدن زير آوار عروس و داماد

سؤال 1099. عروس و داماد در حادثه ى بم زير آوار خفه شدند و مشخص نيست كدام از آنها قبل از ديگرى مرده اند. نحوه ى ارث از تركه و مهريه ى زن به چه نحو مى باشد؟

بسمه تعالى: نحوه ى ارث بردن اين دو نفر به قرار زير است: قبلاً زن يك چهارم از مال شوهر را ارث مى برد و ارثيه ى او به وارثش مى رسد. سپس شوهر از اصل مال زن، اگر مالى داشته باشد. زوج از ميراثى كه از زوج به زوجه رسيده است و همچنين زوجه از ميراثى كه از زوجه به

جلد شماره:1 - صفحه شماره : 352

ارث و بدهكارى خمس

سؤال 1100. پدرم وصيّت كرده است كه ثلث اموالش به مصرف خيرات برسد و خمس نيز بدهكار است، آيا محاسبه ى خمس پس از مصرف ثلث است يا قبل از آن؟

بسمه تعالى: هرگاه متوفى دِينى برعهده داشته باشد از قبيل خمس و غيره، نخست دَين را از اموال به جا مانده از ميت جدا مى كنند. آنگاه ثلث باقيمانده سهم پدر را در موارد خود مصرف مى كنند. والله العالم

جلد شماره:1 - صفحه شماره : 353

وصيت به تمام اموال

سؤال 1101. مادرى كه دو فرزند داشته و فرزند كوچكش مرده، وصيت كرده است كه چهاردانگ از منزلى كه مالك آن مى باشد به پسر بزرگ داده شود تا آن را براى كفن و دفن و ديگر موارد پس از مرگش و دو دانگ ديگر به نوه ى كوچك داده شود، آيا اين وصيت صحيح است؟

بسمه تعالى: در فرض سؤال يك ثلث از تركه مادر براى مخارج كفن و دفن مصرف مى شود و باقيمانده آن به نوه داده مى شود و دو ثلث به وارث مى رسد. والله العالم

جلد شماره:1 - صفحه شماره : 353

مستثنيات دين

سؤال 1102. آيا مغازه جزء مستثنيات دِيْن مى باشد؟

بسمه تعالى: مغازه جزء مستثنيات دين نيست. والله العالم

جلد شماره:1 - صفحه شماره : 353

تقسيم ارث پس از زمان طولانى

سؤال 1103. اموالى از مرحوم پدرم به مدت بيست سال در اختيار من بود و استفاده كردم. اكنون مى خواهم اموال را تقسيم كنم; وظيفه ام چيست؟

بسمه تعالى: بايد به اطلاع همگان برسانيد و اموال موروثى را تقسيم كنيد; مگر آن كه آنها راضى باشند تا به همان حالت باقى بماند كه در اين صورت اگر منافعى وجود داشته باشد، بايد پس از كسر هزينه ها ميان ورثه به نسبت سهم تقسيم شود و اگر مرحوم پدر شما بدهى داشته اس

جلد شماره:1 - صفحه شماره : 353

مطالبه ارث توسط فرزند وارث

سؤال 1104. پدرم حدود چهل سال قبل مُرد و وارث او، يك پسر و يك دختر بود، در اين مدت خواهرم مطالبه ى ارث پدر نكرد، ولى اكنون كه خواهر نيز از دنيا رفته است، فرزندان وى سهم ارث خواهرم را مى خواهند. آيا مطالبه نكردن خواهرم از سهم ارثش، دليل اعراض او از ميراث ا

بسمه تعالى: اگر ثابت شود كه خواهر، سهم الارث خود را به برادرش(شما) بخشيده است، فرزندان او نمى توانند مطالبه كنند و اگر ثابت نشد، شما بايد حق خواهر را به وارث او بپردازيد. والله العالم

جلد شماره:1 - صفحه شماره : 354

اجاره ارث بدون موافقت همه وراث

سؤال 1105. خانه اى از پدر به ارث رسيده و فرزندان موافقت نموده اند كه يك طبقه از خانه را به شخص خاصى اجاره دهند، لكن يكى از ورّاث با اجاره دادن خانه به آن شخص مخالف است، آيا اين وارث چنين حقى را دارد و اگر منزل اجاره داده شده باشد، اكنون وظيفه چيست؟

بسمه تعالى: هرگاه همه ى وارثان در آغاز كار موافقت كردند كه يك طبقه از خانه را به شخص خاصى اجاره دهند، مادامى كه مدت اجاره تمام نشده، كسى حق اعتراض ندارد و اگر از اول، فردى از ورّاث مخالف بوده، اجاره صحيح نيست; مگر اين كه آن فرد راضى شود. ضمناً هر نوع بهره

جلد شماره:1 - صفحه شماره : 354

ارث زن از تركه شوهر

سؤال 1106. آيا زوجه از زمينى كه جزء تركه ى شوهر است، ارث مى برد؟

بسمه تعالى: زوجه از تمام دارايى منقول و زمين غير مسكونى ارث مى برد و از زمين مسكونى كه در روايات از آن به «عقار» تعبير شده، ارث نمى برد و از اعيانى آن يعنى از قيمتش ارث مى برد، ولى دختر از تمام تركه ى پدر و مادر ارث مى برد و فرقى بين منقول و غير منقول نيس

جلد شماره:1 - صفحه شماره : 354

ارث زن از دارايى شوهر

سؤال 1107. چرا زن از تمام دارايى هاى شوهر ارث نمى برد؟ فلسفه ى آن چيست؟

بسمه تعالى: زن از تمام دارايى هاى شوهر ارث مى برد; از سرمايه، اراضى زراعى و باغها. فقط از خانه ى مسكونى كه در روايات از آن به «عقار» تعبير شده، ارث نمى برد; آن هم تنها از زمين آن ارث نمى برد، امّا از اعيانى آن ارث مى برد. نخست بايد ديد كه مگر فلسفه ى همه

جلد شماره:1 - صفحه شماره : 355

ارث فرزند صيغه

سـؤال 1108. زنـى بـه نـام افتخـارالملـوك از دار دنيـا رفتـه و از پـدرش (اميـرنظام) دو فـرزند به نـام مصطفـى و عـادل هستنـد كه از همسر صيغه اى او متولد شده اند ووارث ديگرى ندارد جز دختر خاله اى به نام ملوك خانم. كدام يك در ارث مقدم هستند؟

بسمه تعالى: هرگاه متوفى برادر و دختر خاله داشته باشد، برادر در ارث مقدم بر دختر خاله است. بنابراين مصطفى و عادل كه فرزندان اميرنظام و برادران پدرى افتخار الملوك هستند وارث خواهر خود خواهند بود، نه ملوك خانم كه دختر خاله است. والله العالم

جلد شماره:1 - صفحه شماره : 356

ارث فرزند زرتشتى پس از اسلام پدر

سؤال 1109. شخصى از والدين زرتشتى متولد شد. پدرش دو سال بعد مرد و پس از گذشت چند سال ادعا شد كه پدرش يك روز قبل از مرگ مسلمان شده بود. اگر اين فرزند كافر در حكم، مسلمان تلقى شود و پس از بلوغ به همان دين مادرزادى خود(زرتشتى) ادامه دهد، آيا ارث به او تعلق م

بسمه تعالى: از آن جا كه اين طفل، به هنگام مرگ پدر مسلمان، اسلام تبعى داشته است، قهراً ارث مى برد و وارث بودن او معّلق بر روشن شدن وضع او پس از بلوغ نيست و اگر پس از بلوغ اسلام نياورد، از آن جا كه هنگام انعقاد نطفه، والدينش كافر بوده اند، ارتداد او فطرى ني

