welcome to official website of Grand Ayatollah Sobhani
فارسی عربی
صفحه اصلی مقالات دروس خارج مجله کلام اسلامی گالری تصویر استفتائات اخبار قاموس المعارف ریحانة الأدب
موضوعات

جلد شماره:1 - صفحه شماره : 378

اظهار بى اطلاعى توسط منكر و رد قسم به مدعى

سؤال 1179. در مواردى كه منكر در مقابل ادعاى مدعى، اظهار بى اطلاعى كرده و اظهار مى نمايد كه از صدق و كذب ادعا خبرى ندارد هرگاه منكر از ادعاى سوگند امتناع نمايد و سوگند را به مدعى برگرداند آيا با سوگند مدعى مبنى بر اين كه منكر علم دارد در اين صورت اصل ادعاى

بسمه تعالى: در فرض مسئله هرگاه منكر قسم را به مدعى رد كند و مدعى قسم بخورد كه مى داند كه مديون است حق او ثابت مى شود. والله العالم

جلد شماره:1 - صفحه شماره : 378

تجديد ادعا پس از سوگند منكر

سؤال 1180. در دعاوى حقوقى و كيفرى كه سوگند متوجه متهم مى شود، آيا پس از سوگند او، مدعى مى تواند با استناد به بيّنه، يا دليل ديگرى ادعاى خود را مجدداً طرح نمايد؟

بسمه تعالى: پس از سوگند خوردن منكر محاكمه مختومه مى شود بينه مدعى تأثيرى ندارد. والله العالم

جلد شماره:1 - صفحه شماره : 379

اقامه بيّنه توسط مدعى پس از سوگند منكر

سؤال 1181. در صورتى كه مدعى نمى دانسته بر اين كه بيّنه دارد يا مى دانسته ولى امكان اقامه بيّنه را نداشته و لذا متهم را سوگند داده است آيا پس از آن مى تواند با استناد به بيّنه مجدداً همان دعوا را مطرح نمايد؟

بسمه تعالى: پس از سوگند منكر به درخواست مدعى، محاكمه مختومه مى شود و بيّنه مدعى در هيچ صورت پذيرفته نمى شود و به تعبير امام(عليه السلام) «ذهبت اليمين بحق المدعى» مگر اين كه منكر اقرار به حق كند و سوگند خود را كذب قلمداد نمايد در اين صورت مدعى مى تواند حق

جلد شماره:1 - صفحه شماره : 379

در مواردى كه سوگند متوجه مدعى است

سؤال 1182. در مواردى كه سوگند متوجه مدعى مى شود، ولى او از اداى سوگند امتناع مى نمايد آيا پس از آن مى تواند دعوى را با آوردن دليل يا حتى بدون آن اقامه نمايد؟

بسمه تعالى: در صورت نكول مدعى ادعاى او ساقط مى شود و تجديد محاكمه پذيرفته نمى شود. والله العالم

جلد شماره:1 - صفحه شماره : 379

علم قاضى

سؤال 1183. آيا قاضى در مورد حد زناى به عنف مى تواند به علم خود عمل كند؟

بسمه تعالى: قاضى در صورتى مى تواند به علم خود عمل كند كه بتواند مدرك علم خود را به ديگران منتقل سازد و براى آنان نيز مفيد علم باشد در غير اين صورت نمى تواند به علم خود عمل كند. والله العالم

جلد شماره:1 - صفحه شماره : 379

عدم پرداخت نفقه و اجبار نمودن زوج بر طلاق

سؤال 1184. اگر شوهرى نفقه زوجه را نمى پردازد و از همسر جدا زندگى مى كند ولى او را طلاق نمى دهد در اين مورد چه كسى مى تواند زوج را مجبور به طلاق دادن همسرش نمايد؟

بسمه تعالى: كار ياد شده از وظايف فقيه جامع الشرايط است و اگر نسبت به اين فقيه دسترسى هست بايد به او مراجعه نمود و در غير اين صورت از طريق دادگاه خانواده اقدام شود. والله العالم

جلد شماره:1 - صفحه شماره : 380

شك در هزينه دادرسى

سؤال 1185. در محاكم عمومى جهت رسيدگى به شكايات مالى، هزينه دادرسى دريافت مى شود اگر در موردى شك شود كه آيا منشأ مالى دارد يا نه، آيا مى توانند هزينه دريافت كنند؟

بسمه تعالى: در صورت شك نمى تواند وجهى را دريافت كند چون اولاً شبهه مصداقيه است و ثانياً اصل در اموال احتياط است مگر دليلى بر خلاف آن باشد. والله العالم

