فارسی العربیة
صفحه اصلی مقالات دروس خارج مجله کلام اسلامی تصاویر استفتائات اخبار قاموس المعارف ریحانة الأدب
مقالات برگزیده
دسترسی سریع به مقاله
پاسخ جوان شیعی به پرسشهای وهابیان
کتاب‌های مورد اعتماد نزد شیعه، وسائل شیخ حرّ عاملی (متوفای 1104) و بحارالأنوار مجلسی (متوفای 1111) و مستدرک الوسائل طبرسی (متوفای 1320) هستند. تمام این کتاب‌ها متأخرند. اگر این احادیث را از طریق سند جمع کرده‌اند، پس تا آن زمان نوشته نشده بود؟ عاقل چگونه ب
کتاب‌های مورد اعتماد نزد شیعه، وسائل شیخ حرّ عاملی (متوفای 1104) و بحارالأنوار مجلسی (متوفای 1111) و مستدرک الوسائل طبرسی (متوفای 1320) هستند. تمام این کتاب‌ها متأخرند. اگر این احادیث را از طریق سند جمع کرده‌اند، پس تا آن زمان نوشته نشده بود؟ عاقل چگونه به روایاتی اعتماد می‌کند که طی 11 تا 13 قرن نوشته شده بودند؟

پاسخ
اوّلًا: کتاب‌های معتبر، چهار کتاب زیر است:
1. کافی، تألیف شیخ کلینی (متوفای 329).
2. کتاب من لایحضره‌الفقیه، تألیف شیخصدوق (متوفای 381).
3. تهذیب الأخبار، تألیف شیخ طوسی (متوفای 460).
4. الاستبصار فی ما اختلف فیه الأخبار، تألیف شیخ طوسی (متوفای 460).
البته این چهار کتاب، جزو جوامع دست دوم شیعه است و مؤلفان این کتاب‌ها روایات آن‌ها را از جوامع اولیه شیعه با اسانیدصحیح و قطعی جمع کرده‌اند که در قرن دوم و سوم هجری نوشته شده‌اند، مانند:
1. الجامع نوشته احمد بن محمد بن ابی نصر بزنطی (متوفای 221).
2. المحاسن، نوشته احمد بن محمد بن خالد برقی (متوفای 272)
3. نوادرالحکمه، نوشته محمدبن احمدبن عمران اشعری (متوفای 293).
از این گذشته، 400 رساله که اصل نامیده می‌شده، به وسیله شاگردان امام باقر و امامصادق و امام کاظم علیهم السلام نوشته شده که از مدارک دست اول جوامع حدیثی در شیعه است.
بنابراین، کتاب‌هایی که او نام برده، هر چند جزو کتب معتبر هستند، ولی اساس آن‌ها را کتاب‌های پیشین تشکیل می‌دهد و کتاب‌هایی که او نام برده، در مقابل این کتاب‌ها، مانند جامع الأصول ابن اثیر جزری یا کنزالعمال متقی هندی در برابر کتاب‌هایی، مانندصحاح شش گانه در جهان اهل سنّت است که در حقیقت کتاب‌های متأخر نوعی دسته بندی و گردآوری جدید از کتاب‌های پیشین است. «1»

1- پاسخ جوان شیعی به پرسشهای وهابیان، محمد طبری، ص 308