جلد شماره:1 - صفحه شماره : 356

تقسيم ارث پس از ارتداد

سؤال 1110. مردى مرتد شد و بعد از ارتداد اموال او بر طبق احكام ارث تقسيم گشت. بعد از تقسيم ارث، دوباره مسلمان شد. آيا اموال او عودت داده مى شود؟

بسمه تعالى: پس از تقسيم اموال، به حكم حاكم، ميان ورثه، اموال به ملكيت فرد مرتد برنمى گردد و فقط توبه ى او عندالله پذيرفته است. والله العالم

جلد شماره:1 - صفحه شماره : 356

وصيت به يك سوم اموال براى فقراء به مدت معين

سؤال 1111. پدرم وصيت مى كند يك سوم مالش را به مدت پنج سال در امر كشاورزى سرمايه گذارى كنند و درآمد آن را به مصرف فقرا برسانند. حال اگر قبل از به پايان رسيدن پنج سال، فرزند بزرگتر اين ميت بميرد، آيا به وارث اين فرزند پس از گذشت پنج سال سهمى از آن اموال مى

بسمه تعالى: مورد مزبور از قبيل حبس است. بنابراين، همه ورثه مالك اين ملك بوده اند; هر چند كه از منافع آن بهره اى نبرده اند. قهراً فرزند متوفى، وارث سهم خود بوده، ولى متمكن از تصرف نبوده است و پس از پايان يافتن مدت حبس، سهم او به فرزندش مى رسد. والله العالم

جلد شماره:1 - صفحه شماره : 357

تخليه نكردن مغازه اى كه جزء ارث است

سؤال 1112. پدرم مغازه اى را به صورت رهن به شخصى واگذار كرد. اكنون پس از مرگ پدر، از خالى نمودن مغازه خوددارى مى نمايد. تكليف وراث چيست؟

بسمه تعالى: در فرض سؤال، بايد ورثه وجه رهن را برگردانند و آن شخص، مغازه را به وارث تحويل دهد. والله العالم

جلد شماره:1 - صفحه شماره : 357

ارث برادران ابوينى و برادر ابى

سؤال 1113. در صورتى كه تنها وُرّاث ميت، برادران ابوينى و يك برادر اَبى باشد و اين برادر، شناسنامه ى ابوينى جعل كرده است; يعنى در شناسنامه، مادر او با آن برادران ابوينى يكى مى باشد، آيا به همه ى برادران ارث مى رسد يا به برادران ابوينى؟

بسمه تعالى: در فرض سؤال با وجود برادران ابوينى برادر اَبى ارث نمى برد و از اين كه برادر اَبى شناسنامه ى ابوينى دارد منشأ اثر شرعى نيست.

جلد شماره:1 - صفحه شماره : 357

مصرف ارث در امور خير

سؤال 1114. جوانى از دنيا رفته و اموالى از وى به جا مانده است و والدين تصميم دارند در امور خير و مستحبى مصرف نمايند. حضرتعالى كدام مورد را پيشنهاد مى فرماييد؟

بسمه تعالى: تركه ى جوان، مال ورثه است. در صورتى كه بخواهند در امور خير مصرف كنند، در محيط خود «اصلح فالاصلح» را مقدم بدارند و رسيدگى به خويشان و ايتام و مستمندان از راه هاى خير است. والله العالم

جلد شماره:1 - صفحه شماره : 358

ارث زوجه و دو پسر و يك دختر

سؤال 1115. فردى مرده است ووارث او عبارتند از: زوجه، دو پسر و يك دختر و تركه او عبارت است از: 1. وجوه نقدى به صورت سپرده هاى قرض الحسنه; 2. منزل مسكونى; 3. يك دستگاه آپارتمان; 4. يك باب حجره ى محل كسب; 5. چهار قطعه زمين زراعى; 6. تعدادى سهم الشركه ك

بسمه تعالى: ارث زوجه نسبت به بندهاى ياد شده چنين است: 1. وجه نقدى كه به صورت سپرده است; 2. از قيمت اعيانى و بناى منزل مسكونى; نه زمين آن; 3. از قيمت اعيانى و بنا آپارتمان; نه از زمين مشاع آن; 4. يك باب حجره ى محل كسب; 5. چهار قطعه زمين زراعى; 6. تع

جلد شماره:2 - صفحه شماره : 473

ارث از مهريه

سؤال 1492 . آيا شوهر از مهريه ى كه به زن پرداخت كرده است ارث مى برد؟

بسمه تعالى: ارث مى برد . والله العالم

جلد شماره:2 - صفحه شماره : 473

تغيير جنسيت و اثر آن بر ارث

سؤال 1493 . اگر پس از تغيير جنسيت هر دو آقا يا خانم شوند مسأله سهم الارث زوجين از فرزندان چه حكمى دارد؟

بسمه تعالى: در فرض سؤال مادر سهم الإرث مادر را مى برد نه پدر را، زيرا با تغيير جنسيت عنوان مادرى از بين نمى رود و همچنين در طرف پدر . والله العالم

جلد شماره:2 - صفحه شماره : 473

دريافت حق سهم الارث در حيات مورّث

سؤال 1494 . اگر پدر املاكى را به فرزند به عنوان سهم ارث تمليك كند و فرزند نيز نوشته اى به پدر بدهد بر اينكه حق سهم ارث را دريافت كرده ام و پس از آن حقى ندارم و هرگونه ادعا را از خود سلب مى نمايم آيا پس از فوت پدر حق ارث آنها ساقط مى شود؟

بسمه تعالى: هيچ فردى را نمى توان از ارث محروم كرد، البته افراد پس از اخذ ارثيه مى توانند سهم خود را به ديگران ببخشند بنابراين آن اقرارنامه بى اثر است . والله العالم

جلد شماره:2 - صفحه شماره : 474

تمليك به شرط عدم مطالبه ارث

سؤال 1495 . اگر مورث در زمان حيات خود قسمتى از اموال خود را به يكى از فرزندانش تمليك كند به اين شرط كه پس از فوت مورث حقى و ادعائى از ماترك متوفى نباشد آيا اين شرط صحيح است؟

بسمه تعالى: همان طور كه در پاسخ سؤال پيش گفته شد تمليك صحيح است و شرط باطل است و بايد حق ارث او مانند ديگران پرداخت شود . والله العالم

جلد شماره:2 - صفحه شماره : 474

توافق بر عدم ارث

سؤال 1496 . مادرم با مادربزرگم توافق كردند كه پس از مرگ مادربزرگ، مادرم از تركه ارث نبرد آيا پس از فوت وى آن توافق الزام آور است؟

بسمه تعالى: پاسخ همان است كه گفته شد اين توافق ارزش ندارد زيرا حكم شرع را نمى توان عوض كرد، اگر هنگام فوت وى، دخترش زنده باشد ارث مى برد . والله العالم

جلد شماره:2 - صفحه شماره : 474

پاداش بازنشستگى

سؤال 1497 . پاداش پايان سال بازنشستگى متوفى جزء ماترك محسوب مى شود؟

بسمه تعالى: آن كس كه پاداش را مى پردازد از وى سؤال شود كه اين پاداش از آن چه كسى است و اگر شخصى را نام ببرد از آنِ اوست و الا براى همه ورثه است و بالسويه تقسيم كنند و در هر حال جزء تركه نيست . والله العالم

جلد شماره:2 - صفحه شماره : 474

بيمه عمر

سؤال 1498 . آيا بيمه عمر مرحوم جزء ماترك است آيا به شكل ارث تقسيم مى شود؟

بسمه تعالى: جزء تركه نيست ولى در كيفيت مصرف آن از اداره بيمه سوال شود . والله العالم

