welcome to official website of Grand Ayatollah Sobhani
فارسی عربی
صفحه اصلی مقالات دروس خارج مجله کلام اسلامی گالری تصویر استفتائات اخبار قاموس المعارف ریحانة الأدب
موضوعات

جلد شماره:1 - صفحه شماره : 230

رهن همراه اجاره

سؤال 694. رهن همراه اجاره در چه صورتى جايز است؟

بسمه تعالى: صورت جايز آن اين است كه خانه را به مبلغ كمتر اجاره بدهد، مشروط بر اين كه مستأجر مبلغى را به او (موجر) قرض بدهد. والله العالم

جلد شماره:1 - صفحه شماره : 231

اجاره 99ساله

سؤال 695. آيا طرح مسكن99ساله كه زمين از طرف دولت اجاره داده مى شود و ساخت از طرف گيرنده اجرا مى شود از لحاظ شرعى صحيح است؟

بسمه تعالى: اجاره 99ساله زمينى كه دولت مالك است، براى ساختمان اشكال ندارد، زيرا مدت اجاره روشن و وجه اجاره معلوم است. والله العالم

جلد شماره:1 - صفحه شماره : 231

تعميرات منزل اجاره اى

سؤال 696. منزلى را اجاره نموده ام كه نياز به تعميرات ضرورى دارد، چنانچه موجر، تعميرات را انجام ندهد يا توانايى آن را نداشته باشد مستأجر حق فسخ اجاره را دارد؟

بسمه تعالى: هرگاه بهره گيرى معتدّ به از خانه در گرو تعميرات لازم است موجر بايد خانه را تعمير كند و در صورت انجام ندادن، مستأجر حق فسخ دارد. والله العالم

جلد شماره:1 - صفحه شماره : 231

تعميرات منزل اجاره براى انتفاع بهتر

سؤال 697. هرگاه براى انتفاع بهتر، برخى تعميرات لازم باشد مثل نصب چراغ گازسوز در خانه، آيا فراهم كردن آن بر موجر لازم است؟

بسمه تعالى: هرگاه جزء تزئينات يا استفاده بهتر به شمار رود، نه انتقاع لازم، بر موجر تكليفى نيست. والله العالم

جلد شماره:1 - صفحه شماره : 231

تخليه منزل اجاره اى براى تعميرات ضرورى

سؤال 698. در صورتى كه براى تعمير ضرورى منزل، تخليه موقت لازم باشد آيا مستأجر مى تواند از تخليه كردن امتناع نمايد؟

بسمه تعالى: در صورتى كه تعمير خانه در حالت سكونت امكان پذير نباشد تخليه لازم است و در صورت تخليه اجاره پرداخت نمى شود. والله العالم

جلد شماره:1 - صفحه شماره : 232

هزينه متعارف ماشين اجاره اى

سؤال 699. ماشين را از آژانس اجاره نمودم كه راننده آن خودم مى باشم آيا هزينه بنزين و سرويس متعارف برعهده من مى باشد؟

بسمه تعالى: هرگاه از آژانس براى مدت كوتاهى اجاره كند ظاهر عرف اين است كه هزينه ها برعهده آژانس است و در مدت طولانى برعهده راننده است. والله العالم

جلد شماره:1 - صفحه شماره : 232

نحوه صحيح اجاره منزل و مغازه

سؤال 700. اجاره ى منزل و مغازه به كدام يك از اين روش ها صحيح است: 1. اجاره به مبلغ معين ماهيانه بدون رهن; 2. رهن با مبلغ معين بدون اجاره; 3. رهن همراه با مبلغ معين به عنوان اجاره.

بسمه تعالى: بايد توجه نمود: چيزى كه نزد ديگرى رهن است، گيرنده رهن نمى تواند در آن تصرف كند، و چون در اين موارد هدف سكونت در خانه است بايد نحوه معامله عوض گردد، و لذا روش اول اشكال ندارد. روش دوم باطل است، مگر اين كه به صورت بيع الشرط باشد; به اين معنى كه

جلد شماره:1 - صفحه شماره : 233

اجاره با ضميمه در صورت نبودن قدرت بر تسليم عين مستأجره

سؤال 701. اگر مالك، قدرت بر تسليم عين مستأجره نداشته باشد، آيا اجاره با ضميمه صحيح است؟

بسمه تعالى: در صحت اجاره، يكى از دو مطلب زير شرط است: مالك، قدرت بر تسليم داشته باشد; ب. مستأجر توانايى استيفا داشته باشد. در غير اين دو صورت، اجاره با ضميمه صحيح نيست و فقط در مواردى بيع «عبد آبق» و يا «بعير شارد»، ضَمِّ ضميمه، مجوّز بيع است. والله ال

جلد شماره:1 - صفحه شماره : 233

ضمانت بازگرداندن عين مستأجره توسط مستأجر

سؤال 702. آيا ضمانت شخص ثالثى نسبت به بازگرداندان عين مستأجره به موجر پس از تمام شدن مدت اجاره صحيح است و در صورت صحت، آيا ضمان اصطلاحى است؟

بسمه تعالى: اشكال ندارد و اين ضمان همانند ضمان درك كه فردى ضامن مى شود، اگر عين مستحق للغير درآمد او ضامن باشد. والله العالم

جلد شماره:1 - صفحه شماره : 233

فوت مستأجر در اثناء اجاره

سؤال 703. اگر مستأجرى چند ماه پس از اجاره، از دنيا برود، آيا اجاره بهاى ماه هايى كه انتفاع نبرده است حال مى گردد و بايد اجاره ى تمام مدت رابپردازد؟