جلد شماره:1 - صفحه شماره : 380

قضاوت زن

سؤال 1186. 1. آيا زن مى تواند قاضى شود؟ 2. آيا دادرسى كه بر اساس قوانين مكتوب مى باشد، همان قضاوت در اصطلاح فقهاست؟ 3. در شرايط كنونى به جهت كمبود قاضى واجد شرايط، آيا مى توان از افرادِ مورد اطمينان جهت حل و فصل دعاوى استفاده كرد؟

بسمه تعالى: 1. قضاوت از آنِ فقيه جامع الشرايط است و رجوليت شرط آن است. 2. چون قضاوت ياد شده بر طبق قانون مكتوب است، بنابراين، قضاوت كننده در اصطلاح فقهى قاضى نيست. زيرا قاضى مصطلح آن است كه در داورى بر اساس احكام شرع آزاد باشد و بر طبق نظر و استنباط خود

جلد شماره:1 - صفحه شماره : 381

قصد قتل زيد و كشته شدن حسن

سؤال 1187. در تفسير قتل خطايى رواياتى به اين تعبر«من اعتمد شيئاً فأصاب غيره ويا رمى شاة فأصاب انساناً» نقل شده است. حال اگر شخصى قصد انسان محقون الدمى را داشته باشد، ولى تير او از روى خطا به ديگرى اصابت كند يا از راه دور شخصى را با اين تصور كه«زيد» است هد

بسمه تعالى: ظاهر رواياتى كه نقل كرديد در مورد هدفى است كه محقون الدم نباشد; مانند «شاة» و يا «موجودِ غير انسان»، ولى از روى خطا به انسان بخورد. اين عبارات شامل موردى كه انسانى را هدف بگيرند، ولى به انسان ديگر بخورد نمى شود، ازاين رو، به ظاهر، قتل مورد نظر

جلد شماره:1 - صفحه شماره : 381

تعيين قاتل به وسيله قرعه

سؤال 1188. اگر قاضى ظن اجمالى دارد بر اين كه قاتل يكى از چهار نفر مى باشد. آيا با قرعه مى تواند يكى را معيّن كند؟

بسمه تعالى: با ظن اجمالى نمى توان كسى را محكوم به اعدام كرد، بلكه بايد با دلايل شرعى قاتل بودن فردى ثابت شود و با قرعه نمى توان قاتل را معين كرد. والله العالم

جلد شماره:1 - صفحه شماره : 381

اقرار ولى

سؤال 1189. آيا اقرار ولىّ بر ضد كسى كه بر او ولايت دارد، در امور كيفرى مؤثر است؟

بسمه تعالى: اقرار ولى در مورد كسى كه بر او ولايت دارد، بايد به عنوان شهادت باشد و اگر ديگر شرايط شهادت را دارا بود، به عنوان شاهد پذيرفته مى شود. والله العالم

جلد شماره:1 - صفحه شماره : 382

ادعاى اكراه بر قتل

سؤال 1190. آيا ادعاى اكراه بر قتل، مُسقِط ديه و قصاص است؟

بسمه تعالى: اكراه در قتل فاقد اثر است و اكراه، مجوز قتل نيست. والله العالم

جلد شماره:1 - صفحه شماره : 382

شهادت فرزند بر عليه پدر

سؤال 1191. آيا شهادت فرزند بر عليه پدر پذيرفته مى شود؟

بسمه تعالى: شهادت فرزند بر ضد پدر پذيرفته نيست. والله العالم

جلد شماره:1 - صفحه شماره : 382

برخى از احكام سنگسار

سؤال 1192. آيا دستور توقف حكم سنگسار جايز است؟

بسمه تعالى: در جايى كه شرع مقدس، قاضى را بين مجازات هاى مختلف مخير كرده است، بايد او آن نوع از مجازات را گزينش كند كه باعث تنش نشود، ولى در جايى كه مجازات، يك نوع بيشتر نيست و مفسده ى عظيمى بر اجراى آن مترتب نمى شود، تسليم در برابر خدا و كتاب او بر همه ى

جلد شماره:1 - صفحه شماره : 382

توبه مرتد فطرى

سؤال 1193. اگر مرد مرتد فطرى قبل از اثبات ارتداد و يا دستگيرى توبه كند، آيا توبه ى او پذيرفته مى شود؟ و در صورت پذيرفته شدن، تكليف همسر او كه از وى به حكم ارتداد جدا شده، چيست؟

بسمه تعالى: مرد مرتد فطرى، اگر قبل از اثبات ارتداد توبه كند و التزام عملى به احكام اسلام پيدا بكند، توبه او پذيرفته شده و حدّ قتل از او ساقط مى شود و در مورد ديگر آثار ارتداد به احتياط عمل شود. بنابراين، با همسرش تجديد عقد نمايد و در مورد اموال با ورثه مص