جلد شماره:2 - صفحه شماره : 475

فوت كسى كه وارث ندارد

سؤال 1499 . اگر فردى بميرد و اولاد و ارحامى ندارد ارث او به چه كسى تعلق خواهد گرفت، و آيا شيعه از سنّى و بالعكس ارث مى برد؟

بسمه تعالى: هرگاه فردى بميرد و وارث نسبى و سببى و ولاليى نداشته باشد ارث وى به امام مى رسد و اگر زنى بميرد و وارثى جز شوهر نداشته باشد همه ارث او به شوهر مى رسد و اگر شوهر بميرد و وارثى جز زن نداشته باشد ربع ارث او به زن مى رسد و سه ربع ديگر به فقيه جامع

جلد شماره:2 - صفحه شماره : 475

فوت بهايى و وارث مسلمان

سؤال 1500 . فردى بهائى فوت كرده است و وارث آن برخى مسلمانان و برخى بهائى هستند آيا وارث بهائى ارث مى برد؟

بسمه تعالى: با وجود وارث مسلمان نوبت به كافر نمى رسد و بهائى شرعاً كافر است . والله العالم

جلد شماره:2 - صفحه شماره : 475

تصادف و مرگ زن و شوهر و فرزند

سؤال 1501 . زن و شوهرى همراه سه فرززندشان در تصادفى فوت كردند و تقدم و تأخر هيچ كدام قابل تشخيص نبوده است . وارث زوج، پدر و مادر او و وارث زوجه نيز پدر و مادر اوست . نحوه تقسيم چگونه است؟

بسمه تعالى: در فرض مسأله اول فرض مى شود كه زوج قبلاً فوت كرده در اين صورت زوجه و سه فرزند و پدر و مادر وى از او ارث مى برند زوجه يك هشتم و پدر و مادر هر كه ام يك ششم فرزندان اگر دختر و پسر هستند يك سهم و دو سهم وگرنه به طور مساوى از بقيه اموال ارث مى برند

جلد شماره:2 - صفحه شماره : 476

نپرداختن سهم الارث و تجارت با آن

سؤال 1502 . حدود سى سال قبل پدرم از دنيا رفت و برادر بزرگتر بدون رضايت من تمام ارثيه را در تجارت به كار برده و اكنون مى خواهد ارث را بپردازد چه مقدار مديون است؟

بسمه تعالى: هرگاه باارثيه تجارت انجام گرفته، سود آن نيز بايد مانند اصل تركه بين ورثه تقسيم شود . البته دراين مورد چون برادر در اين مدت كار كرده است بايد نوعى مصالحه كنيد . والله العالم

جلد شماره:2 - صفحه شماره : 476

اختلاف وراث بين فروش و اجاره

سؤال 1503 . ملكى به چند نفر به ارث رسيده است و يك نفر خواهان فروش سهم خود و مابقى به اجاره دادن مايل هستند آيا مى توانند در اين ملك تصرف كنند؟

بسمه تعالى: اجاره دادن مال مشاع بدون اذن همه مالكان جائز نيست . والله العالم

جلد شماره:2 - صفحه شماره : 477

انحصار وارث به دو دختر از برادر و دو پسر از خواهر

سؤال 1504 . شخصى فوت نموده و وارث او منحصر به دو دختر از برادر و دو پسر از خواهر مى باشد ارث آنها چگونه است؟

بسمه تعالى: تركه به سه تقسيم مى شود كه دو سهم به دو دختر از فرزندان برادر مى رسد كه به طور مساوى تقسيم مى كنند و يك سهم به پسران خواهر كه به طور مساوى تقسيم مى نمايند . والله العالم

جلد شماره:2 - صفحه شماره : 477

ارث فرزند نامشروع

سؤال 1505 . آيا خروج ولد الزنا از عمومات ارث تخصيصى است يا تخصصى است؟

بسمه تعالى: خروج ولدالزنا تخصيصى است، حقيقتا ولد است اما ارث نمى برد و لذا بسيارى از آثار را دارد مانند محرميت و حرمت ازدواج از جمله اين آثار است . والله العالم

جلد شماره:2 - صفحه شماره : 477

فروش سهم الإرث بدون رضايت وارث

سؤال 1506 . زمينى به ارث مى رسد برادرانم مرا فريب داده و سهم الارث مرا با سهم الارث خودشان پس از ساخت فروخته اند آيا فروش آنان صحيح است؟

بسمه تعالى: در فرض سؤال كه فريب در ميان بوده اگر بدون اطلاع شما سهم شما را فروخته اند به مقدار سهم شما معامله باطل است و اگر هم روى آن ساخت و ساز انجام داده اند بايد رضايت شما را جلب كنند . والله العالم

جلد شماره:2 - صفحه شماره : 478

امتناع از پرداخت ارث زوجه

سؤال 1507 . اگر ورثه از پرداخت ارث زوجه امتناع كند آيا مى توانند اموال را بين خودشان تقسيم كنند؟

بسمه تعالى: ورثه حقّ تصرف ندارند تا حقّ زوجه را بپردازند . والله العالم

جلد شماره:2 - صفحه شماره : 478

زوجه، تنها وارث

سؤال 1508 . اگر زوج بميرد و غير از زوجه وارثى نباشد ارث چگونه تقسيم مى شود؟

بسمه تعالى: غير از سهم زوجه بقيه به امام مى رسد . والله العالم

جلد شماره:2 - صفحه شماره : 478

ارث زوجه از حق شفعه و خيار و . . .

سؤال 1509 . آيا زوجه از حق شفعه يا حق خيار و اجازه يا رد معامله فضولى و حق قصاص و قذف و ديه ارث مى برد؟

بسمه تعالى: از حق شفعه وديه ارث مى برد ولى به مقدار سهم خود يعنى يك هشتم يا يك چهارم و در حق خيار و اجازه و يا رد فضولى مثل بقيه وراث است ولى از حق قصاص و قذف ارث نمى برد . والله العالم

جلد شماره:2 - صفحه شماره : 478

فروش اموال صغير به وسيله قيّم

سؤال 1510 . شخصى فوت كرده است او سه نفر وارث دارد و يكى از وراث صغير است بنابراين پسر بزرگ خانواده به عنوان قيّم صغير سهم صغير را فروخته و بدهكاريهاى صغير را پرداخت نموده است ولى وى پس از بلوغ مطالبه اموال فروخته شده را مى كند آيا چنين حقى براى او مى باشد

بسمه تعالى: اگر قيّم شرعى بوده و فروش به نفع صغير بوده حق اعتراض ندارد و در غير اين صورت معامله باطل است البته بايد هزينه اى كه در مورد صغير انجام گرفته چون نيّت رايگان نداشته بايد برداشت كند . والله العالم

جلد شماره:2 - صفحه شماره : 479

اعراض وارث از سهم خود

سؤال 1511 . اگر يكى از وراث بگويند ارث نمى خواهم ولى پس از مدتى مطالبه نمايد آيا مى تواند رجوع كند؟

بسمه تعالى: در فرض سؤال اگر قبول دارد كه سهم خود را هبه كرده يا اعراض كرده است و طرف نيز آن را پذيرفته و تصرف كرده حق بازگشت ندارد به شرط اينكه ثابت شود كه او اين كار را انجام داده است . والله العالم

جلد شماره:2 - صفحه شماره : 479

مال حرام

سؤال 1512 . مالى به ارث رسيده با علم به اينكه از حلال به دست نيامده است آيا وراث مى توانند در اموال تصرف كنند؟