بسمه تعالى: با موت مستأجر، اجاره بهاى مدتى كه هنوز استفاده نكرده است حال نمى شود. موت اشخاص، ديون مستقر را حال مى سازد، نه ديون غير مستقر را; مانند وجه اجاره. از اين رو، اگر مورد اجاره به وسيله ى زلزله ويران شود، مالك حق گرفتن بهاى اجاره را ندارد، بنابراي

جلد شماره:1 - صفحه شماره : 234

خسارت وارده به همسايه در خانه اجاره اى

سؤال 704. مستأجر خانه متوجه تركيدن لوله ى آب كه داخل ديوار بوده، نشده و به همسايه ضرر و خسارت وارد شده است، البته كوتاهى نكرده است. آيا خسارت به عهده ى صاحب خانه است يا مستأجر؟

بسمه تعالى: جبران ضرر به عهده ى صاحب خانه است. والله العالم

جلد شماره:1 - صفحه شماره : 234

اجاره دادن سالن براى مراسم عروسى

سؤال 705. سالنى را براى اجراى مراسم عروسى اجاره مى دهيم و مى دانيم كه اغلب اين مراسم با موسيقى حرام و رقص همراه است. آيا اجاره، صحيح و اخذ وجه، حلال است؟

بسمه تعالى: اگر مورد اجاره برگزارى مراسم است، نه مراسم توأم با رقص و موسيقى، اجاره صحيح است و به عبارت ديگر مورد اجاره، امر حلال است، ولى مستأجر كار حرام نيز انجام مى دهد. والله العالم

جلد شماره:1 - صفحه شماره : 234

خواندن نماز درمنزلى كه اجاره آن داده نشده است

سؤال 706. منزلى اجاره كردم، لكن چند ماه، مبلغ اجاره را پرداخت نكردم. آيا نماز در اين منزل باطل است؟

بسمه تعالى: در فرض سؤال، هرگاه مستأجر تمكن از پرداخت وجه اجاره داشته و بدون عذر تأخير انداخته است و مدت تأخير به اندازه اى است كه نوعاً مورد مسامحه واقع نمى شود، موجر حق فسخ دارد و پس از فسخ، نماز در آنجا باطل است. والله العالم

جلد شماره:1 - صفحه شماره : 234

بطلان عقد اجاره و تبديل به اجرت المثل

سؤال 707. هرگاه خانه اى را به مبلغ ماهيانه صدهزار تومان اجاره دهند و شخصى ضامن اجاره بها شود، ولى بر اثر بطلان عقد به اجرت المثل به مبلغ صد و پنجاه هزار تومان تبديل شود، آيا ضامن، مسؤول پرداخت اجرت المثل مى باشد؟

بسمه تعالى: هرگاه اجرت المثل بيش از تعهد او نباشد، ضامن بايد بپردازد. والله العالم

جلد شماره:1 - صفحه شماره : 235

رفت و آمد شوهر به خانه اجاره اى زن خود

سؤال 708. زنى خانه اى را اجاره كرده كه مجردى زندگى كند. اگر ازدواج كند و شوهرش بدون اطلاع صاحب خانه به اين منزل رفت و آمد نمايد، آيا جايز است؟

بسمه تعالى: اگر صاحب خانه شرط كرده كه مجرد زندگى كند، طبعاً رفت و آمد مرد بر خلاف شرط است، ولى اگر در حال مجرد بودن اجاره كرده، نه اين كه مجرد بودن شرط باشد، در اين صورت جايز است. والله العالم

جلد شماره:1 - صفحه شماره : 235

قانون 1356 مربوط به روابط مؤجر و مستأجر

سؤال 709. در سال 1356قانونى به نفع مستأجر وضع شد كه مستأجر مى توانست پس از انقضاى مدت اجاره، بدون توافق و رضايت طرف ديگر درخواست تجديد اجاره نامه ى محل تجارى نمايد، البته با در نظر گرفتن اجاره بهاى سابق و كنونى و تعديل آن. آيا اين مطلب با موازين شرع منطبق

بسمه تعالى: هرگاه موجر با آگاهى كامل از قانون، محل را اجاره داده باشد معناى آن اين است كه اين قانون را پذيرفته است و در حقيقت عمل به قانون، شرط اجاره است، بالأخص اگر مستأجر به مالك سرقفلى داده باشد كه مفاد آن استحقاق تجديد اجاره به قيمت روز است، ولى اگر ا

جلد شماره:1 - صفحه شماره : 235

اجاره دادن مال مشاع توسط يكى از شركا

سؤال 710. اگر يكى از شركاء مال مشاعى را اجاره دهد، لكن شريك وى موافقت نكند; وظيفه چيست؟

بسمه تعالى: هرگاه كسى سهم مشاع خود را اجاره بدهد و شريك او موافقت كند، اشكال ندارد. در غير اين صورت بايد به نحوه ى استيفاى منفعت به توافق برسند. والله العالم

جلد شماره:1 - صفحه شماره : 236

تغيير شغل در مغازه ى اجاره اى

سؤال 711. اگر مغازه اى را براى فروش لوازم منزل اجاره كنند، آيا تغيير شغل جايز است؟

بسمه تعالى: اگر در اجاره قيد شده باشد كه حتماً لوازم منزل بفروشد، بايد بر طبق شرط عمل كند. والله العالم