جلد شماره:1 - صفحه شماره : 383

تقصير در صدور حكم

سؤال 1194. در صورتى كه قاضى در صدور حكم، مرتكب تقصير شود، آيا مى توان ديه را از بيت المال پرداخت و به تدريج از حقوق قاضى كسر و به بيت المال برگرداند؟

بسمه تعالى: در فرض سؤال مى توان ديه را با اجازه ى حاكم شرع از بيت المال پرداخت نمود و سپس از حقوق قاضى كسر كرد. والله العالم

جلد شماره:1 - صفحه شماره : 383

اقرار سفيه در امور مالى

سؤال 1195. آيا اقرار سفيه نسبت به جرايمى كه داراى مجازات جزاى نقدى است، نافذ مى باشد؟

بسمه تعالى: اقرار سفيه در امور مالى نافذ نيست. والله العالم

جلد شماره:1 - صفحه شماره : 383

خطاى قاضى و مسئوليت مجرى حكم

سؤال 1196. هرگاه قاضى به عمد، حكم خطايى صادر كند كه منجر به حكم قصاص و امثال آن شود، آيا مجرى حكم نيز مسئول مى باشد؟

بسمه تعالى: مسئوليت با قاضى است و در اين مورد سبب اقوى از مباشر است، مگر اين كه مجرى حكم بداند كه قاضى حكم غير صحيح داده است. والله العالم

جلد شماره:1 - صفحه شماره : 383

عدم احراز بلوغ جانى

سؤال 1197. اگر در مورد جنايت عمد، بلوغ جانى در زمان جنايت محرز نشده باشد، آيا مدعى مى تواند متهم را پس از بلوغ قَسَم دهد و در صورت نكول او و سپس قَسَم مدعى، ضمان او را ثابت كند؟

بسمه تعالى: حق سوگند دادن را دارد. و در صورت نكول و ارجاع قَسَم به مدعى و اقدام او به قَسَم، ديه ثابت مى شود، نه قصاص. والله العالم

جلد شماره:1 - صفحه شماره : 384

شرط اجتهاد در قاضى تحكيم

سؤال 1198. آيا قاضى تحكيم بايد مجتهد باشد يا اين كه طرفين دعوا مى توانند كسى را كه مجتهد نيست، ولى مأذون از طرف ولى فقيه است، به عنوان قاضى تحكيم قرار دهند؟

بسمه تعالى: آگاهـى قـاضى تحكيـم از احكـام كافـى اسـت. هـرگاه دو نفـر پيمـان ببنـدند كه بـه گفتـه ى او عمـل كننـد، حكـم آن قـاضـى بـه حكـم آيه ى (أوفـوا بالعقـود) نافـذ خواهد بود. والله العالم

جلد شماره:1 - صفحه شماره : 384

اجراى احكام توسط قاضى تحكيم

سؤال 1199. آيا قاضى تحكيم علاوه بر قضاوت، حق اجراى احكام، به ويژه در دعاوى كيفرى را دارد؟

بسمه تعالى: اگر قاضى تحكيم مجتهد باشد، مى تواند اجراى حكم كند و در اين جهت بين امور كيفرى و غير كيفرى فرقى نيست. والله العالم

جلد شماره:1 - صفحه شماره : 384

دليل مشروعيت قاضى تحكيم

سؤال 1200. دليل مشروعيت قاضى تحكيم چيست؟

بسمه تعالى: يكى از دلايل قاضى تحكيم روايت حلبى مى باشد. ر.ك، به: وسائل الشيعه، ج18، باب1، از ابواب صفات قاضى، ح8.

جلد شماره:1 - صفحه شماره : 384

خطاى قاضى

سؤال 1201. در صورتى كه قاضى در صدور حكم مرتكب خطاى محض شود. ديه به عهده ى چه كسى است؟

بسمه تعالى: در صورت خطاى محض، ديه از بيت المال پرداخت مى شود. والله العالم

جلد شماره:1 - صفحه شماره : 385

عدول از حكم توسط قاضى

سؤال 1202. سرقفلى مغازه اى را خريده و مغازه را اجاره كردم. پس از مدتى با اجازه از موجر، اقدام به تعمير داخل مغازه نمودم كه موجب افزايش قيمت شد، لكن موجر در دادگاه ادعا نمود كه اينجانب مغازه را تخريب كرده ام و قاضى بدون تحقيق، حكم به پرداخت جريمه نمود و اك

بسمه تعالى: هرگاه قاضى پى به اشتباه بودن داورى خود ببرد، مى تواند حكم خود را نقض كند و بهتر اين است كه پرونده را به قاضى ديگر ارجاع دهيد تا او نقض كند. در فرض سؤال كه قاضى در حكم خود اشتباه كرده باشد، مغازه به جنابعالى باز مى گردد، مشروط بر اين كه اجاره

Website Security Test