بسمه تعالى: هرگاه صاحب مال را مى شناسند به او برگردانند و در صورت مجهول بودن هرگاه مى دانند همگى حرام است قهراً حكم مجهول المالك را دارد و اگر مقدارى از آن حرام است بايد خمس آن را به مرجع تقليد خود بپردازند . والله العالم

جلد شماره:2 - صفحه شماره : 479

ارث مسلمان از بهايى

سؤال 1513 . شخصى پيرو مسلك باطل بهائيت بوده، پس از فوت وى دو فرزند وى مسلمان مى شوند آيا مستحق ارث مى باشند؟

بسمه تعالى: هرگاه اسلام اين دو نفر قبل از تقسيم بوده و وارث مسلمانى غير از اينها نداشته، همه تركه از آنِ آنهاست و در غير اين صورت تقسيم قبلى نافذ است . والله العالم

جلد شماره:2 - صفحه شماره : 480

حكم حبوه و تعدد (پسر بزرگتر)

سؤال 1514 . اگر پسر بزرگتر متعدد باشند حبوه (مختصات پدر از قبيل انگشتر، . . .) به چه كسى مى رسد؟

بسمه تعالى: هرچند فرض بعيد است حبوه تقسيم مى شود . والله العالم

جلد شماره:2 - صفحه شماره : 480

انحصار تركه به حبوه

سؤال 1515 . در صورتى كه تركه ميت منحصر به حبوه باشند آياباز حبوه به پسر بزرگتر مى رسد؟

بسمه تعالى: ظاهر اين است كه متعلق به ولد اكبر است و احتياط اين است كه با ديگر ورثه مصالحه كنند . والله العالم

جلد شماره:2 - صفحه شماره : 480

اگر حبوه مورد استفاده واقع نشده باشد

سؤال 1516 . آيا شمشير و انگشترى كه پدر هنوز استفاده نكرده نيز حكم حبوه را دارد؟

بسمه تعالى: اگر آماده براى بهره بردارى بوده هرچند استفاده نكرده حبوه به شمار مى رود . والله العالم

جلد شماره:2 - صفحه شماره : 480

حكم حبوه در رابطه با تفنگ

سؤال 1517 . آيا تفنگ نيز حكم شمشير را دارد و جزء حبوه است؟

بسمه تعالى: هر نوع سلاح فردى خاص پدر جزء حبوه است . والله العالم

جلد شماره:2 - صفحه شماره : 481

جهيزيه

سؤال 1518 . آيا جهيزيه پس از فوت خانم به ارث برده مى شود؟

بسمه تعالى: جهيزيه، ملك همسر است و پس از فوت او به وارث او مى رسد . والله العالم

جلد شماره:2 - صفحه شماره : 481

مجهول بودن وارث

سؤال 1519 . اموالى كه از مرحوم شريكم باقى مانده و وارث او را نيز نمى شناسم وظيفه ام چيست؟

بسمه تعالى: نخست از ورثه شريك تحقيق كنيد شايد به آن دسترسى پيدا كنيد و در صورت يأس و نوميدى از طرف او صدقه بدهيد، مشروط بر اينكه اگر ورثه شناخته نشد و اظهار نارضايتى كرد او را راضى كنيد و نيز مى توانيد مبلغ مزبور را به مجتهد بدهيد تا او صدقه دهد در اين صو

جلد شماره:2 - صفحه شماره : 481

پدر زرتشتى و فوت پسر مسلمان

سؤال 1520 . شخصى فوت نموده است و ابتداءاً پيرو آيين زرتشت بوده و سپس مسلمان شده و داراى دو فرزند و زن مسلمان مى باشد آيا پدر متوفى كه هنوز زنده است همچنان پيرو آيين زرتشت است از مسلمان ارث مى برد؟

بسمه تعالى: فقط وارث مسلمان ارث مى برد ولى در عين حال اگر مال زيادى به ارث گذاشته است چيزى به جد(پدر متوفى) بدهند شايد سبب ترغيب او به اسلام شوند اگر قبل از قسمت اموال مسلمان شود مانند ديگر وارثان ارث مى برد . والله العالم

جلد شماره:2 - صفحه شماره : 482

تقسيم اموال مفقود الأثر

سؤال 1521 . پس از گذشت چند مدتى مى توان اموال شخصى مفقود الأثر را بين ورثه او تقسيم كرد؟

بسمه تعالى: اين كار نياز به فحص و رسيدگى دارد يعنى بايد بوسيله رسانه ها و وسايل ديگر از شخص مفقود تفحّص شود آنگاه پس از گذشت چهار سال به وسيله حاكم شرع تكليف روشن مى شود و اكنون چنين قدرت در دست مقامات قضايى است لذا بايد در چنين مواردى به دادستان كل

جلد شماره:2 - صفحه شماره : 482

تصرف در ارث بدون اجازه ديگر وراث

سؤال 1522 . پدرى از دنيا رفت و مادر و برادرم در آپارتمانى كه به ارث گذاشته سكونت دارند و برادر مى گويد من در سهم خودم نشسته ام آيا مى توانم از وى وجه اجاره بگيرم؟

بسمه تعالى: در مال مشاع بدون اجازه تمام افراد نمى توان تصرف كرد بنابراين بايد تصرف با تحصيل رضايت شريك ديگر باشد . والله العالم

جلد شماره:2 - صفحه شماره : 482

متعدد بودن حبوه در يك شىء

سؤال 1523 . اگر مرحوم پدر چند لباس و چند كفش و . . . داشته باشد آيا همه جزء حبوه است؟

بسمه تعالى: چيزهايى كه طبعاً به صورت متعدد استفاده مى شود، مانند لباس، انگشتر، كفش و عمامه جزء حبوه است . والله العالم

جلد شماره:2 - صفحه شماره : 483

حبوه و نوزادن پسر دوقلو

سؤال 1524 . اگر هنگام فوت پدر، همسر حامله و حملش دوقلو باشد و يكى زودتر به دنيا بيايد آيا حبوه به او مى رسد؟

بسمه تعالى: حبوه از آن فرزندى است كه زودتر به دنيا آمده است . والله العالم

جلد شماره:2 - صفحه شماره : 483

حبوه و اموال نفيس

سؤال 1525 . اگر برخى از اموال حبوه قيمت بسيار داشته باشد و از نفايس محسوب شود حكم حبوه در مورد آن جارى است؟

بسمه تعالى: هرگاه جزء نفايس باشد جزء حبوه نيست . والله العالم

جلد شماره:2 - صفحه شماره : 483

حبوه و پسر پسر بزرگتر

سؤال 1526 . آيا حكم حبوه شامل ولدِ ولد نيز مى شود؟

بسمه تعالى: حبوه از آن ولد اكبر بلاواسطه مى باشد . والله العالم

جلد شماره:2 - صفحه شماره : 483

وارث عموى أبى و پسرعموى أبوينى

سؤال 1527 . اگر وارث، عموى أبى با پسرعموى أبوينى باشد پسر عموى أبوينى مقدم بر عموى أبى است اگر چنانچه با عموى أبى و پسر عموى أبوينى در صورت فوت زوج يا زوجه آيا باز پسر عموى أبوينى مقدم است؟

بسمه تعالى: در اين حالت نيز مقدم است . والله العالم

جلد شماره:2 - صفحه شماره : 483

عمه أبى با پسر عموى أبوينى

سؤال 1528 . اگر عمه أبى با پسرعموى أبوينى وارث منحصر باشند آيا پسر عموى أبوينى مقدم است؟