جلد شماره:1 - صفحه شماره : 236

اجاره دادن منزل توسط مستأجر

سؤال 712. آيا مى شود خانه اى را كه به مبلغى اجاره كرده به مبلغ بيشتر اجاره بدهد؟

بسمه تعالى: كسى اگر عينى اجاره كرد نمى تواند آن را به بيشتر از آنكه اجاره كرده است به ديگرى واگذار كند مگر اين كه در عين، كمالى را ايجاد كرده باشد در اين صورت اجاره به قيمت بيشتر اشكال ندارد. والله العالم

جلد شماره:1 - صفحه شماره : 236

سرقفلى

سؤال 713. آيا سرقفلى قائم به ملك است يا قائم به شخص و به عبارت ديگر آيا سرقفلى راجع به عين اموال است يا خير؟

بسمه تعالى: در جايى كه اخذ سرقفلى صحيح باشد حق مستأجر است كه قائم به عين است. والله العالم

جلد شماره:1 - صفحه شماره : 236

ادعاى مستأجر بر وقفيت زمين اجاره اى

سؤال 714. مرحوم پدرم چهل سال قبل زمينى را خريدارى نموده وچند سال است كه زمين را به فردى اجاره داده ام، اكنون كه زمان تحويل اين زمين مى باشد، مستأجر مدعى است كه زمين وقف افراد مذكور بوده، آيا قول وى پذيرفته مى شود؟

بسمه تعالى: در فرض سؤال قول مستأجر مسموع نيست مگر اين كه دو شاهد در محكمه شرع بر وقف بودن زمين گواهى دهند. والله العالم

جلد شماره:1 - صفحه شماره : 237

اجاره دادن آپارتمان توسط غير مالك

سؤال 715. آپارتمانى را اجاره نمودم و لكن دادگاه موجر را محكوم به خلع يد از ملك نموده، اگر اينجانب مال الاجاره را طبق قرارداد به هر كدام كه مستحق قانونى باشد پرداخت نمايم آيا مالك پيشين مى تواند مرا مجبور به تخليه نمايد؟

بسمه تعالى: هرگاه مراد از خلع يد اين است كه او به عنوان مالك شناخته نشده و ديگرى مالك خانه است در اين صورت بايد وجه اجاره را فقط به شخص دوم بپردازيد. والله العالم

جلد شماره:1 - صفحه شماره : 237

انكار اجاره از طرف مالك بعد از انجام كار اصلاحات روى زمين

سؤال 716. زمين بايرى را از شخصى اجاره كردم. زمين را اصلاح و ديواركشى و درخت كارى نموده و تمام امكانات را تهيّه كردم. اكنون مالك، منكر اجاره شده است. وظيفه ى من چيست؟

بسمـه تعـالى: كسـى كـه مـدعى اجـاره ى زمينـى است كـه روى آن كـار كـرده، بايـد بيّنـه و يا قرائنـى كه قـاضى را قـانع كنـد، اقـامه نمـايد. در غيـر اين صـورت، قـول مالك مقـدم است. اگـر مالك مى دانـد اجـاره انجـام گـرفته اسـت; هـر چنـد طـرف مقـابل مدركى ندارد

جلد شماره:2 - صفحه شماره : 298

پياده كردن مسافر قبل از مقصد

سؤال 966 . بنده سوار ماشين شدم و مقصدى را به راننده اعلام نمودم بعد از حركت و طى مسافتى به هر علت پيش از رسيدن به مقصد ياد شده مرا پياده كرد آيا مى تواند به نسبت مسافتى را كه بنده را سوار كرده از من پول بگيرد؟

بسمه تعالى: اگر وجه مزبور در برابر اين است كه شما را به مقصد خاصى برساند حق پياده كردن در اثناى راه را ندارد زيرا عملاً قراردادى بسته شده است بايد به آن عمل شود و اگر پياده كرد حق مطالبه وجه را ندارد.والله العالم

جلد شماره:2 - صفحه شماره : 298

پايان مدت اجاره و عدم تخليه

سؤال 967 . اگر مكانى كه مدت اجاره آن تمام شده، تخليه نشود چه مبلغى بايد به مالك پرداخت شود؟

بسمه تعالى: ملاك اجرت المثل هر ماه و سال است . والله العالم

جلد شماره:2 - صفحه شماره : 299

حق كسب و پيشه و سرقفلى

سؤال 968 . مغازه اى را در سال 1358 به مدت 10 سال به شخصى اجاره دادم وى پس از پايان مدت اجاره از تخليه دكان خوددارى كرد و درخواست حق كسب و پيشه نمود آيا درخواست وى شرعاً جايز است؟

بسمه تعالى: اگر در مدت اجاره بر اثر فعاليت او، مغازه مركزيت پيدا كرده كه براى مالك سودى خواهد داشت با پرداخت چيزى مصالحه شود . والله العالمم

جلد شماره:2 - صفحه شماره : 299

اجاره به شرط نداشتن حق ريشه

سؤال 969 . زمينى را جهت كشاورزى اجاره داده شده و در ضمن اجاره قيد شد كه مستأجر حق ريشه ندارد ولى پس از مدت اجاره مستأجر مى گويد درختانى را براى خود كاشته است اكنون وظيفه چيست؟

بسمه تعالى: در فرض سؤال كاشتن هر نوع درخت براى خودش بدون اذن صاحب مالك جايز نبوده و در فرض كاشتن، باقى گذاردن آن بدون رضايت مالك جايز نيست . والله العالم

جلد شماره:2 - صفحه شماره : 299

شرط زياده در صورت عدم تخليه

سؤال 970 . شخصى مكانى را اجاره نموده است موجر(صاحب ملك) شرط نمود در صورت تأخير در تخليه، چهل درصد اضافه بر اجاره دريافت نمايد آيااين شرط صحيح است؟

بسمه تعالى: هرگاه مدت اجاره دوم مشخص باشد پذيرش اين شرط چون با توافق طرفين و آگاهى بوده است اشكال ندارد، و اگر مدت اجاره ذكر نشده، اجاره دوم باطل و براى مدت پس از پايان اجاره بايد اجرت المثل بپردازد . والله العالم

جلد شماره:2 - صفحه شماره : 300

تعمير منزل اجاره اى بدون اذن موجر

سؤال 971 . اگر مستأجر به مالك خانه دسترسى نداشته باشد و براى ممانعت از خراب شدن خانه، بدون اذن موجر اقدام به تعمير پشت بام خانه نمايد هزينه تعميرات بر عهده كيست؟

بسمه تعالى: هرگاه مدت اجاره دوم مشخص باشد پذيرش اين شرط چون با توافق طرفين و آگاهى بوده است اشكال ندارد، و اگر مدت اجاره ذكر نشده، اجاره دوم باطل و براى مدت پس از پايان اجاره بايد اجرت المثل بپردازد . والله العالم

جلد شماره:2 - صفحه شماره : 300

حقيقت اجاره چيست ؟

سؤال 972 . آيا اجير كردن اشخاص از باب تعهد به انجام كار است يا تمليك عمل؟

بسمه تعالى: نظر ما در اجاره اعيان بر خلاف مشهور است، ما معتقديم اجاره اعيان تسليط طرفين بر عين است تا از آن بهره بگيرد و لذا در صيغه اجاره مى گوئيم «آجرتك الدار» و نمى گوئيم «آجرتك منفعة الدار» از اين بيان روشن مى شود كه اجاره اجير نيز به معنى اختيار گرفت

جلد شماره:2 - صفحه شماره : 300

اجاره به شرط عدم اجاره به ديگرى

سؤال 973 . منزل را اجاره كرده و شرط شده كه به ديگرى اجاره ندهد اگر تخلف شرط نمايد ولى موجر مخالفتى ننمايد سپس ملك را به ديگرى بفروشد آيا مالك جديد مى تواند به جهت تخلف، اجاره را فسخ نمايد؟

بسمه تعالى: هرگاه سكوت مالك به معناى امضاى اجاره به ديگرى باشد مالك دوم از وضعيت آگاه باشد حق فسخ ندارد . والله العالم

جلد شماره:2 - صفحه شماره : 301

امتناع از تخليه به علّت رد نكردن وديعه

سؤال 974 . اگر مالك منزل خود را به مستأجر به مدت يك سال اجاره دهد و مستأجر با اجازه مالك، منزل را به ديگرى با اخذ وديعه و وجه كمتر اجاره دهد ولكن مستأجر اول پس از پايان مدت اجاره به علت عدم توان يا علت ديگر، وديعه را به مستأجر دوم پرداخت نكند آيا مستأجر د

بسمه تعالى: مستأجر دوم بايد خانه را تخليه كند و براى اخذ رهن خود به مستأجر اول مراجعه كند، اگر پرداخت نكرد با مداركى كه دارد به دادگاه شكايت كند . والله العالم

جلد شماره:2 - صفحه شماره : 301

تمام شدن اجاره و درخواست مبلغى جهت تخليه

سؤال 975 . به مدت چند سال انبارى را اجاره نموده و اكنون مدت اجاره تمام شده، آيا مى توان بر طبق قانون شرع، پولى بابت تخليه كردن از مالك اخذ كرد؟

بسمه تعالى: هرگاه مدت اجاره تمام شده است و مستأجر سرقفلى نپرداخته بايد ملك را بلاعوض تخليه كند ولى اگر تخليه فورى امكان پذير نيست و باعث ضرر است مالك مهلت بدهد تا تخليه امكان پذير باشد و در اين مدت بايد وجه الاجاره را پرداخت كند . والله العالم

جلد شماره:2 - صفحه شماره : 302

عدم قدرت بر پرداخت اجاره

سؤال 976 . منزلى را اجاره كردم اكنون چند ماه نتوانستم اجاره را بپردازم آيا سكونت در اين منزل و انجام كارهاى عبادى صحيح است؟

بسمه تعالى: هرگاه مدت اجاره تمام شده است و مستأجر سرقفلى نپرداخته بايد ملك را بلاعوض تخليه كند ولى اگر تخليه فورى امكان پذير نيست و باعث ضرر است مالك مهلت بدهد تا تخليه امكان پذير باشد و در اين مدت بايد وجه الاجاره را پرداخت كند . والله العالم

جلد شماره:2 - صفحه شماره : 302

اجاره دادن طلا

سؤال 977 . اينجانب شغل طلافروشى دارم مقدارى طلا را اجاره نموده و هر ماه مبلغى را طبق قرارداد اجاره مى پردازم و پس از پايان مدت اجاره و به همان مقدار طلاى اجاره شده باز پرداخت مى نمايم آيا اين قرارداد صحيح است؟

بسمه تعالى: از آنجا كه از عين طلا با ساختن زينت آلات استفاده مى شود نمى تواند مورد اجاره باشد طبعاً قرض است و افزايش (وجه اجاره) ربا خواهد بود . والله العالم