بسمه تعالى: چون منصوص نيست مصالحه كنند هرچند بعيد نيست پسرعموى أبوينى مقدم باشد ولى مصالحه موافق احتياط است . والله العالم

جلد شماره:2 - صفحه شماره : 484

وارث اولاد دو عمو

سؤال 1529 . در صورتى كه ورثه ميّت، اولاد دو عموى أبوينى يا أبى باشند يكى از آنها يك فرزند دختر و ديگرى دو فرزند پسر باشد، ارث چگونه تقسيم مى شود؟

بسمه تعالى: هر كدام سهم مورّث خود را مى برند بنابراين مال دو قسمت مى شود، نيمى از آن به دختر و نيمى ديگر به دو فرزند پسر مى رسد كه بالتساوى قسمت مى كنند . والله العالم

جلد شماره:2 - صفحه شماره : 484

وارث، اولاد دو دايى

سؤال 1530 . در صورتى كه ورثه ميت، اولاد دو دايى امى وى باشند و از يكى از دايى ها يك فرزند پسر و از ديگرى يك فرزند دختر و يك فرزند پسر باشد ارث چگونه تقسيم مى شود؟

بسمه تعالى: در اين صورت نيز هر كدام ارث مورّث خود را مى برند بنابراين مال دو قسمت مى شود، نيمى از آن به فرزند پسر از يك دايى و نيمى ديگر بين فرزند پسر و دختر از دايى ديگر بالتساوى تقسيم مى شود . والله العالم

جلد شماره:2 - صفحه شماره : 484

حق بازنشستگى متوفى

سؤال 1531 . آيا حقوق بازنشستگى متوفّى ارثيه محسوب مى شود و در بين وراث طبق «ما فرض الله» تقسيم مى شود؟

بسمه تعالى: ظاهر اين است كه تركه نيست و بايد به صورت مساوى تقسيم كنند، البته اگر قانون بر چيزى تصريح كند طبق آن قانون عمل كنند. والله العالم

جلد شماره:2 - صفحه شماره : 485

كودك پرورشگاهى، تنها باقيمانده

سؤال 1532 . كسى كودكى را از پرورشگاه آورده و براى خود فرزند نموده است يا اينكه يكى از موجبات ارث در وى نيست بعد از درگذشت شخص، وارث او چه كسى خواهد بود با اين كه از طبقات ارث كسى را ندارد؟

بسمه تعالى: فرد مزبور ارث نمى برد و تركه ميّت به طبقات ديگر منتقل مى شود و در صورت عدم وجود وارث بايد به فقيه جامع الشرايط تحويل گردد.والله العالم

جلد شماره:2 - صفحه شماره : 485

خارج نشدن برخى از وراث از منزل موروثى

سؤال 1533 . شخصى فوت كرده است بعضى از ورثة متوفّى بعلت ضعف مالى از خانه موروثى خارج نشده اكنون به توجه به مشاع بودن ملك فوق و عدم رضايت ساير وراث تصرّفات او در آنجا چگونه است؟

بسمه تعالى: در صورتى كه بقيه ورثه اجازه دهند مى تواند با پرداخت اجاره بهاى سهم بقيه بنشيند و اگر بر اين توافق نكردند بايد تخليه كند.والله العالم

جلد شماره:2 - صفحه شماره : 485

تأمين مخارج زنان پس از فوت شوهر قبل از تقسيم ارث

سؤال 1534 . زنان شوهر مرده در زمان عده وفات از كجا تأمين شوند در حالى كه هنوز ورّاث بر سر ارثيه مشاجره مى كنند؟

بسمه تعالى:اگر فرزندى دارد بايد هزينه مادر را تأمين كند.والله العالم

جلد شماره:2 - صفحه شماره : 486

تصرفات جزئى از اموال ميت قبل از تقسيم

سؤال 1535 . استفاده يكى از ورثه ها از ميوه درخت يا وسائلى كه متعلق به ميّت است قبل از تقسيم چه حكمى دارد يعنى لازم است از تمامى ورثه ها اجازه بگيرد يا نه مى تواند نسبت به سهم خود استفاده كند؟

بسمه تعالى:چون تركه مشاع است نمى تواند بدون اذن ديگر ورثه تصرف كند ولى تصرفات جزئى با توجه به ظاهر حال كه همه راضى هستند، جايز است. والله العالم

جلد شماره:2 - صفحه شماره : 486

ارث زن نسبت به انشعاب آب، برق، تلفن، گاز و...

سؤال 1536 . آيا ارثيه زن از تركه شوهر شامل خدماتى مثل گاز، تلفن ، برق، آب ، سرقفلى مغازه و نيز درختان موجود در صحن خانه و ديوار و در و پنجره و نظاير آن مى شود يا نه؟ و نيز كارخانه كه با رضايت تمام وراث به حال خود باقى و منشأ توليد مى باشد و ماهانه سود حاص

بسمه تعالى:از همه اين موارد ارث مى برد جزء از زمين خانه مسكونى و احتياط اين است كه در زمين هاى ديگر مانند باغ و مزرعه مصالحه كنند.والله العالم

جلد شماره:2 - صفحه شماره : 486

پرداخت مخارج مراسم متوفى توسط يكى از وراث

سؤال 1537 . در مراسم سوگ پدر يا مادر يكى از وراث مبالغى را از جيب خود در انجام مراسم و اطعام شبهاى جمعه تا اربعين متوفى خرج كرده اكنون كه وقت تقسيم اموال فرا رسيده است وى اظهار مى كند كه هزينه مصروفه را بايد همه وراث نسبت به سهم تقبّل كنند و يا بايد از سه

بسمه تعالى:البته اخلاقاً بايد هر كسى سهم خود را نسبت به هزينه هاى انجام شده بپردازد زيرا عزت متوفى عزت همه است ولى شرعاً چون از آنها استجازه نكرده حق مطالبه ندارد.والله العالم

جلد شماره:2 - صفحه شماره : 487

فوت پدر پس از مادر و سپس فوت يكى از فرزندان

سؤال 1538 . پدر بعد از گذشت دو ماه از فوت مادر از دنيا مى رود بعد به فاصله اندكى يكى از فرزندان آنها كه داراى دو فرزند است فوت مى كند اكنون نحوه تقسيم دارايى در بين وراث با توجه به وضعيت پيچيده آنها چگونه خواهد بود؟

بسمه تعالى: تركه پدر و مادر به فرزندان طبقه اول مى رسد و با وجود فرزندان بلاواسطه به فرزندانِ فرزندان چيزى نمى رسد و اما تركه فرزند بلاواسطه به فرزندان او مى رسد.والله العالم

جلد شماره:2 - صفحه شماره : 487

فوت زن و ارث بردن شوهر از تمام اموال و وجود وارث ديگر

سؤال 1539 . زنى فوت نموده و تنها وارث او همسرش بوده كه مال را منحصراً به عنوان تنها وارث تصاحب كرده بود كه پس از مدتى شخصى از پسر عموهاى او كه در جاى ديگر بود آمده و ادعاى وراثت مى كند اكنون وظيفه شوهر كه از زن خود ارث برده چيست؟

بسمه تعالى:در فرض سوال ، مرد نصف مال را ارث مى برد و بقيه به پسر عموى زن مى رسد.والله العالم

جلد شماره:2 - صفحه شماره : 487

كسب و سودآورى از ارث ديگران

سؤال 1540 . شخصى حق الارث خواهران خود را غصباً براى خود سرمايه قرار داده و اكنون مال كثيرى را در اختيار دارد،آيا اين ارباح با آن سرمايه كذايى چه تكليفى دارد؟ و آيا وراث حق مطالبه از آن ارباح را دارند؟