جلد شماره:2 - صفحه شماره : 302

اجاره و وام

سؤال 978 . شخصى به احمد پيشنهاد مى كند اگر خانه خود را يكسال و يا دو سال و يا ... در اختيار من قرار دهى من هم مبلغ سه ميليون تومان را به عنوان وام بلاعوض در اختيار تو مى گذارم و در هنگام پايان مدت من خانه و تو مبلغ ياد شده را از همديگر پس مى گيريم به نظر

بسمه تعالى:به دو صورت امكان دارد 1. خانه را به عنوان بيع شرط به طرف بفروشد در مقابل مبلغى كه مى گيرد ولى مشروط بر اين كه پس از دو سال حق فسخ داشته باشد.2. خانه در مقابل آن مبلغ رهن باشد و مالك بدون اين كه شرطى در كار باشد اخلاقاً اجازه دهد صاحب مبلغ در آن

جلد شماره:2 - صفحه شماره : 303

اجاره دادن به مبلغ بالاتر توسط مستأجر

سؤال 979 . شخصى خانه اى را از آقاى فلانى اجاره كرده به مبلغ ماهانه 100 هزار تومان، اكنون مى خواهد همه آن را و يا قسمتى از آن منزل را به افزونتر از قيمت مذكور به شخص ديگرى اجاره بدهد به نظر حضرت عالى شرعاً چطور است؟

بسمه تعالى:نمى تواند خانه اى را كه به مبلغى اجاره كرده به بيشتر اجاره بدهد مگر اين كه در آن خانه كارهايى انجام دهد كه سبب افزايش قيمت خانه باشد و مسأله منصوص است.والله العالم

جلد شماره:2 - صفحه شماره : 303

شرط قرض در ضمن اجاره

سؤال 980 . اينجانب مستأجرم و مبالغى را در اختيار صاحبخانه مى گذارم متقابلاً او نيز خانه خود را در اختيار بنده قرار مى دهد و احياناً اضافه بر آن، ماهانه بسيار ناچيزى دريافت مى كند شرعاً چه حكمى دارد؟

بسمه تعالى:اگر خانه را به مبلغ مزبور اجاره دهد به شرط اين كه مبلغى را به او تا مدت معين وام دهد اشكال ندارد يعنى شرط قرض در ضمن عقد اجاره باشد نه بالعكس.والله العالم

جلد شماره:2 - صفحه شماره : 303

ترك منزل استيجارى توسط مستأجر

سؤال 981 . موجر خانه اى را به مدت يك سال به شخصى اجاره داده او بعد از چند ماهى محل را پيش از موعدى كه اجاره بر آن مبتنى بود ترك كرد و محل ديگرى را اجاره نمود آيا موجر مى تواند حق الاجاره بقيّه ماه ها را كه در آغاز اجاره لحاظ گرديده بود از او مطالبه نمايد؟

بسمه تعالى: مى تواند وجه اجاره باقيمانده را مطالبه كند.والله العالم

جلد شماره:2 - صفحه شماره :

اجاره زمين به مدت 2 سال و محصول سال سوّم

سؤال 982 . زمينى به مدت 2 سال جهت كشاورزى اجاره داده شده است در سال دوم هنگام برداشت محصول، مقدارى از تخمهاى آن محصول بر زمين ريخته شده و در اثر بارندگى تخمها رشد نموده است مالك اين محصول چه كسى است؟

بسمه تعالى: محصول مربوط به صاحب تخم است حتى در سال سوم، ولى اگر بخواهد در زمين بماند بايد رضايت صاحب ملك را جلب كند ولو با اجاره مجدد يا پرداخت اجرة المثل، و در غير اين صورت مالك مى تواند آنها را بكند . والله العالم

جلد شماره:3 - صفحه شماره : 279

وديعه اجاره مسكن و مستثنيات دين

سؤال 863 . آيا مبلغ وديعه اجاره مسكن جزء مستثنيات دين است؟

بسمه تعالى:مادامى كه اجاره به پايان نرسيده است جزء مستثنيات دين است. پس از پايان يافتن اجاره در صورتى كه پول به دستش رسيده مشمول مستثنيات دين نيست، مگر اين كه براى اجاره مجدد نياز به اين وديعه باشد.والله العالم

جلد شماره:3 - صفحه شماره : 279

عذر عمومى از ادامه كار

سؤال 864 . قراردادى بين كارفرما و پيمانكار بدين صورت منعقد مى شود كه كارفرما مقدار 200تن آهن به پيمانكار بدهد و پيمانكار در هر كيلوگرم صد تومان اجرت دريافت كند پس از كارگذاشتن صد تن آهن از طرف قانون كارفرما حق ادامه كار را ندارد آيا پيمانكار مى تواند مد

بسمه تعالى: از آنجا كه از نظر قانون جلوگيرى شده نام اين عذر، اعذار عامه مى نامند قهراً قرارداد در باقيمانده باطل است و اگر در اين مورد ضررى به پيمانكار متوجه شود نوعى رضايت او را جلب كنند. والله العالم

جلد شماره:3 - صفحه شماره : 279

تغيير مورد اجاره با سكوت مالك

سؤال 865 . سال ها پيش مغازه اى با حق سرقفلى و معين كردن مورد اجاره (قصابى) ا جاره كردم ولى شغل ديگرى در آن داشتم و مدتها است كه آنجا انبار مرتبط به همان شغل است مالك قبلى و مالك جديد هر دو با اين كه رفت و آمد داشتند اعتراضى نكردند آيا اين سكوت 17 ساله علا

بسمه تعالى: در فرض سؤال كه مالك مدت 17 سال اجرت را گرفته در حالى كه مغازه جنبه انبارى داشته عرفاً نوعى حاكى از رضايت او به كار طرف است . والله العالم

جلد شماره:3 - صفحه شماره : 280

كرايه تاكسى بيش از نرخ مصوب

سؤال 866 . راننده تاكسى اصرار دارد بيش از نرخ مصوب بگيرد آيا اكتفا به همان نرخ مصوب انسان را مديون مى كند؟

بسمه تعالى: به همان حق قانونى اكتفا كند چون از دولت تسهيلات مى گيرد. والله العالم

جلد شماره:3 - صفحه شماره : 280

نپرداختن بهاء آب و... توسط مستأجر و قطع آن

سؤال 867 . مستأجرى به علّت نپرداختن بهاء آب و برق و گاز و تلفن باعث شده است كه آن اداره انشعابات را قطع كند و اكنون پس از اتمام اجاره و تحويل منزل نمى توانم از منزل استفاده كنم آيا مى توانم اجرة المثل اين ايام را از مستأجر مطالبه كنم؟

بسمه تعالى: مستأجر مزبور فقط بدهكار مبالغ مصرفى آب، برق و گاز و تلفن است و نيز هزينه وصل برعهده مستأجر است. والله العالم

جلد شماره:3 - صفحه شماره : 280

حق مستأجر پس از پايان اجاره

سؤال 868 . اگر مستأجر ملكى را اجاره كرده پس از انقضاى مدت اجاره در صورت عدم رضايت مالك در تمديد قرارداد آيا حقى براى مستأجر وجود دارد؟

بسمه تعالى: هرگاه مستأجر موقع پرداخت اجاره سرقفلى پرداخته باشد سرقفلى او محترم است و بايد به قيمت روز به او سرقفلى بدهد. و در غير اين صورت بايد تخليه كند، چون از اول قرار بر اجاره يك مدت معيّن بوده است و اگر در مدت اجاره بر اثر فعاليت او مغازه مركزيت پيدا

جلد شماره:3 - صفحه شماره : 281

تخلف از شرط اجاره بر عدم انتقال

سؤال 869 . مستأجرين طبق سند رسمى با موجر حق انتقال عين مستأجره به غير را نداشته اند. اكنون سند رسمى معتبر كه امضاى مستأجرين زير آن است دالّ بر انتقال موجود است، ولى مستأجرين استشهاديه كتبى ارائه كردند كه عين مستأجره تا حال در تصرّف آنان بوده است، آيا مالك

بسمه تعالى: صدور حكم بستگى دارد به اين كه مقصود از منع از انتقال چيست؟ اگر مراد از منع انتقال، به صورت كتبى و مبايعه نامه است مسلماً تخلف صورت گرفته و صاحب مغازه مى تواند ا جاره را فسخ كند. و اگر مقصود انتقال عملى و اين كه عين مستأجره را در اختيار ديگرى ق

جلد شماره:3 - صفحه شماره : 281

رهن كامل

سؤال 870 . آيا در اجاره مى توان فقط همان قرض الحسنه را عوض قرارداد(در اصطلاح عرف به آن رهن كامل مى گويند)؟

بسمه تعالى: اجاره بدون اجرت باطل است و اگر اجرت خود قرض باشد در حكم اجاره بدون اجرت است چون قرض اجرت حساب نمى شود .والله العالم

جلد شماره:3 - صفحه شماره : 282

فرق اجاره و مضاربه و مشاركت

سؤال 871 . اگر كسى مغازه اش را به شخصى دهد تا كار كند و سود و ضرر تنصيف شود آيا اين مضاربه و يا مشاركت است؟

بسمه تعالى: اگر تنها مغازه را بدون سرمايه در اختيار او قرار دهد مضاربه و مشاركت نيست ولى مى تواند مغازه را به طرف اجاره دهد و اين ديگر مضاربه نمى باشد. والله العالم

جلد شماره:3 - صفحه شماره : 282

سرقفلى و حق كسب و پيشه

سؤال 872 . سالها قبل ملكى را اجاره كرده ام كه حال رونق پيدا كرده است مدت اجاره سرآمده آيا مى توانم وجهى به عنوان حق كسب و پيشه طلب كنم؟ البته من سرقفلى پرداخت نكرده ام؟

بسمه تعالى: چون در آغاز اجاره مبلغى به عنوان سرقفلى پرداخت نشده است و فقط وجه اجاره را پرداخته ايد حقى در اين مورد بر مالك نداريد ولى اخلاقاً مالك بايد رضايت شما را جلب كند.والله العالم

جلد شماره:3 - صفحه شماره : 282

دريافت اجاره يكساله يكجا

سؤال 873 . آيا موجر مى تواند اجاره يكساله را يكجا دريافت كند؟

بسمه تعالى:اگر مستأجر بپذيرد اشكال ندارد. والله العالم

جلد شماره:3 - صفحه شماره : 283

دعواى كار افتخارى با كارمزدى

سؤال 874 . شخصى بدون تعيين اجرت براى كسى كار كرده حال اجرت مى خواهد ولى طرف مى گويد افتخارى كار كرده اى، تكليف شرعى چيست؟

بسمه تعالى: اگر با اذن صاحب كار مشغول شده است، طبيعت عمل ايجاب مى كند مزد او را بپردازد، زيرا ضابطه در عملِ مسلم، احترام است، مگر اين كه طرف اثبات كند كه از اول افتخارى بوده است.والله العالم