بسمه تعالى:تصرف در مال مشاع بدون اذن شركاء حكم غصب را دارد و لذا بايد اصل و ارباح حاصله را به نسبت سرمايه اى كه از ديگران بدون اجازه گرفته است به آنها بازگرداند.والله العالم

جلد شماره:2 - صفحه شماره : 488

فوت زوجه و وجود شوهر و دو خواهر ناتنى

سؤال 1541 . زوجه مرده است فقط شوهر و دو خواهر ناتنى دارد نحوه تقسيم ارثيه چگونه است؟

بسمه تعالى:شوهر نيمى از تركه را مى برد بقيه هم بين دو خواهر تقسيم مى شود. والله العالم

جلد شماره:2 - صفحه شماره : 488

شروع تقسيم ارث به پدر و مادر

سؤال 1542 . تقسيم دارائى متوفى از كجا شروع شود در صورتيكه تمام اعضاء طبقه اول موجود باشند باصطلاح «مقسم» كدام يك از آنهاست؟

بسمه تعالى: آنهايى كه در كتاب است سهم آنها معين شده است مانند پدر يا مادر يا زوج و زوجه .آنها جلوتر سهم خود را برمى دارند، باقى مانده ميان فرزندان تقسيم مى شود. والله العالم

جلد شماره:2 - صفحه شماره : 488

تصويب ارث برن زوجه از عرصه

سؤال 1543 . اخيراً مجلس قانونى تصويب كرده است كه زوجه از عرصه واعيان ارث مى برد با توجه به حاكميت قهرى قانون ما چه وظيفه اى داريم؟ آيا بايد تسليم قانون شد و يا هر فرض طبق نظر مرجع خود بايد عمل كند؟

بسمه تعالى: وظيفه اين است كه طبق فتوا عمل كنند.والله العالم

جلد شماره:2 - صفحه شماره : 489

وصيت به اخذ ماهانه توسط همسر

سؤال 1544 . شخصى در وصيت خود خطاب به زوجه اش اظهار داشته است «كه بعد از مرگ من ماهانه ام فقط مال تو مى باشد» آيا اين وصيت مشروع است؟

بسمه تعالى: وصيت نافذ نيست مگر حقوق ماه آخر به تعداد روزهايى كه در قيد حيات بوده است اگر كم تر از ثلث اموال ميت باشد.والله العالم

جلد شماره:3 - صفحه شماره : 480

نداشتن رشد مالى در مصرف ارث

سؤال 1472 . اگر بدانيم كه وارث اموال را تباه مى كند وظيفه وصى يا سرپرست و قيّم چيست؟

بسمه تعالى:در فرض سؤال، چنينن فردى رشد مالى ندارد و قيّم مى تواند به صورتى كه مصلحت وارث رعايت شود ودر معرض تلف قرار نگيرد به نحو احسن تصرف كند . والله العالم

جلد شماره:3 - صفحه شماره : 480

ارث و نسب در شبيه سازى

سؤال 1473 . اگر به روش شبيه سازى فردى بدنيا بيايد ارث و نسب او چه مى شود؟

بسمه تعالى: بر فرض انجام اين كار، اين فرد كاملاً فاقد نسب خواهد بود نه پدرى، نه مادرى، نه برادرى و نه خواهرى، و قهراً نفقه او بر كسى واجب نبوده و ارث نخواهد بود. انجام اين كارها نسب را از بين مى برد و يك نوع دوگانگى در جامعه كه فساد بى شمارى دارد ايجاد مى

جلد شماره:3 - صفحه شماره : 480

ارث همسر

سؤال 1474 . شخصى از همسر سابق خود اولاد دارد و از همسر فعلى اولاد ندارد همسر فعلى در حال حيات است چه سهمى از ارث مى برد؟

بسمه تعالى:اگر همين يك زن را دارد81 ارث مى برد.والله العالم

جلد شماره:3 - صفحه شماره : 481

ارث همسر

سؤال 1475 . زن براى همسرش زن دومى گرفت و مرد از زن دوم بچه دار شد حال شوهر از دنيا رفته آيا ارثى به همسر اوّل مى رسد؟

بسمه تعالى:در فرض سؤال كه شوهر فوت كرده و بچه داشته يك هشتم از اعيانى و اموال منقول و اراضى وى بين دو همسر تقسيم مى شود. والله العالم

جلد شماره:3 - صفحه شماره : 481

دادن پول نشان تمليك

سؤال 1476 . مادرى ملك خود را فروخته و پول آن را به پسر خود داده است بعد از مرگش دختر مدعى شده و مطالبه حق الارث از آن پول مى كند آيا دختر حق مطالبه دارد؟

بسمه تعالى: هرگاه دو شاهد عادل يا قرائن شهادت بدهند كه ثمن را به فرزندان ذكور تمليك كرده است ديگر جاى اعتراض نيست و الاّ صرف دادن پول به فرزندان دليل بر تمليك نيست و ممكن است به عنوان امانت داده باشد.والله العالم

جلد شماره:3 - صفحه شماره : 481

حبوه(كتابخانه شخصى)

سؤال 1477 . در صورت فوت پدر آيا كتابخانه شخصى پدر(كتابخانه معمولى و مختصر) به پسر بزرگتر مى رسد؟

بسمه تعالى:اگر كتابخانه شخصى پدر جزء مختصات او بوده به پسر بزرگتر او مى رسد ولى در عين حال بهتر است با ديگر ورثه مصالحه كند.والله العالم

جلد شماره:3 - صفحه شماره : 482

تصرف در اموال مرحوم پدر

سؤال 1478 . مادر با فرزند صغيرش در خانه موروثى پدر زندگى مى كند و از امكانات منزل بهره مند مى شوند آيا اين كار صحيح است؟

بسمه تعالى: خانه موروثى متعلق به اين خانم و فرزند صغير او است اگر نظر قيّم موافق باشد مى توانند و اگر به صورت مساوات استفاده مى كنند بايد مبلغى براى صغير منظور كنند. والله العالم

جلد شماره:3 - صفحه شماره : 482

اختيار همسر در اموال فرزندان شوهر مرحوم

سؤال 1479 . اگر شوهر فوت كند همسرش تا چه مدّت اختيار اموال فرزندان را برعهده دارد و مى تواند از سهم الارث براى خوراك و پوشاك فرزندان هزينه كند؟

بسمه تعالى: در صورتى كه مادر به وسيله قاضى دادگاه يا حاكم شرع به عنوان قيّم منصوب شود مى تواند از سهم الارث فرزندان در مورد هزينه آنها مصرف كند مشروط بر اين كه فرزندان صغير باشند و در صورت بالغ بودن نياز به اجازه آنها دارد.والله العالم

جلد شماره:3 - صفحه شماره : 482

فروش اموال صغير و پرداخت دين متوفى

سؤال 1480 . شخصى به قيمومت اموال صغير را (كه از طريق ارث به صغير رسيده) فروخته و ديون متوفى را پرداخت نموده است، اكنون صغير به سن رشد رسيده و اقدام به درخواست ابطال معامله نموده است آيا معامله قيّم صحيح است؟

بسمه تعالى: در فرض سؤال آيا اين فرد فقط قيّم بوده كه مال صغير را حفظ كند و غبطه را رعايت كند يا علاوه بر قيّم، وصىّ نيز بوده است. در صورت اول معامله ايشان معامله فضولى است زيرا بدون ولايت تركه را فروخته و در ديون ميّت مصرف كرده است ولى در صورت دوم كار او

جلد شماره:3 - صفحه شماره : 483

بدهى به ميت و وارث دور از دسترس

سؤال 1481 . شريكم از دنيا رفت بدهى خودم را به داماد او دادم چون پسرها در دسترس نبودند داماد هم مال را به من پس داد حال تكليف من چيست؟

بسمه تعالى: مبلغ مذكور ارثيه همه ورثه است نسبت به ورثه شناخته شده سهم او را بپردازيد در مورد بقيه هم اگر كوتاهى در پيدا كردنشان نكرده ايد نزد خود امانت نگهداريد و اگر مأيوس هستيد به مجتهد جامع الشرايط بپردازيد تا آن را صدقه بدهد.والله العالم

جلد شماره:3 - صفحه شماره : 483

تقسيم ارث قبل از فوت مورث

سؤال 1482 . پدر بزرگم در زمان صحت بخشى از اموال خود را بين فرزندان تقسيم كرده است، حال بيمارى فراموشى گرفته است آيا فرزندان مى توانند قبل از مرگ او دارايى او را بين خود تقسيم نمايند؟

بسمه تعالى: هر مالى را كه تمليك كرده و در اختيار فرزندان قرار داده است مى توانند تقسيم كنند و اما آنچه را كه تمليك نكرده است تا موّرِث نميرد قابل تقسيم نيست . والله العالم

جلد شماره:3 - صفحه شماره : 483

فروش خانه ارثى و عدم رضايت يكى از آنها

سؤال 1483 . همه ورثه غير از يك نفر با فروش خانه ارثى و پرداخت ثلث ميت موافقند و براى اين كار وكيل گرفته اند كه از فروش خانه بايد حق الوكاله را نيز بپردازند. آيا اين كار بدون رضايت يك نفر از ورثه صحيح است و آيا مى توان سهم او را در حسابى جداگانه قرار داد؟

بسمه تعالى: اگر عدم رضايت آن فرد علت منطقى ندارد و ضررى براى او متوجه نمى شود مى توانند به اذن حاكم شرع بفروشند و سهم او را جداگانه در اختيارش بگذارند ولى حق الوكاله را بايد كسانى بپردازند كه درخواست فروش دارند . والله العالم

جلد شماره:3 - صفحه شماره : 484

اعتراض به واگذارى در حال حيات

سؤال 1484 . شخصى در حال حيات ملكى را به يكى از فرزندان خود داده و فرزند ساختمان بنا نموده است، حال ديگر ورثه مدعى شده اند آيا اين اعتراض وارد است؟

بسمه تعالى: فرض سؤال اين است كه آن شخص در حال حيات، زمين را تمليك فرزند كرده است نه اين كه وصيت كرده باشد كه به او بدهند در اين صورت ورثه حق اعتراض ندارند . والله العالم

جلد شماره:3 - صفحه شماره : 484

اعتراض پس از تقسيم ماترك و پس از مصالحه

سؤال 1485 . پس از تعيين ماترك، با توافق وراث، اموال تقسيم شد ولكن يكى از وراث پس از مدتى مدعى شده است كه صورت جلسه اموال ماترك را قبول ندارد آيا تقسيم باطل است؟

بسمه تعالى: مصالحه عقد لازم است تا همه افراد حاضر به اقاله نباشند بر لزوم خود باقى است ولى بايد به اعتراض يكى از وراث رسيدگى كرد . والله العالم

جلد شماره:3 - صفحه شماره : 485

اذن بر فروش ارثيه و اجازه استفاده از پول آن

سؤال 1486 . زمين موروثى بين خواهران و برادران بوده، خواهران به برادر اذن داده اند كه زمين را بفروشد ولى به علّت مشكلات زندگى برادر، سهم خود را در زمان فروش دريافت نكرده اند اكنون پس از گذشت چند سال اعلام كرده اند كه برادر سهم الارث آنان را از آن زمين بپرد

بسمه تعالى: در فرض مسئله كه خواهران به برادر اجازه فروش داده اند و برادر نيز به اذن آنها فروخته است فقط مالك قيمت فروخته شده هستند و نه بيشتر و اگر تأخير در پرداخت سبب كم ارزش شدن مبلغ باشد مسئوليتى براى برادر نيست چون تأخير به اذن خواهران بوده است . والل

جلد شماره:3 - صفحه شماره : 485

نحوه تقسيم ارث پس از حبس

سؤال 1487 . پدر بر طبق وصيتش خانه با تمام وسايل را در اختيار همسرش قرار داد تا زمانى كه زنده است در آنجا زندگى كند پس از چند سال از فوت پدر، مادر نيز فوت كرد آيا سهمى از خانه به ورثه مادر مى رسد؟

بسمه تعالى: در فرض سؤال خانه را براى مادر حبس كرده است بنابراين خانه از نظر ملكى به ورثه منتقل شده هر چند منفعت آن مادامى كه مادر در قيد حيات است از مادر است، بنابراين خود مادر نيز از اعيان خانه ارث مى برد. اين در صورتى است كه ارزش منافع خانه در مدت حبس ا

جلد شماره:3 - صفحه شماره : 485

كمك هاى پسر به پدر

سؤال 1488 . پدر در حيات خود ملكى را مابين پسران تقسيم كرده است و پسر بزرگتر هر ماه مبلغى را به عنوان كمك خرج به پدر پرداخت مى كرد اكنون پس از فوت پدر مدعى است و معادل آن پول كه به پدر مى داده را از برادرها مطالبه مى كند آيا ادعاى او صحيح است؟

بسمه تعالى: چون پدر خود در زمان حيات املاك را بين وارثان تقسيم كرده و سند به نام آنها خورده است بنابراين آنها مالك اند كمك هاى فرزندبزرگ به هر عنوان باشد سبب نمى شود كه تمليك سابق متزلزل و يا ملك به ورثه برگردد. و اگر مبلغى را كه ماهيانه به پدر داده است ب

جلد شماره:3 - صفحه شماره : 486

نماز و غذا در خانه ارثى محل اختلاف

سؤال 1489 . پدر خانم من اهل خمس و زكات نيست و خانه اى كه زندگى مى كند ارث پدرى است كه با خواهرانش در تقسيم آن جنگ و دعوا دارند، رفتن و غذا خوردن در منزل آنان چه حكمى دارد و آيا نماز در خانه آنها صحيح است؟

بسمه تعالى: در فرض سؤال كه خانه ملك مشاع بين او و خواهرانش است، بدون اجازه خواهران آنجا رفتن اشكال دارد، ولى خوردن غذاى او حلال است طبعاً حكم نماز هم روشن شد . والله العالم

جلد شماره:3 - صفحه شماره : 486

تقسيم تركه بعد از اخراج ثلث

سؤال 1490 . بااين كه پدر وصيت كرده ومحل خرج كردن ثلث را مشخص نموده است بعضى وراث مى گويند كل مال را تقسيم كنيم هر كس خودش از سهم خود ثلث را براى پدر خرج نمايند آيا اين صحيح است؟

بسمه تعالى: تقسيم تركه پس از اخراج ثلث خواهد بود كه در اختيار وصى قرار مى گيرد سپس اموال تقسيم مى شود و اگر وصى نداشته باشد بايد حاكم براى ثلث اموال او وصى تعيين كند . والله العالم

جلد شماره:3 - صفحه شماره : 487

مهريه و ديه پرداختى توسط بيمه

سؤال 1491 . بيمه ديه فردى را كه در تصادف فوت كرده مى دهد ولى همسرش مطالبه مهريه دارد آيا ديه به ورثه مى رسد يا بايد مهريه را با آن پرداخت كنند؟