جلد شماره:3 - صفحه شماره : 283

مالكيت جداگانه اعيانى و عرصه

سؤال 875 . در جايى كه مالك عرصه و اعيان دو نفر هستند اگر اعيان خراب شود و مالك عرصه زمين را به ديگرى واگذار نمايد آيا مالك اعيانى سابق حقى دارد؟

بسمه تعالى: اگر صاحب اعيانى زمين را اجاره كرده باشد تا پايان مدت اجاره حق استفاده از زمين را دارد هر چند اعيانى خراب شود و فروش زمين سبب سلب حق مستأجر نمى شود. ولى اگر اجاره اى در كار نباشد بلكه اعيانى را خريده باشد بهره بردارى مجدد زمين نياز به اجازه مال

جلد شماره:3 - صفحه شماره : 283

اجاره زمين مزروعى و هزينه حفر چاه آب

سؤال 876 . شخصى زمين مزروعى اش را اجاره داده است، اگر چاه آب آن خشك شود آيا حفر آن برعهده اجاره دهنده مى باشد؟

بسمه تعالى: هرگاه امكان بهره بردارى از چاه به وسيله مقنى امكان پذير باشد برعهده مستأجر است ولى اگر به كلى خشك شود بقيه مدت اجاره خود به خود باطل مى شود.والله العالم

جلد شماره:3 - صفحه شماره : 283

تمديد اجاره در هر سال و حق كسب و پيشه

سؤال 877 . اگر در اجاره شرط شود كه مدت اجاره هر سال تمديد شود و به مدت 20 سال در هر سال مدت اجاره تمديد و تجديد شده است آيا پس از اين مدت مستأجر مى تواند مبلغى به عنوان حق كسب و پيشه از موجر درخواست كند؟

بسمه تعالى: در فرض سؤال كه مى گوييد شرط شده كه مدت اجاره در هر سال تمديد و تجديد شود بنابراين هر سال كه اجاره تمام شده حقى براى مستأجر نخواهد بود و اگر سرقفلى مغازه را نيز نخريده است پس از پايان مدت اجاره بايد تخليه كند و حق كسب و پيشه وجهى ندارد خصوصاً ا

جلد شماره:3 - صفحه شماره : 284

اجاره مغازه و تغيير مسير عبور و مرور و ضرر مستأجر

سؤال 878 . اگر پس از اجاره مغازه اى جهت كسب، راه عبور و مرور تغيير كند به گونه اى كه مستأجر قادر به كسب نباشد آيا مستأجر حق فسخ دارد؟

بسمه تعالى: هرگاه مستأجر به خاطر تغيير شارع متضرر شود به گونه اى كه عرفاً تحمّل چنين ضرر مشكل باشد مى تواند اجاره نامه را فسخ كند. والله العالم

جلد شماره:3 - صفحه شماره : 284

نرخ روز سرقفلى

سؤال 879 . مالك مغازه اى با دريافت مبلغى به عنوان سرقفلى، مغازه را اجاره مى دهد و مستأجر نيز سرقفلى را به مستأجر ديگر منتقل مى كند و مالك نيز با دريافت مبلغى از مستأجر جديد رضايت خود را اعلام مى كند اكنون پس از پايان مدت اجاره اگر مالك از مستأجر آخر بخواه

بسمه تعالى: در فرض سؤال كه مالك با گرفتن مبلغى به دادن سرقفلى به مستأجر دوم راضى شده است معناى آن اين است كه سرقفلى را به رسميت شناخته است بنابراين پس از مدت اجاره مستأجر بايد تخليه كند و سرقفلى را در حد متعارف دريافت نمايد.والله العالم

جلد شماره:3 - صفحه شماره : 285

تكميل كار ميت توسط وراث براى دريافت اجرت

سؤال 880 . شخصى به ديگرى مى گويد:«اگر دو گوسفند از طرف من (براى امام حسين(عليه السلام)) قربانى كنى اين موبايل را به شما مى دهم» آن فرد يك گوسفند را قربانى كرد و از دنيا رفت، آيا وراث حق دارند با قربانى كردن گوسفند دوم مالك موبايل شوند؟

بسمه تعالى: اگر شخص قربانى كننده خصوصيت داشته باشد تكميل آن به وسيله وراث امكان پذير نيست، و اگر خصوصيت نداشته باشد تكميل آن به وسيله وراث كافى است كه موبايل را مالك شوند، البته در اين مورد با صاحب موبايل مذاكره شود.والله العالم آبيارى باغ و تمام شدن م

جلد شماره:3 - صفحه شماره : 285

سؤال 881 . شخصى چند سال باغ مرا آبيارى و كارهاى مربوط به باغ را انجام داده و مزد دريافت كرده است اكنون مى خواهم ملك را به ديگرى تحويل دهم، آبيار علاوه بر مزدى كه دريافت كرده مبلغى را نيز مطالبه مى كند آيا وى چنين حقّى دارد؟

بسمه تعالى:اگر قراردادى و شرط ضمنى بين شما نبوده است كه موقع تحويل، حقى به او پرداخت شود چنين حقى را ندارد ولى اخلاقاً چون خدمت به شما كرده خوب است او را دست خالى مرخص نكنيد .والله العالم

جلد شماره:3 - صفحه شماره : 285

واگذارى منافع

سؤال 882 . در يك معامله طى سند كتبى منافع يك ملك به مدت 99 سال به فرد ديگرى واگذار شده است، آيا اين بيع است يا اجاره؟

بسمه تعالى: در فرض سؤال ملك ياد شده اجاره است.والله العالم

جلد شماره:3 - صفحه شماره : 286

تأثير كارهاى خلاف در حليت وجه الاجاره

سؤال 883 . شخصى محلى را با مجوز مركز ترك اعتياد به اجاره مى گذارد. اگر مستأجر در اين محل كار غير قانونى مثل فروش آزاد قرص هاى دولتى انجام دهد در صورتى كه مالك هم از جريان مطلع باشد آيا پول اجاره را گرفتن اشكال دارد؟

بسمه تعالى:هرگاه مورد اجاره كار مشروع است اجاره صحيح است و كارهاى نامشروع مستأجر كه جزء اجاره نبوده است سبب بطلان اجاره نمى شود و چون معلوم نيست اجاره را از پول حرام مى دهد يا خير، گرفتن وجه اجاره اشكال ندارد.والله العالم

جلد شماره:3 - صفحه شماره : 286

هزينه خسارت هاى كلى مورد اجاره

سؤال 884 . در قرارداد اجاره قيد شده كه تعمير محل اجاره و هزينه آن با مستأجر است اگر بر اثر زلزله قسمتى از محل اجاره خراب شود و مستأجر با اذن موجر آن را تعمير كند آيا هزينه به عهده كيست؟

بسمه تعالى: اگر در قرارداد نوشته شده است كه مستأجر بابت تعمير وجهى را دريافت ننمايد، مقصود تعميرهايى جزئى است نه تعمير به خاطر خسارت هاى كلى ناشى از زلزله، و طبعاً قرارداد شامل اين نوع تخريب نيست.والله العالم

جلد شماره:3 - صفحه شماره : 286

پرداخت اجاره به دولت پس از فوت مالك

سؤال 885 . منزلى را از فردى به نام محمد اجاره كردم و وجه اجاره را برطبق دستور بنياد مستضعفان به مادر محمد مى پرداختم پس از فوت مادر محمد، وجه اجاره را به خزانه دولت واريز كرده ام ولى پس از مطلع شدن ستاد اجرايى اقدام به تخليه منزل كرده اند آيا بنده حق اولو

بسمه تعالى:هرگاه خانه از مادر محمد بوده است پس از فوت او خانه به ورثه اش مى رسد بنابراين پس از فوت او واريز كردن به حساب خزانه موضوع ندارد و اگر وارث آن بانو مشخص نيست حكم ملك بلاوارث را دارد كه تكليف آن با مجتهد جامع الشرايط است او بايد طبق صلاحديد بفروش

جلد شماره:3 - صفحه شماره : 287

حق مالكانه

سؤال 886 . برخى از مالكين به هنگام انتقال سرقفلى از مستأجر قبل به مستأجر بعدى، مبلغى را به عنوان حق مالكانه دريافت مى كنند حكم شرعى آن چيست؟

بسمه تعالى: هرگاه در موقع واگذارى سرقفلى مغازه به مستأجر اوّل، مالك شرط كند كه حق واگذارى نداريد جز به اجازه من و اجازه را موقوف بر اخذ حق مالكانه كند اخذ آن اشكال ندارد. والله العالم

جلد شماره:3 - صفحه شماره : 287

خيانت مستأجر

سؤال 887 . مغازه را مدتى اجاره دادم و بعد چون از طرف خيانت ديدم عذرش را خواستم ولى او با فك قفل آنجا را تصرف عدوانى كرده در حالى كه سندها همه به نام من است تكليف چيست؟

بسمه تعالى:هرگاه وقت اجاره باقى باشد او را نمى توان از مغازه بيرون كرد و اگر خيانت كرده بايد از عهده خيانت برآيد ولى هر موقع مدت اجاره به پايان رسيد حقى در مغازه نخواهد داشت مگر اين كه سرقفلى مغازه را خريده باشد.والله العالم

جلد شماره:3 - صفحه شماره : 288

حق پيشينه

سؤال 888 . مستأجر پس از پايان مدت اجاره محل را با رضايت موجر به شخص ديگرى واگذار مى كند آيا مى تواند از مستأجر جديد مبلغى به عنوان حق پيشينه بگيرد؟

بسمه تعالى:در دو حالت مى تواند مبلغى را از مستأجر جديد دريافت كند: 1. از مدت اجاره چيزى باقى مانده باشد و رفع يد از اجاره را مشروط به اخذ حق پيشينه كند. 2. اولويت داشته باشد كه اجاره را تجديد كند تا رفع يد از اين اولويت را در مقابل حق پيشينه قرار دهد .وال

جلد شماره:3 - صفحه شماره : 288

فروش سرقفلى

سؤال 889 . مالك در قالب عقد بيع (صلح) كليه حقوق «حق كسب و پيشه و تجارت و سرقفلى» را به ديگرى فروخته است حال يكى از وراث مدعى انقضاى مدت است آيا مى تواند تخليه ملك را درخواست كند؟

بسمه تعالى: هرگاه مالك كليه حقوق مربوط به سرقفلى و حق كسب و پيشه را با مستأجر صلح كند مستأجر در اين حالت حق در ملك پيدا مى كند بنابراين ملك براى مالك و بعد از او براى ورثه است ولى سرقفلى و حق كسب براى مستأجر و بعد از او براى ورثه مستأجر است. در اين صورت ه

Website Security Test