بسمه تعالى: ديه ميت حكم مال ميت را دارد. وارثان ميت از آن ارث مى برند و از آنجا كه ارث پس از اداء دين ميت است، بايد ابتداء مهر همسر را پرداخت كنند و باقيمانده را طبق قانون ارث تقسيم كنند . والله العالم

جلد شماره:3 - صفحه شماره : 487

انجام كارها و مخارج انحصار وراثت بدون اطلاع وراث

سؤال 1492 . يكى از وراث بدون اطلاع ديگر ورّاث، تمامى هزينه ها و كارهاى قانونى انحصار ورثه را انجام داده است، اكنون از ديگر ورّاث مطالبه وجوه پرداختى را دارد آيا پرداخت مبالغ مذكور بر ساير ورّاث واجب است؟

بسمه تعالى: انحصار ورثه پس از فوت مورث يك امر لازمى است و بايد يك نفر پيشقدم شود، هرگاه اين شخص به عنوان خدمت به خانواده اين كار را انجام داده مستحق چيزى نيست و اگر به عنوان نيابت از ورثه پرداخت كرده است بايد هزينه او پرداخت شود، خلاصه در اين مورد كشمكش ص

جلد شماره:3 - صفحه شماره : 488

ارث راننده مقصر از فرزند مقتول در تصادف

سؤال 1493 . راننده ماشين با فرزندش در اثر واژگونى آسيب مى بينند. فرزند درجا فوت مى كند و راننده چند روز بعد فوت مى كند، و راننده مقصر تشخيص داده مى شود، سؤال اين است كه آيا راننده از پسر خود ارث مى برد؟

بسمه تعالى: در فرض سؤال كه تصادف عمدى نبوده چنين قتلى مايه محروميت نمى باشد و ارث مى برد.والله العالم

جلد شماره:3 - صفحه شماره : 488

ديه وارث مادر و جنين مقتول در تصادف

سؤال 1494 . خانم باردار و طفلش در تصادف كشته شده اند حكم ديه و ارث چگونه است؟

بسمه تعالى: بچه اى كه روح در او دميده شده در صورتى ديه دارد كه موقع تصادف حيات او احراز شود. چون در آن موقع شاهدى نبوده تعلق ديه جاى شك است بنابراين ارثيه اى ندارد. و اگر حيات او معلوم باشد حكم كسانى را دارد كه در زلزله كشته مى شوند. والله العالم

جلد شماره:3 - صفحه شماره : 488

ارث آمر به قتل از مقتول

سؤال 1495 . آيا آمر به قتل از مقتول ارث مى برد؟

بسمه تعالى: فقط قاتل مكلف ارث نمى برد نه آمر به قتل. مگر اين كه آمر اقوى از مباشر باشد مثل اين كه به فرزند كوچك وسيله قتل بدهد و او را امر كند كه بكشد در اين صورت آمر ارث نمى برد. والله العالم

جلد شماره:3 - صفحه شماره : 489

مانعيت قتل فرزند از ارث شوهر

سؤال 1496 . اگر زوجه تنها فرزند همسر خود را به قتل برساند تا فرض اعلى را تصاحب كند آيا اين قتل مانع ارث او خواهد بود؟

بسمه تعالى: هرگاه مادر فرزند خود را بكشد، به هر نيت كه باشد، ديگر از آن فرزند ارث نمى برد ولى هرگز اين كار مانع ارث او از شوهر نمى شود. در فرض مزبور از شوهر41 ارث مى برد چون فاقد اولاد است در صورتى كه فرزند منحصر به مقتول باشد . والله العالم

جلد شماره:3 - صفحه شماره : 489

كمك به قاتل در قتل و ممنوعيت از ارث

سؤال 1497 . آيا كسى كه به قاتل كمك مى كند مانند قاتل محروم از ارث است؟

بسمه تعالى: هرگاه شخصى مباشر قتل باشد مثل اين كه با چاقو نقطه حساس بدن او را قطع كند كه منجر به مرگ شود و يا عملاً مباشر قتل نباشد اما اسباب قتل او را فراهم كند مثلاً در جايى كه محل عبور درندگان است بياندازد و يا مدتى او را زندانى كند كه از تشنگى و گرسنگى

جلد شماره:3 - صفحه شماره : 489

عدم محروميت ممسك وناظر از ارث

سؤال 1498 . آيا ممسك (كسى كه مقتول را نگه دارد تا قاتل او را بكشد) و كسى كه مواظب است ديگرى نيايد تا قتل صورت بگيرد محروم از ارث مى باشند؟

بسمه تعالى: ناظر و ممسك محروم از ارث نمى باشند امّا ناظر را نابينا و ممسك را حبس ابد مى كنند بنابراين اگر اولياء دم مصالحه بر ديه كنند طبعاً از ديه نيز ارث خواهند برد . والله العالم

جلد شماره:3 - صفحه شماره : 490

عُمرى به حق سكنى

سؤال 1499 . خانه پدرى با شكايت من وحكم دادگاه فروخته شد و بين وراث تقسيم گرديد حال برادرم مدعى است وى عُمرى با حق سُكنى داشته است و يكى از برادران به نفع او شهادت داده است كه دادگاه نپذيرفت، حال تكليف چيست؟

بسمه تعالى: با شاهد واحد موضوع ثابت نمى شود. ولى اگر شما شخصاً اطمينان داريد كه چنين عمرايى صورت پذيرفته بايد بپذيريد و در صورت عدم اطمينان چون منزل قابل تقسيم نيست در صورتى كه فروش به ضرر مشتركان نباشد حكم دادگاه نافذ است . والله العالم

جلد شماره:3 - صفحه شماره : 490

واگذارى ملك

سؤال 1500 . شخصى قسمتى از ملك زراعى خود را در اختيار يكى از فرزندان خود گذاشته تا در آن كشت و زرع كند و هيچگونه معامله و يا هبه اى صورت نگرفته است. حال صاحب اصلى ملك فوت كرده است تكليف ملك چيست؟

بسمه تعالى: در فرض سؤال كه فقط براى انتفاع وبهره گيرى در اختيار فرزند نهاده است ولى تمليك او نكرده است، ملك مورد بحث جزو ماترك محسوب مى شود.والله العالم

جلد شماره:3 - صفحه شماره : 490

هبه وارث

سؤال 1501 . شخصى نيمى از اموال خود را به يك وارث هبه كرده و قبض و اقباض شده و بقيه را به ارث گذاشته است حكم چيست؟

بسمه تعالى: آن مقدارى كه در حال حيات به يكى از فرزندانش هبه كرده و در اختيار او نهاده است جزء تركه نيست، باقى مانده بين ورثه طبق مافرض الله تقسيم مى شود . والله العالم

جلد شماره:3 - صفحه شماره : 491

هبه تركه به غير وارث

سؤال 1502 . اگر كسى تمام تركه خود را به شخصى حتى غير وارث هبه كند هبه صحيح است؟

بسمه تعالى: اگر در حال صحت همه مال خود را به غير وارث هبه كند و قبض انجام گيرد در اين صورت اشكال ندارد ولى بر خلاف اخلاق است كه انسان وارث خود را محروم كند . والله العالم

جلد شماره:3 - صفحه شماره : 491

سهم وراث كشاورز از زمين مالك

سؤال 1503 . كشاورزان سالها روى زمين مالك كار كرده اند و بهره مالكانه داده اند، حال كشاورز و مالك هر دو فوت كرده اند زمين متعلق به چه كسى مى باشد؟

بسمه تعالى: زمين از آنِ مالك است ولى در مورد وارثان كشاورز طبق عرف محل عمل كنند . والله العالم

Website Security Test